൭. ചതുരിത്ഥിവിമാനവണ്ണനാ

അഭിക്കന്തേന വണ്ണേനാതി ചതുരിത്ഥിവിമാനം. തസ്സ കാ ഉപ്പത്തി? ഭഗവതി സാവത്ഥിയം വിഹരന്തേ ആയസ്മാ മഹാമോഗ്ഗല്ലാനോ ഹേട്ഠാ വുത്തനയേന ദേവചാരികം ചരന്തോ താവതിംസഭവനം ഗതോ. സോ തത്ഥ പടിപാടിയാ ഠിതേസു ചതൂസു വിമാനേസു ചതസ്സോ ദേവധീതരോ പച്ചേകം അച്ഛരാസഹസ്സപരിവാരാ ദിബ്ബസമ്പത്തിം അനുഭവന്തിയോ ദിസ്വാ താഹി പുബ്ബേ കതകമ്മം പുച്ഛന്തോ –

൭൫൫. ‘‘അഭിക്കന്തേന വണ്ണേന…പേ…വണ്ണോ ച തേ സബ്ബദിസാ പഭാസതീ’’തി. –

ഇമാഹി ഗാഥാഹി പടിപാടിയാ പുച്ഛി. താപി തസ്സ പുച്ഛാനന്തരം പടിപാടിയാ ബ്യാകരിംസു. തം ദസ്സേതും –

൭൫൮. ‘‘സാ ദേവതാ അത്തമനാ…പേ…യസ്സ കമ്മസ്സിദം ഫല’’ന്തി. –

അയം ഗാഥാ വുത്താ.

താ കിര കസ്സപസ്സ ഭഗവതോ കാലേ ഏസികാനാമകേ രട്ഠേ പണ്ണകതേ നാമ നഗരേ കുലഗേഹേ നിബ്ബത്താ വയപ്പത്താ തസ്മിംയേവ നഗരേ പതികുലം ഗതാ സമഗ്ഗവാസം വസന്തി. താസു ഏകാ അഞ്ഞതരം പിണ്ഡചാരികം ഭിക്ഖും ദിസ്വാ പസന്നചിത്താ ഇന്ദീവരകലാപം അദാസി, അപരാ അഞ്ഞസ്സ നീലുപ്പലഹത്ഥകം അദാസി, അപരാ പദുമഹത്ഥകം അദാസി, അപരാ സുമനമകുളാനി അദാസി. താ അപരേന സമയേന കാലം കത്വാ താവതിംസഭവനേ നിബ്ബത്തിംസു, താസം അച്ഛരാസഹസ്സം പരിവാരോ അഹോസി. താ തത്ഥ യാവതായുകം ദിബ്ബസമ്പത്തിം അനുഭവിത്വാ തതോ ചുതാ തസ്സേവ കമ്മസ്സ വിപാകാവസേസേന അപരാപരം തത്ഥേവ സംസരന്തിയോ ഇമസ്മിം ബുദ്ധുപ്പാദേ തത്ഥേവ ഉപ്പന്നാ വുത്തനയേന ആയസ്മതാ മഹാമോഗ്ഗല്ലാനേന പുച്ഛിതാ. താസു ഏകാ അത്തനാ കതം പുബ്ബകമ്മം ഥേരസ്സ കഥേന്തീ –

൭൫൯. ‘‘ഇന്ദീവരാനം ഹത്ഥകം അഹമദാസിം, ഭിക്ഖുനോ പിണ്ഡായ ചരന്തസ്സ;

ഏസികാനം ഉണ്ണതസ്മിം, നഗരവരേ പണ്ണകതേ രമ്മേ.

൭൬൦. ‘‘തേന മേതാദിസോ വണ്ണോ…പേ…വണ്ണോ ച മേ സബ്ബദിസാ പഭാസതീ’’തി. –

ആഹ. അപരാ –

൭൬൬. ‘‘നീലുപ്പലഹത്ഥകം അഹമദാസിം, ഭിക്ഖുനോ പിണ്ഡായ ചരന്തസ്സ;

ഏസികാനം ഉണ്ണതസ്മിം, നഗരവരേ പണ്ണകതേ രമ്മേ.

