൧൧. ദുതിയനാഗവിമാനവണ്ണനാ
മഹന്തം നാഗം അഭിരുയ്ഹാതി ദുതിയനാഗവിമാനം. തസ്സ കാ ഉപ്പത്തി? ഭഗവാ രാജഗഹേ വിഹരതി വേളുവനേ. തേന സമയേന രാജഗഹേ അഞ്ഞതരോ ഉപാസകോ സദ്ധോ പസന്നോ പഞ്ചസു സീലേസു പതിട്ഠിതോ ഉപോസഥദിവസേസു ഉപോസഥസീലം സമാദിയിത്വാ പുരേഭത്തം അത്തനോ വിഭവാനുരൂപം ഭിക്ഖൂനം ദാനാനി ദത്വാ സയം ഭുഞ്ജിത്വാ സുദ്ധവത്ഥനിവത്ഥോ സുദ്ധുത്തരാസങ്ഗോ പച്ഛാഭത്തം യേഭുയ്യേന അട്ഠ പാനാനി ഗാഹാപേത്വാ വിഹാരം ഗന്ത്വാ ഭിക്ഖുസങ്ഘസ്സ നിയ്യാദേത്വാ ഭഗവന്തം ഉപസങ്കമിത്വാ ധമ്മം സുണാതി. ഏവം സോ സക്കച്ചം ദാനമയം സീലമയഞ്ച ബഹും സുചരിതം ഉപചിനിത്വാ ഇതോ ചുതോ താവതിംസേസു ഉപ്പജ്ജി. തസ്സ പുഞ്ഞാനുഭാവേന സബ്ബസേതോ മഹന്തോ ദിബ്ബോ ഹത്ഥിനാഗോ പാതുരഹോസി. സോ തം അഭിരുയ്ഹ മഹന്തേന പരിവാരേന മഹന്തേന ദിബ്ബാനുഭാവേന കാലേന കാലം ഉയ്യാനകീളം ഗച്ഛതി.
അഥേകദിവസം കതഞ്ഞുതായ ചോദിയമാനോ അഡ്ഢരത്തിസമയേ തം ദിബ്ബനാഗം അഭിരുയ്ഹ മഹതാ പരിവാരേന ‘‘ഭഗവന്തം വന്ദിസ്സാമീ’’തി ദേവലോകതോ ആഗന്ത്വാ കേവലകപ്പം വേളുവനം ഓഭാസേത്വാ ഹത്ഥിക്ഖന്ധതോ ഓരുയ്ഹ ഭഗവന്തം ഉപസങ്കമിത്വാ അഭിവാദേത്വാ അഞ്ജലിം പഗ്ഗയ്ഹ ഏകമന്തം അട്ഠാസി. തം ഭഗവതോ സമീപേ ഠിതോ ആയസ്മാ വങ്ഗീസോ ഭഗവതോ അനുഞ്ഞായ ഇമാഹി ഗാഥാഹി പുച്ഛി –
൯൬൮. ‘‘മഹന്തം നാഗം അഭിരുയ്ഹ, സബ്ബസേതം ഗജുത്തമം;
വനാ വനം അനുപരിയാസി, നാരീഗണപുരക്ഖതോ;
ഓഭാസേന്തോ ദിസാ സബ്ബാ, ഓസധീ വിയ താരകാ.
൯൬൯. ‘‘കേന തേതാദിസോ വണ്ണോ…പേ…
വണ്ണോ ച തേ സബ്ബദിസാ പഭാസതീ’’തി.
തത്ഥാ പുച്ഛിതോ സോപി തസ്സ ഗാഥാഹി ഏവ ബ്യാകാസി.
൯൭൧. ‘‘സോ ദേവപുത്തോ അത്തമനോ, വങ്ഗീസേനേവ പുച്ഛിതോ;
പഞ്ഹം പുട്ഠോ വിയാകാസി, യസ്സ കമ്മസ്സിദം ഫലം’’.
൯൭൨. ‘‘അഹം മനുസ്സേസു മനുസ്സഭൂതോ, ഉപാസകോ ചക്ഖുമതോ അഹോസിം;
പാണാതിപാതാ വിരതോ അഹോസിം, ലോകേ അദിന്നം പരിവജ്ജയിസ്സം.
൯൭൩. ‘‘അമജ്ജപോ നോ ച മുസാ അഭാണിം, സകേന ദാരേന ച തുട്ഠോ അഹോസിം;
അന്നഞ്ച പാനഞ്ച പസന്നചിത്തോ, സക്കച്ച ദാനം വിപുലം അദാസിം.
൯൭൪. ‘‘തേന മേതാദിസോ വണ്ണോ…പേ…
വണ്ണോ ച മേ സബ്ബദിസാ പഭാസതീ’’തി.
തത്ഥ അപുബ്ബം നത്ഥി, സേസം ഹേട്ഠാ വുത്തനയമേവ.
ദുതിയനാഗവിമാനവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.