൫. ചൂളധമ്മസമാദാനസുത്തവണ്ണനാ

൪൬൮. ഏവം മേ സുതന്തി ചൂളധമ്മസമാദാനസുത്തം. തത്ഥ ധമ്മസമാദാനാനീതി ധമ്മോതി ഗഹിതഗഹണാനി. പച്ചുപ്പന്നസുഖന്തി പച്ചുപ്പന്നേ സുഖം, ആയൂഹനക്ഖണേ സുഖം സുകരം സുഖേന സക്കാ പൂരേതും. ആയതിം ദുക്ഖവിപാകന്തി അനാഗതേ വിപാകകാലേ ദുക്ഖവിപാകം. ഇമിനാ ഉപായേന സബ്ബപദേസു അത്ഥോ വേദിതബ്ബോ.

൪൬൯. നത്ഥി കാമേസു ദോസോതി വത്ഥുകാമേസുപി കിലേസകാമേസുപി ദോസോ നത്ഥി. പാതബ്യതം ആപജ്ജന്തീതി തേ വത്ഥുകാമേസു കിലേസകാമേന പാതബ്യതം പിവിതബ്ബതം, യഥാരുചി പരിഭുഞ്ജിതബ്ബതം ആപജ്ജന്തീതി അത്ഥോ. മോളിബദ്ധാഹീതി മോളിം കത്വാ ബദ്ധകേസാഹി. പരിബ്ബാജികാഹീതി താപസപരിബ്ബാജികാഹി. ഏവമാഹംസൂതി ഏവം വദന്തി. പരിഞ്ഞം പഞ്ഞപേന്തീതി പഹാനം സമതിക്കമം പഞ്ഞപേന്തി. മാലുവാസിപാടികാതി ദീഘസണ്ഠാനം മാലുവാപക്കം. ഫലേയ്യാതി ആതപേന സുസ്സിത്വാ ഭിജ്ജേയ്യ. സാലമൂലേതി സാലരുക്ഖസ്സ സമീപേ. സന്താസം ആപജ്ജേയ്യാതി കസ്മാ ആപജ്ജതി? ഭവനവിനാസഭയാ. രുക്ഖമൂലേ പതിതമാലുവാബീജതോ ഹി ലതാ ഉപ്പജ്ജിത്വാ രുക്ഖം അഭിരുഹതി. സാ മഹാപത്താ ചേവ ഹോതി ബഹുപത്താ ച, കോവിളാരപത്തസദിസേഹി പത്തേഹി സമന്നാഗതാ. അഥ തം രുക്ഖം മൂലതോ പട്ഠായ വിനന്ധമാനാ സബ്ബവിടപാനി സഞ്ഛാദേത്വാ മഹന്തം ഭാരം ജനേത്വാ തിട്ഠതി. സാ വാതേ വാ വായന്തേ ദേവേ വാ വസ്സന്തേ ഓഘനം ജനേത്വാ തസ്സ രുക്ഖസ്സ സബ്ബസാഖാപസാഖം ഭഞ്ജതി, ഭൂമിയം നിപാതേതി. തതോ തസ്മിം രുക്ഖേ പതിട്ഠിതവിമാനം ഭിജ്ജതി നസ്സതി. ഇതി സാ ഭവനവിനാസഭയാ സന്താസം ആപജ്ജതി.

ആരാമദേവതാതി തത്ഥ തത്ഥ പുപ്ഫാരാമഫലാരാമേസു അധിവത്ഥാ ദേവതാ. വനദേവതാതി അന്ധവനസുഭഗവനാദീസു വനേസു അധിവത്ഥാ ദേവതാ. രുക്ഖദേവതാതി അഭിലക്ഖിതേസു നളേരുപുചിമന്ദാദീസു രുക്ഖേസു അധിവത്ഥാ ദേവതാ. ഓസധിതിണവനപ്പതീസൂതി ഹരീതകീആമലകീആദീസു ഓസധീസു താലനാളികേരാദീസു തിണേസു വനജേട്ഠകേസു ച വനപ്പതിരുക്ഖേസു അധിവത്ഥാ ദേവതാ. വനകമ്മികാതി വനേ കസനലായനദാരുആഹരണഗോരക്ഖാദീസു കേനചിദേവ കമ്മേന വാ വിചരകമനുസ്സാ. ഉദ്ധരേയ്യുന്തി ഖാദേയ്യും. വിലമ്ബിനീതി വാതേന പഹതപഹതട്ഠാനേസു കേളിം കരോന്തീ വിയ വിലമ്ബന്തീ. സുഖോ ഇമിസ്സാതി ഏവരൂപായ മാലുവാലതായ സമ്ഫസ്സോപി സുഖോ, ദസ്സനമ്പി സുഖം. അയം മേ ദാരകാനം ആപാനമണ്ഡലം ഭവിസ്സതി, കീളാഭൂമി ഭവിസ്സതി, ദുതിയം മേ വിമാനം പടിലദ്ധന്തി ലതായ ദസ്സനേപി സമ്ഫസ്സേപി സോമനസ്സജാതാ ഏവമാഹ.

