൩. സീഹാഥേരീഗാഥാവണ്ണനാ
അയോനിസോ മനസികാരാതിആദികാ സീഹായ ഥേരിയാ ഗാഥാ. അയമ്പി പുരിമബുദ്ധേസു കതാധികാരാ തത്ഥ തത്ഥ ഭവേ വിവട്ടൂപനിസ്സയം കുസലം ഉപചിനിത്വാ ഇമസ്മിം ബുദ്ധുപ്പാദേ വേസാലിയം സീഹസേനാപതിനോ ഭഗിനിയാ ധീതാ ഹുത്വാ നിബ്ബത്തി. തസ്സാ ‘‘മാതുലസ്സ നാമം കരോമാ’’തി സീഹാതി നാമം അകംസു. സാ വിഞ്ഞുതം പത്വാ ഏകദിവസം സത്ഥാരാ സീഹസ്സ സേനാപതിനോ ധമ്മേ ദേസിയമാനേ തം ധമ്മം സുത്വാ പടിലദ്ധസദ്ധാ മാതാപിതരോ അനുജാനാപേത്വാ പബ്ബജി. പബ്ബജിത്വാ ച വിപസ്സനം ആരഭിത്വാപി ബഹിദ്ധാ പുഥുത്താരമ്മണേ വിധാവന്തം ചിത്തം നിവത്തേതും അസക്കോന്തീ സത്ത സംവച്ഛരാനി മിച്ഛാവിതക്കേഹി ബാധീയമാനാ ചിത്തസ്സാദം അലഭന്തീ ‘‘കിം മേ ഇമിനാ പാപജീവിതേന, ഉബ്ബന്ധിത്വാ മരിസ്സാമീ’’തി പാസം ഗഹേത്വാ രുക്ഖസാഖായം ലഗ്ഗിത്വാ തം അത്തനോ കണ്ഠേ പടിമുഞ്ചന്തീ പുബ്ബാചിണ്ണവസേന വിപസ്സനായ ചിത്തം അഭിനീഹരി, അന്തിമഭവികതായ പാസസ്സ ബന്ധനം ഗീവട്ഠാനേ അഹോസി, ഞാണസ്സ പരിപാകം ഗതത്താ സാ താവദേവ വിപസ്സനം വഡ്ഢേത്വാ സഹ പടിസമ്ഭിദാഹി അരഹത്തം പാപുണി. അരഹത്തം പത്തസമകാലമേവ ച പാസബന്ധോ ഗീവതോ മുച്ചിത്വാ വിനിവത്തി. സാ അരഹത്തേ പതിട്ഠിതാ ഉദാനവസേന –
൭൭. ‘‘അയോനിസോ മനസികാരാ, കാമരാഗേന അട്ടിതാ;
അഹോസിം ഉദ്ധതാ പുബ്ബേ, ചിത്തേ അവസവത്തിനീ.
൭൮. ‘‘പരിയുട്ഠിതാ ക്ലേസേഹി, സുഭസഞ്ഞാനുവത്തിനീ;
സമം ചിത്തസ്സ ന ലഭിം, രാഗചിത്തവസാനുഗാ.
൭൯. ‘‘കിസാ പണ്ഡു വിവണ്ണാ ച, സത്ത വസ്സാനി ചാരിഹം;
നാഹം ദിവാ വാ രത്തിം വാ, സുഖം വിന്ദിം സുദുക്ഖിതാ.
൮൦. ‘‘തതോ രജ്ജും ഗഹേത്വാന, പാവിസിം വനമന്തരം;
വരം മേ ഇധ ഉബ്ബന്ധം, യഞ്ച ഹീനം പുനാചരേ.
൮൧. ‘‘ദള്ഹപാസം കരിത്വാന, രുക്ഖസാഖായ ബന്ധിയ;
പക്ഖിപിം പാസം ഗീവായം, അഥ ചിത്തം വിമുച്ചി മേ’’തി. –
ഇമാ ഗാഥാ അഭാസി.
