൧൦. അപണ്ണകസുത്തവണ്ണനാ

൯൨. ഏവം മേ സുതന്തി അപണ്ണകസുത്തം. തത്ഥ ചാരികന്തി അതുരിതചാരികം.

൯൩. അത്ഥി പന വോ ഗഹപതയോതി കസ്മാ ആഹ? സോ കിര ഗാമോ അടവിദ്വാരേ നിവിട്ഠോ. നാനാവിധാ സമണബ്രാഹ്മണാ ദിവസം മഗ്ഗം ഗന്ത്വാ സായം തം ഗാമം വാസത്ഥായ ഉപേന്തി, തേസം തേ മനുസ്സാ മഞ്ചപീഠാനി പത്ഥരിത്വാ പാദേ ധോവിത്വാ പാദേ മക്ഖേത്വാ കപ്പിയപാനകാനി ദത്വാ പുനദിവസേ നിമന്തേത്വാ ദാനം ദേന്തി. തേ പസന്നചിത്താ തേഹി സദ്ധിം സമ്മന്തയമാനാ ഏവം വദന്തി ‘‘അത്ഥി പന വോ ഗഹപതയോ കിഞ്ചി ദസ്സനം ഗഹിത’’ന്തി? നത്ഥി, ഭന്തേതി. ‘‘ഗഹപതയോ വിനാ ദസ്സനേന ലോകോ ന നിയ്യാതി, ഏകം ദസ്സനം രുച്ചിത്വാ ഖമാപേത്വാ ഗഹേതും വട്ടതി, ‘സസ്സതോ ലോകോ’തി ദസ്സനം ഗണ്ഹഥാ’’തി വത്വാ പക്കന്താ. അപരദിവസേ അഞ്ഞേ ആഗതാ. തേപി തഥേവ പുച്ഛിംസു. തേ തേസം ‘‘ആമ, ഭന്തേ, പുരിമേസു ദിവസേസു തുമ്ഹാദിസാ സമണബ്രാഹ്മണാ ആഗന്ത്വാ ‘സസ്സതോ ലോകോ’തി അമ്ഹേ ഇദം ദസ്സനം ഗാഹാപേത്വാ ഗതാ’’തി ആരോചേസും. ‘‘തേ ബാലാ കിം ജാനന്തി? ‘ഉച്ഛിജ്ജതി അയം ലോകോ’തി ഉച്ഛേദദസ്സനം ഗണ്ഹഥാ’’തി ഏവം തേപി ഉച്ഛേദദസ്സനം ഗണ്ഹാപേത്വാ പക്കന്താ. ഏതേനുപായേന അഞ്ഞേ ഏകച്ചസസ്സതം, അഞ്ഞേ അന്താനന്തം, അഞ്ഞേ അമരാവിക്ഖേപന്തി ഏവം ദ്വാസട്ഠി ദിട്ഠിയോ ഉഗ്ഗണ്ഹാപേസും. തേ പന ഏകദിട്ഠിയമ്പി പതിട്ഠാതും നാസക്ഖിംസു. സബ്ബപച്ഛാ ഭഗവാ അഗമാസി. സോ തേസം ഹിതത്ഥായ പുച്ഛന്തോ ‘‘അത്ഥി പന വോ ഗഹപതയോ’’തിആദിമാഹ. തത്ഥ ആകാരവതീതി കാരണവതീ സഹേതുകാ. അപണ്ണകോതി അവിരദ്ധോ അദ്വേജ്ഝഗാമീ ഏകംസഗാഹികോ.

൯൪. നത്ഥി ദിന്നന്തിആദി ദസവത്ഥുകാ മിച്ഛാദിട്ഠി ഹേട്ഠാ സാലേയ്യകസുത്തേ വിത്ഥാരിതാ. തഥാ തബ്ബിപച്ചനീകഭൂതാ സമ്മാദിട്ഠി.

