൯. ബഹുവേദനീയസുത്തവണ്ണനാ

൮൮. ഏവം മേ സുതന്തി ബഹുവേദനീയസുത്തം. തത്ഥ പഞ്ചകങ്ഗോ ഥപതീതി പഞ്ചകങ്ഗോതി തസ്സ നാമം. വാസിഫരസുനിഖാദനദണ്ഡമുഗ്ഗരകാളസുത്തനാളിസങ്ഖാതേഹി വാ അങ്ഗേഹി സമന്നാഗതത്താ സോ പഞ്ചങ്ഗോതി പഞ്ഞാതോ. ഥപതീതി വഡ്ഢകീജേട്ഠകോ. ഉദായീതി പണ്ഡിതഉദായിത്ഥേരോ.

൮൯. പരിയായന്തി കാരണം. ദ്വേപാനന്ദാതി ദ്വേപി, ആനന്ദ. പരിയായേനാതി കാരണേന. ഏത്ഥ ച കായികചേതസികവസേന ദ്വേ വേദിതബ്ബാ. സുഖാദിവസേന തിസ്സോ, ഇന്ദ്രിയവസേന സുഖിന്ദ്രിയാദികാ പഞ്ച, ദ്വാരവസേന ചക്ഖുസമ്ഫസ്സജാദികാ ഛ, ഉപവിചാരവസേന ‘‘ചക്ഖുനാ രൂപം ദിസ്വാ സോമനസ്സട്ഠാനിയം രൂപം ഉപവിചരതീ’’തിആദികാ അട്ഠാരസ, ഛ ഗേഹസ്സിതാനി സോമനസ്സാനി, ഛ നേക്ഖമ്മസിതാനി സോമനസ്സാനി, ഛ ഗേഹസ്സിതാനി ദോമനസ്സാനി, ഛ നേക്ഖമ്മസിതാനി ദോമനസ്സാനി, ഛ ഗേഹസ്സിതാ ഉപേക്ഖാ, ഛ നേക്ഖമ്മസിതാതി ഏവം ഛത്തിംസ, താ അതീതേ ഛത്തിംസ, അനാഗതേ ഛത്തിംസ, പച്ചുപ്പന്നേ ഛത്തിംസാതി ഏവം അട്ഠവേദനാസതം വേദിതബ്ബം.

൯൦. പഞ്ച ഖോ ഇമേ, ആനന്ദ, കാമഗുണാതി അയം പാടിഏക്കോ അനുസന്ധി. ന കേവലമ്പി ദ്വേ ആദിം കത്വാ വേദനാ ഭഗവതാ പഞ്ഞത്താ, പരിയായേന ഏകാപി വേദനാ കഥിതാ. തം ദസ്സേന്തോ പഞ്ചകങ്ഗസ്സ ഥപതിനോ വാദം ഉപത്ഥമ്ഭേതും ഇമം ദേസനം ആരഭി.

അഭിക്കന്തതരന്തി സുന്ദരതരം. പണീതതരന്തി അതപ്പകതരം. ഏത്ഥ ച ചതുത്ഥജ്ഝാനതോ പട്ഠായ അദുക്ഖമസുഖാ വേദനാ, സാപി സന്തട്ഠേന പണീതട്ഠേന ച സുഖന്തി വുത്താ. ഛ ഗേഹസ്സിതാനി സുഖന്തി വുത്താനി. നിരോധോ അവേദയിതസുഖവസേന സുഖം നാമ ജാതോ. പഞ്ചകാമഗുണവസേന ഹി അട്ഠസമാപത്തിവസേന ച ഉപ്പന്നം വേദയിതസുഖം നാമ. നിരോധോ അവേദയിതസുഖം നാമ. ഇതി വേദയിതസുഖം വാ ഹോതു അവേദയിതസുഖം വാ, തം നിദ്ദുക്ഖഭാവസങ്ഖാതേന സുഖട്ഠേന ഏകന്തസുഖമേവ ജാതം.

൯൧. യത്ഥ യത്ഥാതി യസ്മിം യസ്മിം ഠാനേ. സുഖം ഉപലബ്ഭതീതി വേദയിതസുഖം വാ അവേദയിതസുഖം വാ ഉപലബ്ഭതി. തം തം തഥാഗതോ സുഖസ്മിം പഞ്ഞപേതീതി തം സബ്ബം തഥാഗതോ നിദ്ദുക്ഖഭാവം സുഖസ്മിംയേവ പഞ്ഞപേതീതി. ഇധ ഭഗവാ നിരോധസമാപത്തിം സീസം കത്വാ നേയ്യപുഗ്ഗലവസേന അരഹത്തനികൂടേനേവ ദേസനം നിട്ഠാപേസീതി.

പപഞ്ചസൂദനിയാ മജ്ഝിമനികായട്ഠകഥായ

ബഹുവേദനീയസുത്തവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.