വിടഭിം കരേയ്യാതി സാഖാനം ഉപരി ഛത്താകാരേന തിട്ഠേയ്യ. ഓഘനം ജനേയ്യാതി ഹേട്ഠാ ഘനം ജനേയ്യ. ഉപരി ആരുയ്ഹ സകലം രുക്ഖം പലിവേഠേത്വാ പുന ഹേട്ഠാ ഭസ്സമാനാ ഭൂമിം ഗണ്ഹേയ്യാതി അത്ഥോ. പദാലേയ്യാതി ഏവം ഓഘനം കത്വാ പുന തതോ പട്ഠായ യാവ മൂലാ ഓതിണ്ണസാഖാഹി അഭിരുഹമാനാ സബ്ബസാഖാ പലിവേഠേന്തീ മത്ഥകം പത്വാ തേനേവ നിയാമേന പുന ഓരോഹിത്വാ ച അഭിരുഹിത്വാ ച സകലരുക്ഖം സംസിബ്ബിത്വാ അജ്ഝോത്ഥരന്തീ സബ്ബസാഖാ ഹേട്ഠാ കത്വാ സയം ഉപരി ഠത്വാ വാതേ വാ വായന്തേ ദേവേ വാ വസ്സന്തേ പദാലേയ്യ. ഭിന്ദേയ്യാതി അത്ഥോ. ഖാണുമത്തമേവ തിട്ഠേയ്യ, തത്ഥ യം സാഖട്ഠകവിമാനം ഹോതി, തം സാഖാസു ഭിജ്ജമാനാസു തത്ഥ തത്ഥേവ ഭിജ്ജിത്വാ സബ്ബസാഖാസു ഭിന്നാസു സബ്ബം ഭിജ്ജതി. രുക്ഖട്ഠകവിമാനം പന യാവ രുക്ഖസ്സ മൂലമത്തമ്പി തിട്ഠതി, താവ ന നസ്സതി. ഇദം പന വിമാനം സാഖട്ഠകം, തസ്മാ സബ്ബസാഖാസു സംഭിജ്ജമാനാസു ഭിജ്ജിത്ഥ. ദേവതാ പുത്തകേ ഗഹേത്വാ ഖാണുകേ ഠിതാ പരിദേവിതും ആരദ്ധാ.

൪൭൧. തിബ്ബരാഗജാതികോതി ബഹലരാഗസഭാവോ. രാഗജം ദുക്ഖം ദോമനസ്സം പടിസംവേദേതീതി തിബ്ബരാഗജാതികത്താ ദിട്ഠേ ദിട്ഠേ ആരമ്മണേ നിമിത്തം ഗണ്ഹാതി. അഥസ്സ ആചരിയുപജ്ഝായാ ദണ്ഡകമ്മം ആണാപേന്തി. സോ അഭിക്ഖണം ദണ്ഡകമ്മം കരോന്തോ ദുക്ഖം ദോമനസ്സം പടിസംവേദേതി, നത്വേവ വീതിക്കമം കരോതി. തിബ്ബദോസജാതികോതി അപ്പമത്തികേനേവ കുപ്പതി, ദഹരസാമണേരേഹി സദ്ധിം ഹത്ഥപരാമാസാദീനി കരോന്തോവ കഥേതി. സോപി ദണ്ഡകമ്മപച്ചയാ ദുക്ഖം ദോമനസ്സം പടിസംവേദേതി. മോഹജാതികോ പന ഇധ കതം വാ കതതോ അകതം വാ അകതതോ ന സല്ലക്ഖേതി, താനി താനി കിച്ചാനി വിരാധേതി. സോപി ദണ്ഡകമ്മപച്ചയാ ദുക്ഖം ദോമനസ്സം പടിസംവേദേതി.