൯൫. നേക്ഖമ്മേ ആനിസംസന്തി യോ നേസം അകുസലതോ നിക്ഖന്തഭാവേ ആനിസംസോ, യോ ച വോദാനപക്ഖോ വിസുദ്ധിപക്ഖോ, തം ന പസ്സന്തീതി അത്ഥോ. അസദ്ധമ്മസഞ്ഞത്തീതി അഭൂതധമ്മസഞ്ഞാപനാ. അത്താനുക്കംസേതീതി ഠപേത്വാ മം കോ അഞ്ഞോ അത്തനോ ദസ്സനം പരേ ഗണ്ഹാപേതും സക്കോതീതി അത്താനം ഉക്ഖിപതി. പരം വമ്ഭേതീതി ഏത്തകേസു ജനേസു ഏകോപി അത്തനോ ദസ്സനം പരേ ഗണ്ഹാപേതും ന സക്കോതീതി ഏവം പരം ഹേട്ഠാ ഖിപതി. പുബ്ബേവ ഖോ പനാതി പുബ്ബേ മിച്ഛാദസ്സനം ഗണ്ഹന്തസ്സേവ സുസീല്യം പഹീനം ഹോതി, ദുസ്സീലഭാവോ പച്ചുപട്ഠിതോ. ഏവമസ്സിമേതി ഏവം അസ്സ ഇമേ മിച്ഛാദിട്ഠിആദയോ സത്ത. അപരാപരം ഉപ്പജ്ജനവസേന പന തേയേവ മിച്ഛാദിട്ഠിപച്ചയാ അനേകേ പാപകാ അകുസലാ ധമ്മാ ഉപ്പജ്ജന്തി നാമ.

തത്രാതി താസു തേസം സമണബ്രാഹ്മണാനം ലദ്ധീസു. കലിഗ്ഗഹോതി പരാജയഗ്ഗാഹോ. ദുസ്സമത്തോ സമാദിന്നോതി ദുഗ്ഗഹിതോ ദുപ്പരാമട്ഠോ. ഏകംസം ഫരിത്വാ തിട്ഠതീതി ഏകന്തം ഏകകോട്ഠാസം സകവാദമേവ ഫരിത്വാ അധിമുച്ചിത്വാ തിട്ഠതി, ‘‘സചേ ഖോ നത്ഥി പരോ ലോകോ’’തി ഏവം സന്തേയേവ സോത്ഥിഭാവാവഹോ ഹോതി. രിഞ്ചതീതി വജ്ജേതി.

൯൬. സദ്ധമ്മസഞ്ഞത്തീതി ഭൂതധമ്മസഞ്ഞാപനാ.

കടഗ്ഗഹോതി ജയഗ്ഗാഹോ. സുസമത്തോ സമാദിന്നോതി സുഗ്ഗഹിതോ സുപരാമട്ഠോ. ഉഭയംസം ഫരിത്വാ തിട്ഠതീതി ഉഭയന്തം ഉഭയകോട്ഠാസം സകവാദം പരവാദഞ്ച ഫരിത്വാ അധിമുച്ചിത്വാ തിട്ഠതി ‘‘സചേ ഖോ അത്ഥി പരോ ലോകോ’’തി ഏവം സന്തേപി ‘‘സചേ ഖോ നത്ഥി പരോ ലോകോ’’തി ഏവം സന്തേപി സോത്ഥിഭാവാവഹോ ഹോതി. പരതോപി ഏകംസഉഭയംസേസു ഇമിനാവ നയേന അത്ഥോ വേദിതബ്ബോ.

൯൭. കരോതോതി സഹത്ഥാ കരോന്തസ്സ. കാരയതോതി ആണത്തിയാ കാരേന്തസ്സ. ഛിന്ദതോതി പരേസം ഹത്ഥാദീനി ഛിന്ദന്തസ്സ. പചതോതി ദണ്ഡേന പീളേന്തസ്സ വാ തജ്ജേന്തസ്സ വാ. സോചയതോതി പരസ്സ ഭണ്ഡഹരണാദീഹി സോകം സയം കരോന്തസ്സപി പരേഹി കാരേന്തസ്സപി. കിലമതോതി ആഹാരൂപച്ഛേദ-ബന്ധനാഗാരപ്പവേസനാദീഹി സയം കിലമന്തസ്സാപി പരേഹി കിലമാപേന്തസ്സാപി. ഫന്ദതോ ഫന്ദാപയതോതി പരം ഫന്ദന്തം ഫന്ദനകാലേ സയമ്പി ഫന്ദതോ പരമ്പി ഫന്ദാപയതോ. പാണമതിപാതയതോതി പാണം ഹനന്തസ്സപി ഹനാപേന്തസ്സപി. ഏവം സബ്ബത്ഥ കരണകാരാപനവസേനേവ അത്ഥോ വേദിതബ്ബോ.

