൫. നന്ദുത്തരാഥേരീഗാഥാവണ്ണനാ

അഗ്ഗിം ചന്ദഞ്ചാതിആദികാ നന്ദുത്തരായ ഥേരിയാ ഗാഥാ. അയമ്പി പുരിമബുദ്ധേസു കതാധികാരാ തത്ഥ തത്ഥ ഭവേ വിവട്ടൂപനിസ്സയം കുസലം ഉപചിനിത്വാ ഇമസ്മിം ബുദ്ധുപ്പാദേ കുരുരട്ഠേ കമ്മാസധമ്മനിഗമേ ബ്രാഹ്മണകുലേ നിബ്ബത്തിത്വാ, ഏകച്ചാനി വിജ്ജാട്ഠാനാനി സിപ്പായതനാനി ച ഉഗ്ഗഹേത്വാ നിഗണ്ഠപബ്ബജ്ജം ഉപഗന്ത്വാ, വാദപ്പസുതാ ജമ്ബുസാഖം ഗഹേത്വാ ഭദ്ദാകുണ്ഡലകേസാ വിയ ജമ്ബുദീപതലേ വിചരന്തീ മഹാമോഗ്ഗല്ലാനത്ഥേരം ഉപസങ്കമിത്വാ പഞ്ഹം പുച്ഛിത്വാ പരാജയം പത്താ ഥേരസ്സ ഓവാദേ ഠത്വാ സാസനേ പബ്ബജിത്വാ സമണധമ്മം കരോന്തീ ന ചിരസ്സേവ സഹ പടിസമ്ഭിദാഹി അരഹത്തം പത്വാ അത്തനോ പടിപത്തിം പച്ചവേക്ഖിത്വാ ഉദാനവസേന –

൮൭. ‘‘അഗ്ഗിം ചന്ദഞ്ച സൂരിയഞ്ച, ദേവതാ ച നമസ്സിഹം;

നദീതിത്ഥാനി ഗന്ത്വാന, ഉദകം ഓരുഹാമിഹം.

൮൮. ‘‘ബഹൂവതസമാദാനാ, അഡ്ഢം സീസസ്സ ഓലിഖിം;

ഛമായ സേയ്യം കപ്പേമി, രത്തിം ഭത്തം ന ഭുഞ്ജഹം.

൮൯. ‘‘വിഭൂസാമണ്ഡനരതാ, ന്ഹാപനുച്ഛാദനേഹി ച;

ഉപകാസിം ഇമം കായം, കാമരാഗേന അട്ടിതാ.

൯൦. ‘‘തതോ സദ്ധം ലഭിത്വാന, പബ്ബജിം അനഗാരിയം;

ദിസ്വാ കായം യഥാഭൂതം, കാമരാഗോ സമൂഹതോ.

൯൧. ‘‘സബ്ബേ ഭവാ സമുച്ഛിന്നാ, ഇച്ഛാ ച പത്ഥനാപി ച;

സബ്ബയോഗവിസംയുത്താ, സന്തിം പാപുണി ചേതസോ’’തി. –

ഇമാ പഞ്ച ഗാഥാ അഭാസി.

തത്ഥ അഗ്ഗിം ചന്ദഞ്ച സൂരിയഞ്ച, ദേവതാ ച നമസ്സിഹന്തി അഗ്ഗിപ്പമുഖാ ദേവാതി ഇന്ദാനം ദേവാനം ആരാധനത്ഥം ആഹുതിം പഗ്ഗഹേത്വാ അഗ്ഗിഞ്ച, മാസേ മാസേ സുക്കപക്ഖസ്സ ദുതിയായ ചന്ദഞ്ച, ദിവസേ ദിവസേ സായം പാതം സൂരിയഞ്ച, അഞ്ഞാ ച ബാഹിരാ ഹിരഞ്ഞഗബ്ഭാദയോ ദേവതാ ച, വിസുദ്ധിമഗ്ഗം ഗവേസന്തീ നമസ്സിഹം നമക്കാരം അഹം അകാസിം. നദീതിത്ഥാനി ഗന്ത്വാന, ഉദകം ഓരുഹാമിഹന്തി ഗങ്ഗാദീനം നദീനം പൂജാതിത്ഥാനി ഉപഗന്ത്വാ സായം പാതം ഉദകം ഓതരാമി ഉദകേ നിമുജ്ജിത്വാ അങ്ഗസിഞ്ചനം കരോമി.

