൧൦. കീടാഗിരിസുത്തവണ്ണനാ

൧൭൪. ഏവം മേ സുതന്തി കീടാഗിരിസുത്തം. തത്ഥ കാസീസൂതി ഏവംനാമകേ ജനപദേ. ഏഥ തുമ്ഹേപി, ഭിക്ഖവേതി ഏഥ തുമ്ഹേപി, ഭിക്ഖവേ, ഇമേ പഞ്ച ആനിസംസേ സമ്പസ്സമാനാ അഞ്ഞത്രേവ രത്തിഭോജനാ ഭുഞ്ജഥ. ഇതി ഭഗവാ രത്തിം വികാലഭോജനം, ദിവാ വികാലഭോജനന്തി ഇമാനി ദ്വേ ഭോജനാനി ഏകപ്പഹാരേന അജഹാപേത്വാ ഏകസ്മിം സമയേ ദിവാ വികാലഭോജനമേവ ജഹാപേസി, പുന കാലം അതിനാമേത്വാ രത്തിം വികാലഭോജനം ജഹാപേന്തോ ഏവമാഹ. കസ്മാ? ഇമാനി ഹി ദ്വേ ഭോജനാനി വത്തമാനാനി വട്ടേ ആചിണ്ണാനി സമാചിണ്ണാനി നദിം ഓതിണ്ണഉദകം വിയ അനുപക്ഖന്ദാനി, നിവാതേസു ച ഘരേസു സുഭോജനാനി ഭുഞ്ജിത്വാ വഡ്ഢിതാ സുഖുമാലാ കുലപുത്താ ദ്വേ ഭോജനാനി ഏകപ്പഹാരേന പജഹന്താ കിലമന്തി. തസ്മാ ഏകപ്പഹാരേന അജഹാപേത്വാ ഭദ്ദാലിസുത്തേ ദിവാ വികാലഭോജനം ജഹാപേസി, ഇധ രത്തിം വികാലഭോജനം. ജഹാപേന്തോ പന ന തജ്ജിത്വാ വാ നിഗ്ഗണ്ഹിത്വാ വാ, തേസം പഹാനപച്ചയാ പന അപ്പാബാധതഞ്ച സഞ്ജാനിസ്സഥാതി ഏവം ആനിസംസം ദസ്സേത്വാവ ജഹാപേസി. കീടാഗിരീതി തസ്സ നിഗമസ്സ നാമം.

൧൭൫. അസ്സജിപുനബ്ബസുകാതി അസ്സജി ച പുനബ്ബസുകോ ച ഛസു ഛബ്ബഗ്ഗിയേസു ദ്വേ ഗണാചരിയാ. പണ്ഡുകോ ലോഹിതകോ മേത്തിയോ ഭുമ്മജകോ അസ്സജി പുനബ്ബസുകോതി ഇമേ ഛ ജനാ ഛബ്ബഗ്ഗിയാ നാമ. തേസു പണ്ഡുകലോഹിതകാ അത്തനോ പരിസം ഗഹേത്വാ സാവത്ഥിയം വസന്തി, മേത്തിയഭുമ്മജകാ രാജഗഹേ, ഇമേ ദ്വേ ജനാ കീടാഗിരിസ്മിം ആവാസികാ ഹോന്തി. ആവാസികാതി നിബദ്ധവാസിനോ, തംനിബന്ധാ അകതം സേനാസനം കരോന്തി, ജിണ്ണം പടിസങ്ഖരോന്തി, കതേ ഇസ്സരാ ഹോന്തി. കാലികന്തി അനാഗതേ കാലേ പത്തബ്ബം ആനിസംസം.

൧൭൮. മയാ ചേതം, ഭിക്ഖവേതി ഇധ കിം ദസ്സേതി? ഭിക്ഖവേ, ദിവസസ്സ തയോ വാരേ ഭുഞ്ജിത്വാ സുഖവേദനംയേവ ഉപ്പാദേന്തോ ന ഇമസ്മിം സാസനേ കിച്ചകാരീ നാമ ഹോതി, ഏത്തകാ പന വേദനാ സേവിതബ്ബാ, ഏത്തകാ ന സേവിതബ്ബാതി ഏതമത്ഥം ദസ്സേതും ഇമം ദേസനം ആരഭി. ഏവരൂപം സുഖവേദനം പജഹഥാതി ഇദഞ്ച ഗേഹസ്സിതസോമനസ്സവസേന വുത്തം, ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരഥാതി ഇദഞ്ച നേക്ഖമ്മസിതസോമനസ്സവസേന. ഇതോ പരേസുപി ദ്വീസു വാരേസു ഗേഹസ്സിതനേക്ഖമ്മസിതാനംയേവ ദോമനസ്സാനഞ്ച ഉപേക്ഖാനഞ്ച വസേന അത്ഥോ വേദിതബ്ബോ.

