൧൨. ചന്ദാഥേരീഗാഥാവണ്ണനാ

ദുഗ്ഗതാഹം പുരേ ആസിന്തിആദികാ ചന്ദായ ഥേരിയാ ഗാഥാ. അയമ്പി പുരിമബുദ്ധേസു കതാധികാരാ തത്ഥ തത്ഥ ഭവേ വിവട്ടൂപനിസ്സയം കുസലം ഉപചിനന്തീ അനുക്കമേന സമ്ഭതവിമോക്ഖസമ്ഭാരാ പരിപക്കഞാണാ ഇമസ്മിം ബുദ്ധുപ്പാദേ അഞ്ഞതരസ്മിം ബ്രാഹ്മണഗാമേ അപഞ്ഞാതസ്സ ബ്രാഹ്മണസ്സ ഗേഹേ പടിസന്ധിം ഗണ്ഹി. തസ്സാ നിബ്ബത്തിതോ പട്ഠായം തം കുലം ഭോഗേഹി പരിക്ഖയം ഗതം. സാ അനുക്കമേന വിഞ്ഞുതം പത്വാ ദുക്ഖേന ജീവതി. അഥ തസ്മിം ഗേഹേ അഹിവാതരോഗോ ഉപ്പജ്ജി. തേനസ്സാ സബ്ബേപി ഞാതകാ മരണബ്യസനം പാപുണിംസു. സാ ഞാതിക്ഖയേ ജാതേ അഞ്ഞത്ഥ ജീവിതും അസക്കോന്തീ കപാലഹത്ഥാ കുലേ കുലേ വിചരിത്വാ ലദ്ധലദ്ധേന ഭിക്ഖാഹാരേന യാപേന്തീ ഏകദിവസം പടാചാരായ ഥേരിയാ ഭത്തവിസ്സഗ്ഗട്ഠാനം അഗമാസി. ഭിക്ഖുനിയോ തം ദുക്ഖിതം ഖുദ്ദാഭിഭൂതം ദിസ്വാന സഞ്ജാതകാരുഞ്ഞാ പിയസമുദാചാരേന സങ്ഗഹേത്വാ തത്ഥ വിജ്ജമാനേന ഉപചാരമനോഹരേന ആഹാരേന സന്തപ്പേസും. സാ താസം ആചാരസീലേ പസീദിത്വാ ഥേരിയാ സന്തികം ഉപസങ്കമിത്വാ വന്ദിത്വാ ഏകമന്തം നിസീദി. തസ്സാ ഥേരീ ധമ്മം കഥേസി. സാ തം ധമ്മം സുത്വാ സാസനേ അഭിപ്പസന്നാ സംസാരേ ച സഞ്ജാതസംവേഗാ പബ്ബജി. പബ്ബജിത്വാ ച ഥേരിയാ ഓവാദേ ഠത്വാ വിപസ്സനം പട്ഠപേത്വാ ഭാവനം അനുയുഞ്ജന്തീ കതാധികാരതായ ഞാണസ്സ ച പരിപാകം ഗതത്താ ന ചിരസ്സേവ സഹ പടിസമ്ഭിദാഹി അരഹത്തം പത്വാ അത്തനോ പടിപത്തിം പച്ചവേക്ഖിത്വാ –

൧൨൨. ‘‘ദുഗ്ഗതാഹം പുരേ ആസിം, വിധവാ ച അപുത്തികാ;

വിനാ മിത്തേഹി ഞാതീഹി, ഭത്തചോളസ്സ നാധിഗം.

൧൨൩. ‘‘പത്തം ദണ്ഡഞ്ച ഗണ്ഹിത്വാ, ഭിക്ഖമാനാ കുലാ കുലം;

സീതുണ്ഹേന ച ഡയ്ഹന്തീ, സത്ത വസ്സാനി ചാരിഹം.

൧൨൪. ‘‘ഭിക്ഖുനിം പുന ദിസ്വാന, അന്നപാനസ്സ ലാഭിനിം;

ഉപസങ്കമ്മം അവോചം, പബ്ബജ്ജം അനഗാരിയം.

൧൨൫. ‘‘സാ ച മം അനുകമ്പായ, പബ്ബാജേസി പടാചാരാ;

തതോ മം ഓവദിത്വാന, പരമത്ഥേ നിയോജയി.

൧൨൬. ‘‘തസ്സാഹം വചനം സുത്വാ, അകാസിം അനുസാസനിം;

അമോഘോ അയ്യായോവാദോ, തേവിജ്ജാമ്ഹി അനാസവാ’’തി. –

ഉദാനവസേന ഇമാ ഗാഥാ അഭാസി.

തത്ഥ ദുഗ്ഗതാതി ദലിദ്ദാ. പുരേതി പബ്ബജിതതോ പുബ്ബേ. പബ്ബജിതകാലതോ പട്ഠായ ഹി ഇധ പുഗ്ഗലോ ഭോഗേഹി അഡ്ഢോ വാ ദലിദ്ദോ വാതി ന വത്തബ്ബോ. ഗുണേഹി പന അയം ഥേരീ അഡ്ഢായേവ. തേനാഹ ‘‘ദുഗ്ഗതാഹം പുരേ ആസി’’ന്തി. വിധവാതി ധവോ വുച്ചതി സാമികോ, തദഭാവാ വിധവാ, മതപതികാതി അത്ഥോ. അപുത്തികാതി പുത്തരഹിതാ. വിനാ മിത്തേഹീതി മിത്തേഹി ബന്ധവേഹി ച പരിഹീനാ രഹിതാ. ഭത്തചോളസ്സ നാധിഗന്തി ഭത്തസ്സ ചോളസ്സ ച പാരിപൂരിം നാധിഗച്ഛിം, കേവലം പന ഭിക്ഖാപിണ്ഡസ്സ പിലോതികാഖണ്ഡസ്സ ച വസേന ഘാസച്ഛാദനമത്തമേവ അലത്ഥന്തി അധിപ്പായോ. തേനാഹ ‘‘പത്തം ദണ്ഡഞ്ച ഗണ്ഹിത്വാ’’തിആദി.

തത്ഥ പത്തന്തി മത്തികാഭാജനം. ദണ്ഡന്തി ഗോണസുനഖാദിപരിഹരണദണ്ഡകം. കുലാ കുലന്തി കുലതോ കുലം. സീതുണ്ഹേന ച ഡയ്ഹന്തീതി വസനഗേഹാഭാവതോ സീതേന ച ഉണ്ഹേന ച പീളിയമാനാ.

ഭിക്ഖുനിന്തി പടാചാരാഥേരിം സന്ധായ വദതി. പുനാതി പച്ഛാ, സത്തസംവച്ഛരതോ അപരഭാഗേ.

പരമത്ഥേതി പരമേ ഉത്തമേ അത്ഥേ, നിബ്ബാനഗാമിനിയാ പടിപദായ നിബ്ബാനേ ച. നിയോജയീതി കമ്മട്ഠാനം ആചിക്ഖന്തീ നിയോജേസി. സേസം വുത്തനയമേവ.

ചന്ദാഥേരീഗാഥാവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

പഞ്ചകനിപാതവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.