ബഹൂവതസമാദാനാതി പഞ്ചാതപതപ്പനാദി ബഹുവിധവതസമാദാനാ. ഗാഥാസുഖത്ഥം ബഹൂതി ദീഘകരണം. അഡ്ഢം സീസസ്സ ഓലിഖിന്തി മയ്ഹം സീസസ്സ അഡ്ഢമേവ മുണ്ഡേമി. കേചി ‘‘അഡ്ഢം സീസസ്സ ഓലിഖിന്തി കേസകലാപസ്സ അഡ്ഢം ജടാബന്ധനവസേന ബന്ധിത്വാ അഡ്ഢം വിസ്സജ്ജേസി’’ന്തി അത്ഥം വദന്തി. ഛമായ സേയ്യം കപ്പേമീതി ഥണ്ഡിലസായിനീ ഹുത്വാ അനന്തരഹിതായ ഭൂമിയാ സയാമി. രത്തിം ഭത്തം ന ഭുഞ്ജഹന്തി രത്തൂപരതാ ഹുത്വാ രത്തിയം ഭോജനം ന ഭുഞ്ജിം.

വിഭൂസാമണ്ഡനരതാതി ചിരകാലം അത്തകിലമഥാനുയോഗേന കിലന്തകായാ ‘‘ഏവം സരീരസ്സ കിലമനേന നത്ഥി പഞ്ഞാസുദ്ധി. സചേ പന ഇന്ദ്രിയാനം തോസനവസേന സരീരസ്സ തപ്പനേന സുദ്ധി സിയാ’’തി മന്ത്വാ ഇമം കായം അനുഗ്ഗണ്ഹന്തീ വിഭൂസായം മണ്ഡനേ ച രതാ വത്ഥാലങ്കാരേഹി അലങ്കരണേ ഗന്ധമാലാദീഹി മണ്ഡനേ ച അഭിരതാ. ന്ഹാപനുച്ഛാദനേഹി ചാതി സമ്ബാഹനാദീനി കാരേത്വാ ന്ഹാപനേന ഉച്ഛാദനേന ച. ഉപകാസിം ഇമം കായന്തി ഇമം മമ കായം അനുഗ്ഗണ്ഹിം സന്തപ്പേസിം. കാമരാഗേന അട്ടിതാതി ഏവം കായദള്ഹീബഹുലാ ഹുത്വാ അയോനിസോമനസികാരപച്ചയാ പരിയുട്ഠിതേന കാമരാഗേന അട്ടിതാ അഭിണ്ഹം ഉപദ്ദുതാ അഹോസിം.

തതോ സദ്ധം ലഭിത്വാനാതി ഏവം സമാദിന്നവതാനി ഭിന്ദിത്വാ കായദള്ഹീബഹുലാ വാദപ്പസുതാ ഹുത്വാ തത്ഥ തത്ഥ വിചരന്തീ തതോ പച്ഛാ അപരഭാഗേ മഹാമോഗ്ഗല്ലാനത്ഥേരസ്സ സന്തികേ ലദ്ധോവാദാനുസാസനാ സദ്ധം പടിലഭിത്വാ. ദിസ്വാ കായം യഥാഭൂതന്തി സഹ വിപസ്സനായ മഗ്ഗപഞ്ഞായ ഇമം മമ കായം യഥാഭൂതം ദിസ്വാ അനാഗാമിമഗ്ഗേന സബ്ബസോ കാമരാഗോ സമൂഹതോ. തതോ പരം അഗ്ഗമഗ്ഗേന സബ്ബേ ഭവാ സമുച്ഛിന്നാ, ഇച്ഛാ ച പത്ഥനാപി ചാതി പച്ചുപ്പന്നവിസയാഭിലാസസങ്ഖാതാ ഇച്ഛാ ച ആയതിഭവാഭിലാസസങ്ഖാതാ പത്ഥനാപി സബ്ബേ ഭവാപി സമുച്ഛിന്നാതി യോജനാ. സന്തിം പാപുണി ചേതസോതി അച്ചന്തം സന്തിം അരഹത്തഫലം പാപുണിം അധിഗച്ഛിന്തി അത്ഥോ.

നന്ദുത്തരാഥേരീഗാഥാവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.