൧൮൧. ഏവം സേവിതബ്ബാസേവിതബ്ബവേദനം ദസ്സേത്വാ ഇദാനി യേസം അപ്പമാദേന കിച്ചം കത്തബ്ബം, യേസഞ്ച ന കത്തബ്ബം, തേ ദസ്സേതും നാഹം, ഭിക്ഖവേ, സബ്ബേസംയേവാതിആദിമാഹ. തത്ഥ കതം തേസം അപ്പമാദേനാതി തേസം യം അപ്പമാദേന കത്തബ്ബം, തം കതം. അനുലോമികാനീതി പടിപത്തിഅനുലോമാനി കമ്മട്ഠാനസപ്പായാനി, യത്ഥ വസന്തേന സക്കാ ഹോന്തി മഗ്ഗഫലാനി പാപുണിതും. ഇന്ദ്രിയാനി സമന്നാനയമാനാതി സദ്ധാദീനി ഇന്ദ്രിയാനി സമാനം കുരുമാനാ.

൧൮൨. സത്തിമേ, ഭിക്ഖവേ, പുഗ്ഗലാതി ഇധ കിം ദസ്സേതി? യേസം അപ്പമാദേന കരണീയം നത്ഥി, തേ ദ്വേ ഹോന്തി. യേസം അത്ഥി, തേ പഞ്ചാതി ഏവം സബ്ബേപി ഇമേ സത്ത പുഗ്ഗലാ ഹോന്തീതി ഇമമത്ഥം ദസ്സേതി.

തത്ഥ ഉഭതോഭാഗവിമുത്തോതി ദ്വീഹി ഭാഗേഹി വിമുത്തോ. അരൂപസമാപത്തിയാ രൂപകായതോ വിമുത്തോ, മഗ്ഗേന നാമകായതോ. സോ ചതുന്നം അരൂപസമാപത്തീനം ഏകേകതോ വുട്ഠായ സങ്ഖാരേ സമ്മസിത്വാ അരഹത്തം പത്താനം ചതുന്നം, നിരോധാ വുട്ഠായ അരഹത്തം പത്തഅനാഗാമിനോ ച വസേന പഞ്ചവിധോ ഹോതി. പാളി പനേത്ഥ – ‘‘കതമോ ച പുഗ്ഗലോ ഉഭതോഭാഗവിമുത്തോ, ഇധേകച്ചോ പുഗ്ഗലോ അട്ഠ വിമോക്ഖേ കായേന ഫുസിത്വാ വിഹരതി, പഞ്ഞായ ചസ്സ ദിസ്വാ ആസവാ പരിക്ഖീണാ ഹോന്തീ’’തി (പു. പ. ൨൦൮) ഏവം അഭിധമ്മേ അട്ഠവിമോക്ഖലാഭിനോ വസേന ആഗതാ.

പഞ്ഞാവിമുത്തോതി പഞ്ഞായ വിമുത്തോ. സോ സുക്ഖവിപസ്സകോ, ചതൂഹി ഝാനേഹി വുട്ഠായ അരഹത്തം പത്താ ചത്താരോ ചാതി ഇമേസം വസേന പഞ്ചവിധോവ ഹോതി. പാളി പനേത്ഥ അട്ഠവിമോക്ഖപടിക്ഖേപവസേനേവ ആഗതാ. യഥാഹ – ‘‘ന ഹേവ ഖോ അട്ഠ വിമോക്ഖേ കായേന ഫുസിത്വാ വിഹരതി, പഞ്ഞായ ചസ്സ ദിസ്വാ ആസവാ പരിക്ഖീണാ ഹോന്തി. അയം വുച്ചതി പുഗ്ഗലോ പഞ്ഞാവിമുത്തോ’’തി.

