൨. വാസേട്ഠീഥേരീഗാഥാവണ്ണനാ

പുത്തസോകേനഹം അട്ടാതിആദികാ വാസേട്ഠിയാ ഥേരിയാ ഗാഥാ. അയമ്പി പുരിമബുദ്ധേസു കതാധികാരാ തത്ഥ തത്ഥ ഭവേ വിവട്ടൂപനിസ്സയം കുസലം ഉപചിനന്തീ അനുക്കമേന സമ്ഭതവിമോക്ഖസമ്ഭാരാ ദേവമനുസ്സേസു സംസരന്തീ ഇമസ്മിം ബുദ്ധുപ്പാദേ വേസാലിയം കുലഗേഹേ നിബ്ബത്തിത്വാ വയപ്പത്താ മാതാപിതൂഹി സമാനജാതികസ്സ കുലപുത്തസ്സ ദിന്നാ പതികുലം ഗന്ത്വാ തേന സദ്ധിം സുഖസംവാസം വസന്തീ ഏകം പുത്തം ലഭിത്വാ തസ്മിം ആധാവിത്വാ പരിധാവിത്വാ വിചരണകാലേ കാലം കതേ പുത്തസോകേന അട്ടിതാ ഉമ്മത്തികാ അഹോസി. സാ ഞാതകേസു സാമികേ ച തികിച്ഛം കരോന്തേസു തേസം അജാനന്താനംയേവ പലായിത്വാ യതോ തതോ പരിബ്ഭമന്തീ മിഥിലാനഗരം സമ്പത്താ തത്ഥദ്ദസ ഭഗവന്തം അന്തരവീഥിയം ഗച്ഛന്തം ദന്തം ഗുത്തം സംയതിന്ദ്രിയം നാഗം. ദിസ്വാന സഹ ദസ്സനേന ബുദ്ധാനുഭാവതോ അപഗതുമ്മാദാ പകതിചിത്തം പടിലഭി. അഥസ്സാ സത്ഥാ സംഖിത്തേന ധമ്മം ദേസേസി. സാ തം ധമ്മം സുത്വാ പടിലദ്ധസംവേഗാ സത്ഥാരം പബ്ബജ്ജം യാചിത്വാ സത്ഥു ആണായ ഭിക്ഖുനീസു പബ്ബജിത്വാ കതപുബ്ബകിച്ചാ വിപസ്സനം പട്ഠപേത്വാ ഘടേന്തീ വായമന്തീ പരിപക്കഞാണതായ ന ചിരസ്സേവ സഹ പടിസമ്ഭിദാഹി അരഹത്തം പത്വാ അത്തനോ പടിപത്തിം പച്ചവേക്ഖിത്വാ ഉദാനവസേന –

൧൩൩. ‘‘പുത്തസോകേനഹം അട്ടാ, ഖിത്തചിത്താ വിസഞ്ഞിനീ;

നഗ്ഗാ പകിണ്ണകേസീ ച, തേന തേന വിചാരിഹം.

൧൩൪. ‘‘വീഥിസങ്കാരകൂടേസു, സുസാനേ രഥിയാസു ച;

അചരിം തീണി വസ്സാനി, ഖുപ്പിപാസാ സമപ്പിതാ.

൧൩൫. ‘‘അഥദ്ദസാസിം സുഗതം, നഗരം മിഥിലം പതി;

അദന്താനം ദമേതാരം, സമ്ബുദ്ധമകുതോഭയം.

൧൩൬. ‘‘സചിത്തം പടിലദ്ധാന, വന്ദിത്വാന ഉപാവിസിം;

സോ മേ ധമ്മമദേസേസി, അനുകമ്പായ ഗോതമോ.

൧൩൭. ‘‘തസ്സ ധമ്മം സുണിത്വാന, പബ്ബജിം അനഗാരിയം;

യുഞ്ജന്തീ സത്ഥുവചനേ, സച്ഛാകാസിം പദം സിവം.

൧൩൮. ‘‘സബ്ബേ സോകാ സമുച്ഛിന്നാ, പഹീനാ ഏതദന്തികാ;

പരിഞ്ഞാതാ ഹി മേ വത്ഥൂ, യതോ സോകാന സമ്ഭവോ’’തി. –

ഇമാ ഗാഥാ അഭാസി.

തത്ഥ അട്ടാതി അട്ടിതാ. അയമേവ വാ പാഠോ, അട്ടിതാ പീളിതാതി അത്ഥോ. ഖിത്തചിത്താതി സോകുമ്മാദേന ഖിത്തഹദയാ. തതോ ഏവ പകതിസഞ്ഞായ വിഗമേന വിസഞ്ഞിനീ. ഹിരോത്തപ്പാഭാവതോ അപഗതവത്ഥതായ നഗ്ഗാ. വിധുതകേസതായ പകിണ്ണകേസീ. തേന തേനാതി ഗാമേന ഗാമം നഗരേന നഗരം വീഥിയാ വീഥിം വിചരിം അഹം.

അഥാതി പച്ഛാ ഉമ്മാദസംവത്തനിയസ്സ കമ്മസ്സ പരിക്ഖയേ. സുഗതന്തി സോഭനഗമനത്താ സുന്ദരം ഠാനം ഗതത്താ സമ്മാ ഗദത്താ സമ്മാ ച ഗതത്താ സുഗതം ഭഗവന്തം. മിഥിലം പതീതി മിഥിലാഭിമുഖം, മിഥിലാനഗരാഭിമുഖം ഗച്ഛന്തന്തി അത്ഥോ.

സചിത്തം പടിലദ്ധാനാതി ബുദ്ധാനുഭാവേന ഉമ്മാദം പഹായ അത്തനോ പകതിചിത്തം പടിലഭിത്വാ.

യുഞ്ജന്തീ സത്ഥുവചനേതി സത്ഥു സമ്മാസമ്ബുദ്ധസ്സ സാസനേ യോഗം കരോന്തീ ഭാവനം അനുയുഞ്ജന്തീ. സച്ഛാകാസിം പദം സിവന്തി സിവം ഖേമം ചതൂഹി യോഗേഹി അനുപദ്ദുതം നിബ്ബാനം പദം സച്ഛിഅകാസിം.

ഏതദന്തികാതി ഏതം ഇദാനി മയാ അധിഗതം അരഹത്തം അന്തോ പരിയോസാനം ഏതേസന്തി ഏതദന്തികാ, സോകാ. ന ദാനി തേസം സമ്ഭവോ അത്ഥീതി അത്ഥോ. യതോ സോകാന സമ്ഭവോതി യതോ അന്തോനിജ്ഝാനലക്ഖണാനം സോകാനം സമ്ഭവോ, തേസം സോകാനം പഞ്ചുപാദാനക്ഖന്ധസങ്ഖാതാ വത്ഥൂ അധിട്ഠാനാനി ഞാതതീരണപഹാനപരിഞ്ഞാഹി പരിഞ്ഞാതാ. തസ്മാ സോകാ ഏതദന്തികാതി യോജനാ.

വാസേട്ഠീഥേരീഗാഥാവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.