സന്ധിന്തി ഘരസന്ധിം. നില്ലോപന്തി മഹാവിലോപം. ഏകാഗാരികന്തി ഏകമേവ ഘരം പരിവാരേത്വാ വിലുമ്പനം. പരിപന്ഥേ തിട്ഠതോതി ആഗതാഗതാനം അച്ഛിന്ദനത്ഥം മഗ്ഗേ തിട്ഠതോ. കരോതോ ന കരീയതി പാപന്തി യംകിഞ്ചി പാപം കരോമീതി സഞ്ഞായ കരോതോപി പാപം ന കരീയതി, നത്ഥി പാപം. സത്താ പന കരോമാതി ഏവംസഞ്ഞിനോ ഹോന്തീതി അത്ഥോ. ഖുരപരിയന്തേനാതി ഖുരനേമിനാ, ഖുരധാരസദിസപരിയന്തേന വാ. ഏകം മംസഖലന്തി ഏകം മംസരാസിം. പുഞ്ജന്തി തസ്സേവ വേവചനം. തതോനിദാനന്തി ഏകമംസഖലകരണനിദാനം. ദക്ഖിണതീരേ മനുസ്സാ കക്ഖളാ ദാരുണാ, തേ സന്ധായ ഹനന്തോതിആദി വുത്തം. ഉത്തരതീരേ സദ്ധാ ഹോന്തി പസന്നാ ബുദ്ധമാമകാ ധമ്മമാമകാ സങ്ഘമാമകാ, തേ സന്ധായ ദദന്തോതിആദി വുത്തം.

തത്ഥ യജന്തോതി മഹായാഗം കരോന്തോ. ദമേനാതി ഇന്ദ്രിയദമേന ഉപോസഥകമ്മേന. സംയമേനാതി സീലസംയമേന. സച്ചവജ്ജേനാതി സച്ചവചനേന. ആഗമോതി ആഗമനം, പവത്തീതി അത്ഥോ. സബ്ബഥാപി പാപപുഞ്ഞാനം കിരിയമേവ പടിക്ഖിപന്തി. സുക്കപക്ഖോപി വുത്തനയേനേവ വേദിതബ്ബോ. സേസമേത്ഥ പുരിമവാരേ വുത്തസദിസമേവ.

൧൦൦. നത്ഥി ഹേതു നത്ഥി പച്ചയോതി ഏത്ഥ പച്ചയോ ഹേതുവേവചനം. ഉഭയേനാപി വിജ്ജമാനകമേവ കായദുച്ചരിതാദിസംകിലേസപച്ചയം കായസുചരിതാദിവിസുദ്ധിപച്ചയം പടിക്ഖിപന്തി. നത്ഥി ബലം, നത്ഥി വീരിയം, നത്ഥി പുരിസഥാമോ, നത്ഥി പുരിസപരക്കമോതി സത്താനം സംകിലേസിതും വാ വിസുജ്ഝിതും വാ ബലം വാ വീരിയം വാ പുരിസേന കാതബ്ബോ നാമ പുരിസഥാമോ വാ പുരിസപരക്കമോ വാ നത്ഥി.

സബ്ബേ സത്താതി ഓട്ഠഗോണഗദ്രഭാദയോ അനവസേസേ നിദസ്സേന്തി. സബ്ബേ പാണാതി ഏകിന്ദ്രിയോ പാണോ ദ്വിന്ദ്രിയോ പാണോതി ആദിവസേന വദന്തി. സബ്ബേ ഭൂതാതി അണ്ഡകോസവത്ഥികോസേസു ഭൂതേ സന്ധായ വദന്തി. സബ്ബേ ജീവാതി സാലിയവഗോധുമാദയോ സന്ധായ വദന്തി. തേസു ഹേതേ വിരുഹനഭാവേന ജീവസഞ്ഞിനോ. അവസാ അബലാ അവീരിയാതി തേസം അത്തനോ വസോ വാ ബലം വാ വീരിയം വാ നത്ഥി. നിയതിസങ്ഗതിഭാവപരിണതാതി ഏത്ഥ നിയതീതി നിയതതാ. സങ്ഗതീതി ഛന്നം അഭിജാതീനം തത്ഥ തത്ഥ ഗമനം. ഭാവോതി സഭാവോയേവ. ഏവം നിയതിയാ ച സങ്ഗതിയാ ച ഭാവേന ച പരിണതാ നാനപ്പകാരതം പത്താ. യേന ഹി യഥാ ഭവിതബ്ബം, സോ തഥേവ ഭവതി. യേന നോ ഭവിതബ്ബം, സോ ന ഭവതീതി ദസ്സേന്തി. ഛസ്വേവാഭിജാതീസൂതി ഛസു ഏവ അഭിജാതീസു ഠത്വാ സുഖഞ്ച ദുക്ഖഞ്ച പടിസംവേദേന്തി, അഞ്ഞാ സുഖദുക്ഖഭൂമി നത്ഥീതി ദസ്സേന്തി.