ഫുട്ഠന്തം സച്ഛികരോതീതി കായസക്ഖീ. യോ ഝാനഫസ്സം പഠമം ഫുസതി, പച്ഛാ നിരോധം നിബ്ബാനം സച്ഛികരോതി, സോ സോതാപത്തിഫലട്ഠം ആദിം കത്വാ യാവ അരഹത്തമഗ്ഗട്ഠാ ഛബ്ബിധോ ഹോന്തീതി വേദിതബ്ബോ. തേനേവാഹ – ‘‘ഇധേകച്ചോ പുഗ്ഗലോ അട്ഠ വിമോക്ഖേ കായേന ഫുസിത്വാ വിഹരതി, പഞ്ഞായ ചസ്സ ദിസ്വാ ഏകച്ചേ ആസവാ പരിക്ഖീണാ ഹോന്തി. അയം വുച്ചതി പുഗ്ഗലോ കായസക്ഖീ’’തി.

ദിട്ഠന്തം പത്തോതി ദിട്ഠിപ്പത്തോ. തത്രിദം സങ്ഖേപലക്ഖണം – ദുക്ഖാ സങ്ഖാരാ, സുഖോ നിരോധോതി ഞാതം ഹോതി ദിട്ഠം വിദിതം സച്ഛികതം ഫുസിതം പഞ്ഞായാതി ദിട്ഠിപ്പത്തോ. വിത്ഥാരതോ പനേസോപി കായസക്ഖി വിയ ഛബ്ബിധോ ഹോതി. തേനേവാഹ – ‘‘ഇധേകച്ചോ പുഗ്ഗലോ ഇദം ദുക്ഖന്തി യഥാഭൂതം പജാനാതി…പേ… അയം ദുക്ഖനിരോധഗാമിനീ പടിപദാതി യഥാഭൂതം പജാനാതി, തഥാഗതപ്പവേദിതാ ചസ്സ ധമ്മാ പഞ്ഞായ വോദിട്ഠാ ഹോന്തി വോചരിതാ…പേ… അയം വുച്ചതി പുഗ്ഗലോ ദിട്ഠിപ്പത്തോ’’തി (പു. പ. ൨൦൮).

സദ്ധാവിമുത്തോതി സദ്ധായ വിമുത്തോ. സോപി വുത്തനയേനേവ ഛബ്ബിധോ ഹോതി. തേനേവാഹ – ‘‘ഇധേകച്ചോ പുഗ്ഗലോ ഇദം ദുക്ഖന്തി – യഥാഭൂതം പജാനാതി…പേ… അയം ദുക്ഖനിരോധഗാമിനീ പടിപദാതി യഥാഭൂതം പജാനാതി. തഥാഗതപ്പവേദിതാ ചസ്സ ധമ്മാ പഞ്ഞായ വോദിട്ഠാ ഹോന്തി വോചരിതാ…പേ… നോ ച ഖോ യഥാ ദിട്ഠിപ്പത്തസ്സ. അയം വുച്ചതി പുഗ്ഗലോ സദ്ധാവിമുത്തോ’’തി (പു. പ. ൨൦൮). ഏതേസു ഹി സദ്ധാവിമുത്തസ്സ പുബ്ബഭാഗമഗ്ഗക്ഖണേ സദ്ദഹന്തസ്സ വിയ ഓകപ്പേന്തസ്സ വിയ അധിമുച്ചന്തസ്സ വിയ ച കിലേസക്ഖയോ ഹോതി, ദിട്ഠിപ്പത്തസ്സ പുബ്ബഭാഗമഗ്ഗക്ഖണേ കിലേസച്ഛേദകഞാണം അദന്ധം തിഖിണം സൂരം ഹുത്വാ വഹതി. തസ്മാ യഥാ നാമ നാതിതിഖിണേന അസിനാ കദലിം ഛിന്ദന്തസ്സ ഛിന്നട്ഠാനം ന മട്ഠം ഹോതി, അസി ന സീഘം വഹതി, സദ്ദോ സുയ്യതി, ബലവതരോ വായാമോ കാതബ്ബോ ഹോതി, ഏവരൂപാ സദ്ധാവിമുത്തസ്സ പുബ്ബഭാഗമഗ്ഗഭാവനാ. യഥാ പന നിസിതഅസിനാ കദലിം ഛിന്ദന്തസ്സ ഛിന്നട്ഠാനം മട്ഠം ഹോതി, അസി സീഘം വഹതി, സദ്ദോ ന സുയ്യതി, ബലവവായാമകിച്ചം ന ഹോതി, ഏവരൂപാ പഞ്ഞാവിമുത്തസ്സ പുബ്ബഭാഗമഗ്ഗഭാവനാ വേദിതബ്ബാ.

