൩. പഠമസത്തസുത്തവണ്ണനാ

൬൩. തതിയേ കാമേസൂതി വത്ഥുകാമേസു. അതിവേലന്തി വേലം അതിക്കമിത്വാ. സത്താതി അയോനിസോമനസികാരബഹുലതായ വിജ്ജമാനമ്പി ആദീനവം അനോലോകേത്വാ അസ്സാദമേവ സരിത്വാ സജ്ജനവസേന സത്താ, ആസത്താ ലഗ്ഗാതി അത്ഥോ. രത്താതി വത്ഥം വിയ രങ്ഗജാതേന ചിത്തസ്സ വിപരിണാമകരണേന ഛന്ദരാഗേന രത്താ സാരത്താ. ഗിദ്ധാതി അഭികങ്ഖനസഭാവേന അഭിജ്ഝനേന ഗിദ്ധാ ഗേധം ആപന്നാ. ഗധിതാതി രാഗമുച്ഛിതാ വിയ ദുമ്മോചനീയഭാവേന തത്ഥ പടിബദ്ധാ. മുച്ഛിതാതി കിലേസവസേന വിസഞ്ഞീഭൂതാ വിയ അനഞ്ഞകിച്ചാ മുച്ഛം മോഹം ആപന്നാ. അജ്ഝോപന്നാതി അനഞ്ഞസാധാരണേ വിയ കത്വാ ഗിലിത്വാ പരിനിട്ഠപേത്വാ ഠിതാ. സമ്മത്തകജാതാതി കാമേസു പാതബ്യതം ആപജ്ജന്താ അപ്പസുഖവേദനായ സമ്മത്തകാ സുട്ഠു മത്തകാ ജാതാ. ‘‘സമ്മോദകജാതാ’’തിപി പാഠോ, ജാതസമ്മോദനാ ഉപ്പന്നപഹംസാതി അത്ഥോ. സബ്ബേഹിപി പദേഹി തേസം തണ്ഹാധിപന്നതംയേവ വദതി. ഏത്ഥ ച പഠമം ‘‘കാമേസൂ’’തി വത്വാ പുനപി ‘‘കാമേസൂ’’തി വചനം തേസം സത്താനം തദധിമുത്തിദീപനത്ഥം. തേന സബ്ബിരിയാപഥേസു കാമഗുണസമങ്ഗിനോ ഹുത്വാ തദാ വിഹരിംസൂതി ദസ്സേതി.

തസ്മിഞ്ഹി സമയേ ഠപേത്വാ അരിയസാവകേ സബ്ബേ സാവത്ഥിവാസിനോ ഉസ്സവം ഘോസേത്വാ യഥാവിഭവം ആപാനഭൂമിം സജ്ജേത്വാ ഭുഞ്ജന്താ പിവന്താ ആവി ചേവ രഹോ ച കാമേ പരിഭുഞ്ജന്താ ഇന്ദ്രിയാനി പരിചാരേന്താ കാമേസു പാതബ്യതം ആപജ്ജിംസു. ഭിക്ഖൂ സാവത്ഥിയം പിണ്ഡായ ചരന്താ തത്ഥ തത്ഥ ഗേഹേ ആരാമുയ്യാനാദീസു ച മനുസ്സേ ഉസ്സവം ഘോസേത്വാ കാമനിന്നേ തഥാ പടിപജ്ജന്തേ ദിസ്വാ ‘‘വിഹാരം ഗന്ത്വാ സണ്ഹസുഖുമം ധമ്മം ലഭിസ്സാമാ’’തി ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. തേന വുത്തം – ‘‘അഥ ഖോ സമ്ബഹുലാ ഭിക്ഖൂ…പേ… കാമേസു വിഹരന്തീ’’തി.

ഏതമത്ഥം വിദിത്വാതി ഏതം തേസം മനുസ്സാനം ആപാനഭൂമിരമണീയേസു മഹാപരിളാഹേസു അനേകാനത്ഥാനുബന്ധേസു ഘോരാസയ്ഹകടുകഫലേസു കാമേസു അനാദീനവദസ്സിതം സബ്ബാകാരതോ വിദിത്വാ കാമാനഞ്ചേവ കിലേസാനഞ്ച ആദീനവവിഭാവനം ഇമം ഉദാനം ഉദാനേസി.

തത്ഥ കാമേസു സത്താതി വത്ഥുകാമേസു കിലേസകാമേന രത്താ മത്താ സത്താ വിസത്താ ലഗ്ഗാ ലഗ്ഗിതാ സംയുത്താ. കാമസങ്ഗസത്താതി തായേവ കാമസത്തിയാ വത്ഥുകാമേസു രാഗസങ്ഗേന ചേവ ദിട്ഠിമാനദോസഅവിജ്ജാസങ്ഗേഹി ച സത്താ ആസത്താ. സംയോജനേ വജ്ജമപസ്സമാനാതി കമ്മവട്ടം വിപാകവട്ടേന, ഭവാദികേ വാ ഭവന്തരാദീഹി, സത്തേ വാ ദുക്ഖേഹി സംയോജനതോ ബന്ധനതോ സംയോജനനാമകേ കാമരാഗാദികിലേസജാതേ സംയോജനീയേസു ധമ്മേസു അസ്സാദാനുപസ്സിതായ വട്ടദുക്ഖമൂലഭാവാദികം വജ്ജം ദോസം ആദീനവം അപസ്സന്താ. ന ഹി ജാതു സംയോജനസങ്ഗസത്താ, ഓഘം തരേയ്യും വിപുലം മഹന്തന്തി ഏവം ആദീനവദസ്സനാഭാവേന സംയോജനസഭാവേസു സങ്ഗേസു, സംയോജനസങ്ഖാതേഹി വാ സങ്ഗേഹി തേസം വിസയേസു തേഭൂമകധമ്മേസു സത്താ വിപുലവിസയതായ അനാദികാലതായ ച വിപുലം വിത്ഥിണ്ണം മഹന്തഞ്ച കാമാദിഓഘം, സംസാരോഘമേവ വാ ന കദാചി തരേയ്യും, ഏകംസേനേവ തസ്സ ഓഘസ്സ പാരം ന ഗച്ഛേയ്യുന്തി അത്ഥോ.

തതിയസുത്തവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.