൫. കഞ്ജികദായികാവിമാനവണ്ണനാ

അഭിക്കന്തേന വണ്ണേനാതി കഞ്ജികദായികാവിമാനം. തസ്സ കാ ഉപ്പത്തി? ഭഗവാ അന്ധകവിന്ദേ വിഹരതി. തേന ച സമയേന ഭഗവതോ കുച്ഛിയം വാതരോഗോ ഉപ്പജ്ജി. ഭഗവാ ആയസ്മന്തം ആനന്ദം ആമന്തേസി ‘‘ഗച്ഛ ത്വം ആനന്ദ, പിണ്ഡായ ചരിത്വാ മയ്ഹം ഭേസജ്ജത്ഥം കഞ്ജികം ആഹരാ’’തി. ‘‘ഏവം ഭന്തേ’’തി ഖോ ആയസ്മാ ആനന്ദോ ഭഗവതോ പടിസ്സുണിത്വാ മഹാരാജദത്തിയം പത്തം ഗഹേത്വാ അത്തനോ ഉപട്ഠാകവേജ്ജസ്സ നിവേസനദ്വാരേ അട്ഠാസി. തം ദിസ്വാ വേജ്ജസ്സ ഭരിയാ പച്ചുഗ്ഗന്ത്വാ വന്ദിത്വാ പത്തം ഗഹേത്വാ ഥേരം പുച്ഛി ‘‘കീദിസേന വോ, ഭന്തേ, ഭേസജ്ജേന അത്ഥോ’’തി. സാ കിര ബുദ്ധിസമ്പന്നാ ‘‘ഭേസജ്ജേന പയോജനേ സതി ഥേരോ ഇധാഗച്ഛതി, ന ഭിക്ഖത്ഥ’’ന്തി സല്ലക്ഖേസി. ‘‘കഞ്ജികേനാ’’തി ച വുത്തേ ‘‘ന യിദം ഭേസജ്ജം മയ്ഹം അയ്യസ്സ, തഥാ ഹേസ ഭഗവതോ പത്തോ, ഹന്ദാഹം ലോകനാഥസ്സ അനുച്ഛവികം കഞ്ജികം സമ്പാദേമീ’’തി സോമനസ്സജാതാ സഞ്ജാതബഹുമാനാ ബദരയൂസേന യാഗും സമ്പാദേത്വാ പത്തം പൂരേത്വാ തസ്സ പരിവാരഭാവേന അഞ്ഞഞ്ച ഭോജനം പടിയാദേത്വാ പേസേസി. തം പരിഭുത്തമത്തസ്സേവ ഭഗവതോ സോ ആബാധോ വൂപസമി. സാ അപരേന സമയേന കാലം കത്വാ താവതിംസേസു ഉപ്പജ്ജിത്വാ മഹതിം ദിബ്ബസമ്പത്തിം അനുഭവന്തീ മോദതി. അഥായസ്മാ മഹാമോഗ്ഗല്ലാനോ ദേവചാരികം ചരന്തോ തം അച്ഛരാസഹസ്സപരിവാരേന വിചരന്തിം ദിസ്വാ തായ കതകമ്മം ഇമാഹി ഗാഥാഹി പുച്ഛി –

൭൧൯. ‘‘അഭിക്കന്തേന വണ്ണേന …പേ… വണ്ണോ ച തേ സബ്ബദിസാ പഭാസതീ’’തി. –

സാപി ബ്യാകാസി.

൭൨൧. ‘‘സാ ദേവതാ അത്തമനാ…പേ… യസ്സ കമ്മസ്സിദം ഫലം’’.

൭൨൩. ‘‘അഹം അന്ധകവിന്ദമ്ഹി, ബുദ്ധസ്സാദിച്ചബന്ധുനോ;

അദാസിം കോലസമ്പാകം, കഞ്ജികം തേലധൂപിതം.

൭൨൪. ‘‘പിപ്ഫല്യാ ലസുണേന ച, മിസ്സം ലാമഞ്ജകേന ച;

അദാസിം ഉജുഭൂതസ്മിം, വിപ്പസന്നേന ചേതസാ.

൭൨൫. ‘‘യാ മഹേസിത്തം കാരേയ്യ, ചക്കവത്തിസ്സ രാജിനോ;

നാരീ സബ്ബങ്ഗകല്യാണീ, ഭത്തു ചാനോമദസ്സികാ;

ഏകസ്സ കഞ്ജികദാനസ്സ, കലം നാഗ്ഘതി സോളസിം.

൭൨൬. ‘‘സതം നിക്ഖാ സതം അസ്സാ, സതം അസ്സതരീരഥാ;

സതം കഞ്ഞാസഹസ്സാനി, ആമുത്തമണികുണ്ഡലാ;

ഏകസ്സ കഞ്ജികദാനസ്സ, കലം നാഗ്ഘന്തി സോളസിം.

൭൨൭. ‘‘സതം ഹേമവതാ നാഗാ, ഈസാദന്താ ഉരൂള്ഹവാ;

സുവണ്ണകച്ഛാ മാതങ്ഗാ, ഹേമകപ്പനവാസസാ,

ഏകസ്സ കഞ്ജികദാനസ്സ, കലം നാഗ്ഘന്തി സോളസിം.

൭൨൮. ‘‘ചതുന്നമപി ദീപാനം, ഇസ്സരം യോധ കാരയേ;

ഏകസ്സ കഞ്ജികദാനസ്സ, കലം നാഗ്ഘതി സോളസി’’ന്തി.

൭൨൩-൪. തത്ഥ അദാസിം കോലസമ്പാപകം, കഞ്ജികം തേലധൂപിതന്തി ബദരമോദകകസാവേ ചതുഗുണോദകസമോദിതേ പാകേന ചതുത്ഥഭാഗാവസിട്ഠം യാഗും പചിത്വാ തം തികടുകഅജമോദഹിങ്ഗുജീരകലസുണാദീഹി കടുകഭണ്ഡേഹി അഭിസങ്ഖരിത്വാ സുധൂപിതം കത്വാ ലാമഞ്ജഗന്ധം ഗാഹാപേത്വാ പസന്നചിത്തേന ഭഗവതോ പത്തേ ആകിരിത്വാ സത്ഥാരം ഉദ്ദിസിത്വാ അദാസിം, ഥേരസ്സ ഹത്ഥേ പതിട്ഠപേസിന്തി ദസ്സേതി. തേനാഹ –

‘‘പിപ്ഫല്യാ ലസുണേന ച, മിസ്സം ലാമഞ്ജകേന ച;

അദാസിം ഉജുഭൂതസ്മിം, വിപ്പസന്നേന ചേതസാ’’തി.

സേസം വുത്തനയമേവ.

ഏവം ആയസ്മാ മഹാമോഗ്ഗല്ലാനോ തായ ദേവതായ അത്തനാ സമുപചിതസുചരിതകമ്മേ ആവികതേ സപരിവാരായ തസ്സാ ധമ്മം ദേസേത്വാ മനുസ്സലോകം ആഗന്ത്വാ തം പവത്തിം ഭഗവതോ ആരോചേസി. ഭഗവാ തമത്ഥം അട്ഠുപ്പത്തിം കത്വാ ചതുപരിസമജ്ഝേ ധമ്മം ദേസേസി. സാ ദേസനാ മഹാജനസ്സ സാത്ഥികാ അഹോസീതി.

കഞ്ജികദായികാവിമാനവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.