തത്ഥ അയോനിസോ മനസികാരാതി അനുപായമനസികാരേന, അസുഭേ സുഭന്തി വിപല്ലാസഗ്ഗാഹേന. കാമരാഗേന അട്ടിതാതി കാമഗുണേസു ഛന്ദരാഗേന പീളിതാ. അഹോസിം ഉദ്ധതാ പുബ്ബേ, ചിത്തേ അവസവത്തിനീതി പുബ്ബേ മമ ചിത്തേ മയ്ഹം വസേ അവത്തമാനേ ഉദ്ധതാ നാനാരമ്മണേ വിക്ഖിത്തചിത്താ അസമാഹിതാ അഹോസിം.
പരിയുട്ഠിതാ ക്ലേസേഹി, സുഭസഞ്ഞാനുവത്തിനീതി പരിയുട്ഠാനപത്തേഹി കാമരാഗാദികിലേസേഹി അഭിഭൂതാ രൂപാദീസു സുഭന്തി പവത്തായ കാമസഞ്ഞായ അനുവത്തനസീലാ. സമം ചിത്തസ്സ ന ലഭിം, രാഗചിത്തവസാനുഗാതി കാമരാഗസമ്പയുത്തചിത്തസ്സ വസം അനുഗച്ഛന്തീ ഈസകമ്പി ചിത്തസ്സ സമം ചേതോസമഥം ചിത്തേകഗ്ഗതം ന ലഭിം.
കിസാ പണ്ഡു വിവണ്ണാ ചാതി ഏവം ഉക്കണ്ഠിതഭാവേന കിസാ ധമനിസന്ഥതഗത്താ ഉപ്പണ്ഡുപ്പണ്ഡുകജാതാ തതോ ഏവ വിവണ്ണാ വിഗതഛവിവണ്ണാ ച ഹുത്വാ. സത്ത വസ്സാനീതി സത്ത സംവച്ഛരാനി. ചാരിഹന്തി ചരിം അഹം. നാഹം ദിവാ വാ രത്തിം വാ, സുഖം വിന്ദിം സുദുക്ഖിതാതി ഏവമഹം സത്തസു സംവച്ഛരേസു കിലേസദുക്ഖേന ദുക്ഖിതാ ഏകദാപി ദിവാ വാ രത്തിം വാ സമണസുഖം ന പടിലഭിം.
തതോതി കിലേസപരിയുട്ഠാനേന സമണസുഖാലാഭഭാവതോ. രജ്ജും ഗഹേത്വാന പാവിസിം, വനമന്തരന്തി പാസരജ്ജും ആദായ വനന്തരം പാവിസിം. കിമത്ഥം പാവിസീതി ചേ ആഹ – ‘‘വരം മേ ഇധ ഉബ്ബന്ധം, യഞ്ച ഹീനം പുനാചരേ’’തി യദഹം സമണധമ്മം കാതും അസക്കോന്തീ ഹീനം ഗിഹിഭാവം പുന ആചരേ ആചരേയ്യം അനുതിട്ഠേയ്യം, തതോ സതഗുണേന സഹസ്സഗുണേന ഇമസ്മിം വനന്തരേ ഉബ്ബന്ധം ബന്ധിത്വാ മരണം മേ വരം സേട്ഠന്തി അത്ഥോ. അഥ ചിത്തം വിമുച്ചി മേതി യദാ രുക്ഖസാഖായ ബന്ധപാസം ഗീവായം പക്ഖിപി, അഥ തദനന്തരമേവ വുട്ഠാനഗാമിനിവിപസ്സനാമഗ്ഗേന ഘടിതത്താ മഗ്ഗപടിപാടിയാ സബ്ബാസവേഹി മമ ചിത്തം വിമുച്ചി വിമുത്തം അഹോസീതി.
സീഹാഥേരീഗാഥാവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.