ധമ്മം അനുസ്സരതീതി ധമ്മാനുസാരീ. ധമ്മോതി പഞ്ഞാ, പഞ്ഞാപുബ്ബങ്ഗമം മഗ്ഗം ഭാവേതീതി അത്ഥോ. സദ്ധാനുസാരിമ്ഹി ച ഏസേവ നയോ. ഉഭോ പനേതേ സോതാപത്തിമഗ്ഗട്ഠായേവ. വുത്തമ്പി ചേതം – ‘‘യസ്സ പുഗ്ഗലസ്സ സോതാപത്തിഫലസച്ഛികിരിയായ പടിപന്നസ്സ പഞ്ഞിന്ദ്രിയം അധിമത്തം ഹോതി, പഞ്ഞാവാഹിം പഞ്ഞാപുബ്ബങ്ഗമം അരിയമഗ്ഗം ഭാവേതി. അയം വുച്ചതി പുഗ്ഗലോ ധമ്മാനുസാരീ’’തി (പു. പ. ൨൦൮). തഥാ – ‘‘യസ്സ പുഗ്ഗലസ്സ സോതാപത്തിഫലസച്ഛികിരിയായ പടിപന്നസ്സ സദ്ധിന്ദ്രിയം അധിമത്തം ഹോതി, സദ്ധാവാഹിം സദ്ധാപുബ്ബങ്ഗമം അരിയമഗ്ഗം ഭാവേതി. അയം വുച്ചതി പുഗ്ഗലോ സദ്ധാനുസാരീ’’തി. അയമേത്ഥ സങ്ഖേപോ. വിത്ഥാരതോ പനേസാ ഉഭതോഭാഗവിമുത്താദികഥാ വിസുദ്ധിമഗ്ഗേ പഞ്ഞാഭാവനാധികാരേ വുത്താ. തസ്മാ തത്ഥ വുത്തനയേനേവ വേദിതബ്ബാ. യാ പനേസാ ഏതേസം വിഭാഗദസ്സനത്ഥം ഇധ പാളി ആഗതാ, തത്ഥ യസ്മാ രൂപസമാപത്തിയാ വിനാ അരൂപസമാപത്തിയോ നാമ നത്ഥി, തസ്മാ ആരുപ്പാതി വുത്തേപി അട്ഠ വിമോക്ഖാ വുത്താവ ഹോന്തീതി വേദിതബ്ബാ.

കായേന ഫുസിത്വാതി സഹജാതനാമകായേന ഫുസിത്വാ. പഞ്ഞായ ചസ്സ ദിസ്വാതി പഞ്ഞായ ച ഏതസ്സ അരിയസച്ചധമ്മേ ദിസ്വാ. ഏകച്ചേ ആസവാതി പഠമമഗ്ഗാദീഹി പഹാതബ്ബാ ഏകദേസആസവാ. തഥാഗതപ്പവേദിതാതി തഥാഗതേന പവേദിതാ ചതുസച്ചധമ്മാ. പഞ്ഞായ വോദിട്ഠാ ഹോന്തീതി ഇമസ്മിം ഠാനേ സീലം കഥിതം, ഇമസ്മിം സമാധി, ഇമസ്മിം വിപസ്സനാ, ഇമസ്മിം മഗ്ഗോ, ഇമസ്മിം ഫലന്തി ഏവം അത്ഥേന അത്ഥേ കാരണേന കാരണേ ചിണ്ണചരിതത്താ മഗ്ഗപഞ്ഞായ സുദിട്ഠാ ഹോന്തി. വോചരിതാതി വിചരിതാ. സദ്ധാ നിവിട്ഠാ ഹോതീതി ഓകപ്പനസദ്ധാ പതിട്ഠിതാ ഹോതി. മത്തസോ നിജ്ഝാനം ഖമന്തീതി മത്തായ ഓലോകനം ഖമന്തി. സദ്ധാമത്തന്തി സദ്ധായേവ, ഇതരം തസ്സേവ വേവചനം

ഇതി ഇമേസു അപ്പമാദേന കരണീയേസു പുഗ്ഗലേസു തയോ പടിവിദ്ധമഗ്ഗഫലാ സേഖാ. തേസു അനുലോമസേനാസനം സേവമാനാ കല്യാണമിത്തേ ഭജമാനാ ഇന്ദ്രിയാനി സമന്നാനയമാനാ അനുപുബ്ബേന അരഹത്തം ഗണ്ഹന്തി. തസ്മാ തേസം യഥാഠിതോവ പാളിഅത്ഥോ. അവസാനേ പന ദ്വേ സോതാപത്തിമഗ്ഗസമങ്ഗിനോ. തേഹി തസ്സ മഗ്ഗസ്സ അനുലോമസേനാസനം സേവിതം, കല്യാണമിത്താ ഭജിതാ, ഇന്ദ്രിയാനി സമന്നാനീതാനി. ഉപരി പന തിണ്ണം മഗ്ഗാനം അത്ഥായ സേവമാനാ ഭജമാനാ സമന്നാനയമാനാ അനുപുബ്ബേന അരഹത്തം പാപുണിസ്സന്തീതി അയമേത്ഥ പാളിഅത്ഥോ.