൪൭൨. ന തിബ്ബരാഗജാതികോതിആദീനി വുത്തപടിപക്ഖനയേന വേദിതബ്ബാനി. കസ്മാ പനേത്ഥ കോചി തിബ്ബരാഗാദിജാതികോ ഹോതി, കോചി ന തിബ്ബരാഗാദിജാതികോ? കമ്മനിയാമേന. യസ്സ ഹി കമ്മായൂഹനക്ഖണേ ലോഭോ ബലവാ ഹോതി, അലോഭോ മന്ദോ, അദോസാമോഹാ ബലവന്തോ, ദോസമോഹാ മന്ദാ, തസ്സ മന്ദോ അലോഭോ ലോഭം പരിയാദാതും ന സക്കോതി, അദോസാമോഹാ പന ബലവന്തോ ദോസമോഹേ പരിയാദാതും സക്കോന്തി. തസ്മാ സോ തേന കമ്മേന ദിന്നപടിസന്ധിവസേന നിബ്ബത്തോ ലുദ്ധോ ഹോതി, സുഖസീലോ അക്കോധനോ പഞ്ഞവാ വജിരൂപമഞാണോ.

യസ്സ പന കമ്മായൂഹനക്ഖണേ ലോഭദോസാ ബലവന്തോ ഹോന്തി, അലോഭാദോസാ മന്ദാ, അമോഹോ ബലവാ, മോഹോ മന്ദോ, സോ പുരിമനയേനേവ ലുദ്ധോ ചേവ ഹോതി ദുട്ഠോ ച, പഞ്ഞവാ പന ഹോതി വജിരൂപമഞാണോ ദത്താഭയത്ഥേരോ വിയ.

യസ്സ പന കമ്മായൂഹനക്ഖണേ ലോഭാദോസമോഹാ ബലവന്തോ ഹോന്തി, ഇതരേ മന്ദാ, സോ പുരിമനയേനേവ ലുദ്ധോ ചേവ ഹോതി ദന്ധോ ച, സുഖസീലകോ പന ഹോതി അക്കോധനോ.

തഥാ യസ്സ കമ്മായൂഹനക്ഖണേ തയോപി ലോഭദോസമോഹാ ബലവന്തോ ഹോന്തി, അലോഭാദയോ മന്ദാ, സോ പുരിമനയേനേവ ലുദ്ധോ ചേവ ഹോതി ദുട്ഠോ ച മൂള്ഹോ ച.

യസ്സ പന കമ്മായൂഹനക്ഖണേ അലോഭദോസമോഹാ ബലവന്തോ ഹോന്തി, ഇതരേ മന്ദാ, സോ പുരിമനയേനേവ അപ്പകിലേസോ ഹോതി, ദിബ്ബാരമ്മണമ്പി ദിസ്വാ നിച്ചലോ, ദുട്ഠോ പന ഹോതി ദന്ധപഞ്ഞോ ച.

യസ്സ പന കമ്മായൂഹനക്ഖണേ അലോഭാദോസമോഹാ ബലവന്തോ ഹോന്തി, ഇതരേ മന്ദാ, സോ പുരിമനയേനേവ അലുദ്ധോ ചേവ ഹോതി സുഖസീലകോ ച, മൂള്ഹോ പന ഹോതി.

തഥാ യസ്സ കമ്മായൂഹനക്ഖണേ അലോഭദോസാമോഹാ ബലവന്തോ ഹോന്തി, ഇതരേ മന്ദാ, സോ പുരിമനയേനേവ അലുദ്ധോ ചേവ ഹോതി പഞ്ഞവാ ച, ദുട്ഠോ പന ഹോതി കോധനോ.

യസ്സ പന കമ്മായൂഹനക്ഖണേ തയോപി അലോഭാദയോ ബലവന്തോ ഹോന്തി, ലോഭാദയോ മന്ദാ, സോ മഹാസങ്ഘരക്ഖിതത്ഥേരോ വിയ അലുദ്ധോ അദുട്ഠോ പഞ്ഞവാ ച ഹോതി.

സേസം സബ്ബത്ഥ ഉത്താനത്ഥമേവാതി.

പപഞ്ചസൂദനിയാ മജ്ഝിമനികായട്ഠകഥായ

ചൂളധമ്മസമാദാനസുത്തവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.