൭൬൭. ‘‘തേന മേതാദിസോ വണ്ണോ…പേ…വണ്ണോ ച മേ സബ്ബദിസാ പഭാസതീ’’തി. –

ആഹ. അപരാ –

൭൭൩. ‘‘ഓദാതമൂലകം ഹരിതപത്തം, ഉദകസ്മിം സരേ ജാതം അഹമദാസിം;

ഭിക്ഖുനോ പിണ്ഡായ ചരന്തസ്സ, ഏസികാനം ഉണ്ണതസ്മിം;

നഗരവരേ പണ്ണകതേ രമ്മേ.

൭൭൪. ‘‘തേന മേതാദിസോ വണ്ണോ…പേ…വണ്ണോ ച മേ സബ്ബദിസാ പഭാസതീ’’തി. –

ആഹ. അപരാ –

൭൮൦. ‘‘അഹം സുമനാ സുമനസ്സ സുമനമകുളാനി, ദന്തവണ്ണാനി അഹമദാസിം;

ഭിക്ഖുനോ പിണ്ഡായ ചരന്തസ്സ, ഏസികാനം ഉണ്ണതസ്മിം;

നഗരവരേ പണ്ണകതേ രമ്മേ.

൭൮൧. ‘‘തേന മേതാദിസോ വണ്ണോ…പേ…വണ്ണോ ച മേ സബ്ബദിസാ പഭാസതീ’’തി. –

ആഹ.

൭൫൯. തത്ഥ ഇന്ദീവരാനം ഹത്ഥകന്തി ഉദ്ദാലകപുപ്ഫഹത്ഥം വാതഘാതകപുപ്ഫകലാപം. ഏസികാനന്തി ഏസികാരട്ഠസ്സ. ഉണ്ണതസ്മിം നഗരവരേതി ഉണ്ണതേ ഭൂമിപദേസേ നിവിട്ഠേ മേഘോദരം ലിഹന്തേഹി വിയ അച്ചുഗ്ഗതേഹി പാസാദകൂടാഗാരാദീഹി ഉണ്ണതേ ഉത്തമനഗരേ. പണ്ണകതേതി ഏവംനാമകേ നഗരേ.

൭൬൬. നീലുപ്പലഹത്ഥകന്തി കുവലയകലാപം.

൭൭൩. ഓദാതമൂലകന്തി സേതമൂലം, ഭിസമൂലാനം ധവലതായ വുത്തം, പദുമകലാപം സന്ധായ വദതി. തേനാഹ ‘‘ഹരിതപത്ത’’ന്തിആദി. തത്ഥ ഹരിതപത്തന്തി നീലപത്തം. അവിജഹിതമകുളപത്തസ്സ ഹി പദുമസ്സ ബാഹിരപത്താനി ഹരിതവണ്ണാനി ഏവ ഹോന്തി. ഉദകസ്മിം സരേ ജാതന്തി സരേ ഉദകമ്ഹി ജാതം, സരോരുഹന്തി അത്ഥോ.

൭൮൦. സുമനാതി ഏവംനാമാ. സുമനസ്സാതി സുന്ദരചിത്തസ്സ. സുമനമകുളാനീതി ജാതിസുമനപുപ്ഫമകുളാനി. ദന്തവണ്ണാനീതി സജ്ജുകം ഉല്ലിഖിതഹത്ഥിദന്തസദിസവണ്ണാനി.

ഏവം താഹി അത്തനാ കതകമ്മേ കഥിതേ ഥേരോ താസം അനുപുബ്ബിം കഥം കഥേത്വാ സച്ചാനി പകാസേസി. സച്ചപരിയോസാനേ സാ സബ്ബാപി സഹപരിവാരാ സോതാപന്നാ അഹേസും. ഥേരോ തം പവത്തിം മനുസ്സലോകം ആഗന്ത്വാ ഭഗവതോ ആരോചേസി. ഭഗവാ തമത്ഥം അട്ഠുപ്പത്തിം കത്വാ സമ്പത്തപരിസായ ധമ്മം ദേസേസി. സാ ധമ്മദേസനാ മഹാജനസ്സ സാത്ഥികാ ജാതാതി.

ചതുരിത്ഥിവിമാനവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.