തത്ഥ ഛ അഭിജാതിയോ നാമ കണ്ഹാഭിജാതി നീലാഭിജാതി ലോഹിതാഭിജാതി ഹലിദ്ദാഭിജാതി സുക്കാഭിജാതി പരമസുക്കാഭിജാതീതി. തത്ഥ സാകുണികോ സൂകരികോ ലുദ്ദോ മച്ഛഘാതകോ ചോരോ ചോരഘാതകോ, യേ വാ പനഞ്ഞേപി കേചി കുരൂരകമ്മന്താ, അയം കണ്ഹാഭിജാതി നാമ. ഭിക്ഖൂ നീലാഭിജാതീതി വദന്തി. തേ കിര ചതൂസു പച്ചയേസു കണ്ടകേ പക്ഖിപിത്വാ ഖാദന്തി. ‘‘ഭിക്ഖൂ ച കണ്ടകവുത്തിനോ’’തി അയഞ്ഹി നേസം പാളിയേവ. അഥ വാ കണ്ടകവുത്തികാ ഏവം നാമ ഏകേ പബ്ബജിതാതി വദന്തി. ‘‘സമണകണ്ടകവുത്തികാ’’തിപി ഹി നേസം പാളി. ലോഹിതാഭിജാതി നാമ നിഗണ്ഠാ ഏകസാടകാതി വദന്തി. ഇമേ കിര പുരിമേഹി ദ്വീഹി പണ്ഡരതരാ. ഗിഹീ അചേലകസാവകാ ഹലിദ്ദാഭിജാതീതി വദന്തി. ഇതി അത്തനോ പച്ചയദായകേ നിഗണ്ഠേഹിപി ജേട്ഠകതരേ കരോന്തി. നന്ദോ, വച്ഛോ, സങ്കിച്ചോ, അയം സുക്കാഭിജാതീതി വദന്തി. തേ കിര പുരിമേഹി ചതൂഹി പണ്ഡരതരാ. ആജീവകേ പന പരമസുക്കാഭിജാതീതി വദന്തി. തേ കിര സബ്ബേഹി പണ്ഡരതരാ.

തത്ഥ സബ്ബേ സത്താ പഠമം സാകുണികാദയോവ ഹോന്തി, തതോ വിസുജ്ഝമാനാ സക്യസമണാ ഹോന്തി, തതോ വിസുജ്ഝമാനാ നിഗണ്ഠാ, തതോ ആജീവകസാവകാ, തതോ നന്ദാദയോ, തതോ ആജീവകാതി അയമേതേസം ലദ്ധി. സുക്കപക്ഖോ വുത്തപച്ചനീകേന വേദിതബ്ബോ. സേസമിധാപി പുരിമവാരേ വുത്തസദിസമേവ.

ഇമാസു പന തീസു ദിട്ഠീസു നത്ഥികദിട്ഠി വിപാകം പടിബാഹതി, അകിരിയദിട്ഠി കമ്മം പടിബാഹതി, അഹേതുകദിട്ഠി ഉഭയമ്പി പടിബാഹതി. തത്ഥ കമ്മം പടിബാഹന്തേനാപി വിപാകോ പടിബാഹിതോ ഹോതി, വിപാകം പടിബാഹന്തേനാപി കമ്മം പടിബാഹിതം. ഇതി സബ്ബേപേതേ അത്ഥതോ ഉഭയപടിബാഹകാ നത്ഥികവാദാ ചേവ അഹേതുകവാദാ അകിരിയവാദാ ച ഹോന്തി. യേ പന തേസം ലദ്ധിം ഗഹേത്വാ രത്തിട്ഠാനേ ദിവാട്ഠാനേ നിസിന്നാ സജ്ഝായന്തി വീമംസന്തി, തേസം – ‘‘നത്ഥി ദിന്നം നത്ഥി യിട്ഠം, കരോതോ ന കരിയതി പാപം, നത്ഥി ഹേതു നത്ഥി പച്ചയോ’’തി തസ്മിം ആരമ്മണേ മിച്ഛാസതി സന്തിട്ഠതി, ചിത്തം ഏകഗ്ഗം ഹോതി, ജവനാനി ജവന്തി, പഠമജവനേ സതേകിച്ഛാ ഹോന്തി, തഥാ ദുതിയാദീസു. സത്തമേ ബുദ്ധാനമ്പി അതേകിച്ഛാ അനിവത്തിനോ അരിട്ഠകണ്ടകസദിസാ.