വിതണ്ഡവാദീ പന ഇമമേവ പാളിം ഗഹേത്വാ – ‘‘ലോകുത്തരമഗ്ഗോ ന ഏകചിത്തക്ഖണികോ, ബഹുചിത്തക്ഖണികോ’’തി വദതി. സോ വത്തബ്ബോ – ‘‘യദി അഞ്ഞേന ചിത്തേന സേനാസനം പടിസേവതി, അഞ്ഞേന കല്യാണമിത്തേ ഭജതി, അഞ്ഞേന ഇന്ദ്രിയാനി സമന്നാനേതി, അഞ്ഞം മഗ്ഗചിത്തന്തി സന്ധായ ത്വം ‘ന ഏകചിത്തക്ഖണികോ മഗ്ഗോ, ബഹുചിത്തക്ഖണികോ’തി വദസി, ഏവം സന്തേ സേനാസനം സേവമാനോ നീലോഭാസം പബ്ബതം പസ്സതി, വനം പസ്സതി, മിഗപക്ഖീനം സദ്ദം സുണാതി, പുപ്ഫഫലാനം ഗന്ധം ഘായതി, പാനീയം പിവന്തോ രസം സായതി, നിസീദന്തോ നിപജ്ജന്തോ ഫസ്സം ഫുസതി. ഏവം തേ പഞ്ചവിഞ്ഞാണസമങ്ഗീപി ലോകുത്തരധമ്മസമങ്ഗീയേവ ഭവിസ്സതി. സചേ പനേതം സമ്പടിച്ഛസി, സത്ഥാരാ സദ്ധിം പടിവിരുജ്ഝസി. സത്ഥാരാ ഹി പഞ്ചവിഞ്ഞാണകായാ ഏകന്തം അബ്യാകതാവ വുത്താ, തംസമങ്ഗിസ്സ കുസലാകുസലം പടിക്ഖിത്തം, ലോകുത്തരമഗ്ഗോ ച ഏകന്തകുസലോ. തസ്മാ പജഹേതം വാദ’’ന്തി പഞ്ഞപേതബ്ബോ. സചേ പഞ്ഞത്തിം ന ഉപഗച്ഛതി, ‘‘ഗച്ഛ പാതോവ വിഹാരം പവിസിത്വാ യാഗും പിവാഹീ’’തി ഉയ്യോജേതബ്ബോ.

൧൮൩. നാഹം, ഭിക്ഖവേ, ആദികേനേവാതി അഹം, ഭിക്ഖവേ, പഠമമേവ മണ്ഡൂകസ്സ ഉപ്പതിത്വാ ഗമനം വിയ അഞ്ഞാരാധനം അരഹത്തേ പതിട്ഠാനം ന വദാമി. അനുപുബ്ബസിക്ഖാതി കരണത്ഥേ പച്ചത്തവചനം. പരതോ പദദ്വയേപി ഏസേവ നയോ. സദ്ധാജാതോതി ഓകപ്പനിയസദ്ധായ ജാതസദ്ധോ. ഉപസങ്കമതീതി ഗരൂനം സമീപം ഗച്ഛതി. പയിരുപാസതീതി സന്തികേ നിസീദതി. ധാരേതീതി സാധുകം കത്വാ ധാരേതി. ഛന്ദോ ജായതീതി കത്തുകമ്യതാകുസലച്ഛന്ദോ ജായതി. ഉസ്സഹതീതി വീരിയം കരോതി. തുലേതീതി അനിച്ചം ദുക്ഖം അനത്താതി തുലയതി. തുലയിത്വാ പദഹതീതി ഏവം തീരണവിപസ്സനായ തുലയന്തോ മഗ്ഗപധാനം പദഹതി. പഹിതത്തോതി പേസിതചിത്തോ. കായേന ചേവ പരമസച്ചന്തി നാമകായേന നിബ്ബാനസച്ചം സച്ഛികരോതി. പഞ്ഞായ ചാതി നാമകായസമ്പയുത്തായ മഗ്ഗപഞ്ഞായ പടിവിജ്ഝതി പസ്സതി.