തത്ഥ കോചി ഏകം ദസ്സനം ഓക്കമതി, കോചി ദ്വേ, കോചി തീണിപി, ഏകസ്മിം ഓക്കന്തേപി ദ്വീസു തീസു ഓക്കന്തേസുപി നിയതമിച്ഛാദിട്ഠികോവ ഹോതി, പത്തോ സഗ്ഗമഗ്ഗാവരണഞ്ചേവ മോക്ഖമഗ്ഗാവരണഞ്ച, അഭബ്ബോ തസ്സ അത്തഭാവസ്സ അനന്തരം സഗ്ഗമ്പി ഗന്തും, പഗേവ മോക്ഖം. വട്ടഖാണു നാമേസ സത്തോ പഥവീഗോപകോ. കിം പനേസ ഏകസ്മിംയേവ അത്തഭാവേ നിയതോ ഹോതി, ഉദാഹു അഞ്ഞസ്മിമ്പീതി? ഏകസ്മിഞ്ഞേവ നിയതോ, ആസേവനവസേന പന ഭവന്തരേപി തം തം ദിട്ഠിം രോചേതിയേവ. ഏവരൂപസ്സ ഹി യേഭുയ്യേന ഭവതോ വുട്ഠാനം നാമ നത്ഥി.

തസ്മാ അകല്യാണജനം, ആസീവിസമിവോരഗം;

ആരകാ പരിവജ്ജേയ്യ, ഭൂതികാമോ വിചക്ഖണോതി.

൧൦൩. നത്ഥി സബ്ബസോ ആരുപ്പാതി അരൂപബ്രഹ്മലോകോ നാമ സബ്ബാകാരേന നത്ഥി. മനോമയാതി ഝാനചിത്തമയാ. സഞ്ഞാമയാതി അരൂപജ്ഝാനസഞ്ഞായ സഞ്ഞാമയാ. രൂപാനംയേവ നിബ്ബിദായ വിരാഗായ നിരോധായ പടിപന്നോ ഹോതീതി അയം ലാഭീ വാ ഹോതി തക്കീ വാ. ലാഭീ നാമ രൂപാവചരജ്ഝാനലാഭീ. തസ്സ രൂപാവചരേ കങ്ഖാ നത്ഥി, അരൂപാവചരലോകേ അത്ഥി. സോ – ‘‘അഹം ആരുപ്പാ അത്ഥീതി വദന്താനമ്പി നത്ഥീതി വദന്താനമ്പി സുണാമി, അത്ഥി നത്ഥീതി പന ന ജാനാമി. ചതുത്ഥജ്ഝാനം പദട്ഠാനം കത്വാ അരൂപാവചരജ്ഝാനം നിബ്ബത്തേസ്സാമി. സചേ ആരുപ്പാ അത്ഥി, തത്ഥ നിബ്ബത്തിസ്സാമി, സചേ നത്ഥി, രൂപാവചരബ്രഹ്മലോകേ നിബ്ബത്തിസ്സാമി. ഏവം മേ അപണ്ണകോ ധമ്മോ അപണ്ണകോവ അവിരദ്ധോവ ഭവിസ്സതീ’’തി തഥാ പടിപജ്ജതി. തക്കീ പന അപ്പടിലദ്ധജ്ഝാനോ, തസ്സാപി രൂപജ്ഝാനേ കങ്ഖാ നത്ഥി, അരൂപലോകേ പന അത്ഥി. സോ – ‘‘അഹം ആരുപ്പാ അത്ഥീതി വദന്താനമ്പി നത്ഥീതി വദന്താനമ്പി സുണാമി, അത്ഥി നത്ഥീതി പന ന ജാനാമി. കസിണപരികമ്മം കത്വാ ചതുത്ഥജ്ഝാനം നിബ്ബത്തേത്വാ തം പദട്ഠാനം കത്വാ അരൂപാവചരജ്ഝാനം നിബ്ബത്തേസ്സാമി. സചേ ആരുപ്പാ അത്ഥി, തത്ഥ നിബ്ബത്തിസ്സാമി. സചേ നത്ഥി, രൂപാവചരബ്രഹ്മലോകേ നിബ്ബത്തിസ്സാമി. ഏവം മേ അപണ്ണകോ ധമ്മോ അപണ്ണകോവ അവിരദ്ധോവ ഭവിസ്സതീ’’തി തഥാ പടിപജ്ജതി.