ഇദാനി യസ്മാ തേ സത്ഥു ആഗമനം സുത്വാ പച്ചുഗ്ഗമനമത്തമ്പി ന അകംസു, തസ്മാ തേസം ചരിയം ഗരഹന്തോ സാപി നാമ, ഭിക്ഖവേ, സദ്ധാ നാഹോസീതിആദിമാഹ. തത്ഥ കീവദൂരേവിമേതി കിത്തകം ദൂരേ ഠാനേ. യോജനസതമ്പി യോജനസഹസ്സമ്പി അപക്കന്താതി വത്തും വട്ടതി, ന പന കിഞ്ചി ആഹ. ചതുപ്പദം വേയ്യാകരണന്തി ചതുസച്ചബ്യാകരണം സന്ധായ വുത്തം.

൧൮൪. യസ്സുദ്ദിട്ഠസ്സാതി യസ്സ ഉദ്ദിട്ഠസ്സ. യോപി സോ, ഭിക്ഖവേ, സത്ഥാതി ബാഹിരകസത്ഥാരം ദസ്സേതി. ഏവരൂപീതി ഏവംജാതികാ. പണോപണവിയാതി പണവിയാ ച ഓപണവിയാ ച. ന ഉപേതീതി ന ഹോതി. കയവിക്കയകാലേ വിയ അഗ്ഘവഡ്ഢനഹാപനം ന ഹോതീതി അത്ഥോ. അയം ഗോണോ കിം അഗ്ഘതി, വീസതി അഗ്ഘതീതി ഭണന്തോ പണതി നാമ. ന വീസതി അഗ്ഘതി, ദസ അഗ്ഘതീതി ഭണന്തോ ഓപണതി നാമ. ഇദം പടിസേധേന്തോ ആഹ ‘‘പണോപണവിയാ ന ഉപേതീ’’തി. ഇദാനി തം പണോപണവിയം ദസ്സേതും ഏവഞ്ച നോ അസ്സ, അഥ നം കരേയ്യാമ, ന ച നോ ഏവമസ്സ, ന നം കരേയ്യാമാതി ആഹ.

കിം പന, ഭിക്ഖവേതി, ഭിക്ഖവേ, യം തഥാഗതോ സബ്ബസോ ആമിസേഹി വിസംസട്ഠോ വിഹരതി, ഏവം വിസംസട്ഠസ്സ സത്ഥുനോ ഏവരൂപാ പണോപണവിയാ കിം യുജ്ജിസ്സതി? പരിയോഗാഹിയ വത്തതോതി പരിയോഗാഹിത്വാ ഉക്ഖിപിത്വാ ഗഹേത്വാ വത്തന്തസ്സ. അയമനുധമ്മോതി അയം സഭാവോ. ജാനാതി ഭഗവാ, നാഹം ജാനാമീതി ഭഗവാ ഏകാസനഭോജനേ ആനിസംസം ജാനാതി, അഹം ന ജാനാമീതി മയി സദ്ധായ ദിവസസ്സ തയോ വാരേ ഭോജനം പഹായ ഏകാസനഭോജനം ഭുഞ്ജതി. രുളഹനീയന്തി രോഹനീയം. ഓജവന്തന്തി സിനേഹവന്തം. കാമം തചോ ചാതി ഇമിനാ ചതുരങ്ഗവീരിയം ദസ്സേതി. ഏത്ഥ ഹി തചോ ഏകം അങ്ഗം, ന്ഹാരു ഏകം, അട്ഠി ഏകം, മംസലോഹിതം ഏകന്തി ഏവം ചതുരങ്ഗസമന്നാഗതം വീരിയം അധിട്ഠഹിത്വാ അരഹത്തം അപ്പത്വാ ന വുട്ഠഹിസ്സാമീതി ഏവം പടിപജ്ജതീതി ദസ്സേതി. സേസം സബ്ബത്ഥ ഉത്താനമേവ. ദേസനം പന ഭഗവാ നേയ്യപുഗ്ഗലസ്സ വസേന അരഹത്തനികൂടേന നിട്ഠാപേസീതി.

പപഞ്ചസൂദനിയാ മജ്ഝിമനികായട്ഠകഥായ

കീടാഗിരിസുത്തവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

ദുതിയവഗ്ഗവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.