൧൦൪. ഭവനിരോധോതി നിബ്ബാനം. സാരാഗായ സന്തികേതി രാഗവസേന വട്ടേ രജ്ജനസ്സ സന്തികേ. സംയോഗായാതി തണ്ഹാവസേന സംയോജനത്ഥായ. അഭിനന്ദനായാതി തണ്ഹാദിട്ഠിവസേന അഭിനന്ദനായ. പടിപന്നോ ഹോതീതി അയമ്പി ലാഭീ വാ ഹോതി തക്കീ വാ. ലാഭീ നാമ അട്ഠസമാപത്തിലാഭീ. തസ്സ ആരുപ്പേ കങ്ഖാ നത്ഥി, നിബ്ബാനേ അത്ഥി. സോ – ‘‘അഹം നിരോധോ അത്ഥീതിപി നത്ഥീതിപി സുണാമി, സയം ന ജാനാമി. സമാപത്തിം പാദകം കത്വാ വിപസ്സനം വഡ്ഢേസ്സാമി. സചേ നിരോധോ ഭവിസ്സതി, അരഹത്തം പത്വാ പരിനിബ്ബായിസ്സാമി. നോ ചേ ഭവിസ്സതി, ആരുപ്പേ നിബ്ബത്തിസ്സാമീ’’തി ഏവം പടിപജ്ജതി. തക്കീ പന ഏകസമാപത്തിയാപി ന ലാഭീ, ആരുപ്പേ പനസ്സ കങ്ഖാ നത്ഥി, ഭവനിരോധേ അത്ഥി. സോ – ‘‘അഹം നിരോധോ അത്ഥീതിപി നത്ഥീതിപി സുണാമി, സയം ന ജാനാമി, കസിണപരികമ്മം കത്വാ അട്ഠസമാപത്തിയോ നിബ്ബത്തേത്വാ സമാപത്തിപദട്ഠാനം വിപസ്സനം വഡ്ഢേസ്സാമി. സചേ നിരോധോ ഭവിസ്സതി, അരഹത്തം പത്വാ പരിനിബ്ബായിസ്സാമി. നോ ചേ ഭവിസ്സതി, ആരുപ്പേ നിബ്ബത്തിസ്സാമീ’’തി ഏവം പടിപജ്ജതി. ഏത്ഥാഹ – ‘‘അത്ഥി ദിന്നന്തിആദീനി താവ അപണ്ണകാനി ഭവന്തു, നത്ഥി ദിന്നന്തിആദീനി പന കഥം അപണ്ണകാനീ’’തി. ഗഹണവസേന. താനി ഹി അപണ്ണകം അപണ്ണകന്തി ഏവം ഗഹിതത്താ അപണ്ണകാനി നാമ ജാതാനി.

൧൦൫. ചത്താരോമേതി അയം പാടിഏക്കോ അനുസന്ധി. നത്ഥികവാദോ, അഹേതുകവാദോ അകിരിയവാദോ, ആരുപ്പാ നത്ഥി നിരോധോ നത്ഥീതി ഏവംവാദിനോ ച ദ്വേതി ഇമേ പഞ്ച പുഗ്ഗലാ ഹേട്ഠാ തയോ പുഗ്ഗലാവ ഹോന്തി. അത്ഥികവാദാദയോ പഞ്ച ഏകോ ചതുത്ഥപുഗ്ഗലോവ ഹോതി. ഏതമത്ഥം ദസ്സേതും ഭഗവാ ഇമം ദേസനം ആരഭി. തത്ഥ സബ്ബം അത്ഥതോ ഉത്താനമേവാതി.

പപഞ്ചസൂദനിയാ മജ്ഝിമനികായട്ഠകഥായ

അപണ്ണകസുത്തവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

പഠമവഗ്ഗവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.