൧൧. തിംസമത്താഥേരീഗാഥാവണ്ണനാ

മുസലാനി ഗഹേത്വാനാതിആദികാ തിംസമത്താനം ഥേരീനം ഗാഥാ. താപി പുരിമബുദ്ധേസു കതാധികാരാ തത്ഥ തത്ഥ ഭവേ വിവട്ടൂപനിസ്സയം കുസലം ഉപചിനന്തിയോ അനുക്കമേന ഉപചിതവിമോക്ഖസമ്ഭാരാ ഇമസ്മിം ബുദ്ധുപ്പാദേ സകകമ്മസഞ്ചോദിതാ തത്ഥ തത്ഥ കുലഗേഹേ നിബ്ബത്തിത്വാ വിഞ്ഞുതം പത്വാ പടാചാരായ ഥേരിയാ സന്തികേ ധമ്മം സുത്വാ പടിലദ്ധസദ്ധാ പബ്ബജിത്വാ പരിസുദ്ധസീലാ വത്തപടിവത്തം പരിപൂരേന്തിയോ വിഹരന്തി. അഥേകദിവസം പടാചാരാഥേരീ താസം ഓവാദം ദേന്തീ –

൧൧൭. ‘‘മുസലാനി ഗഹേത്വാന, ധഞ്ഞം കോട്ടേന്തി മാണവാ;

പുത്തദാരാനി പോസേന്താ, ധനം വിന്ദന്തി മാണവാ.

൧൧൮. ‘‘കരോഥ ബുദ്ധസാസനം, യം കത്വാ നാനുതപ്പതി;

ഖിപ്പം പാദാനി ധോവിത്വാ, ഏകമന്തേ നിസീദഥ;

ചേതോസമഥമനുയുത്താ, കരോഥ ബുദ്ധസാസന’’ന്തി. – ഇമാ ദ്വേ ഗാഥാ അഭാസി;

തത്ഥായം സങ്ഖേപത്ഥോ – ഇമേ സത്താ ജീവിതഹേതു മുസലാനി ഗഹേത്വാ പരേസം ധഞ്ഞം കോട്ടേന്തി, ഉദുക്ഖലകമ്മം കരോന്തി. അഞ്ഞമ്പി ഏദിസം നിഹീനകമ്മം കത്വാ പുത്തദാരം പോസേന്താ യഥാരഹം ധനമ്പി സംഹരന്തി. തം പന നേസം കമ്മം നിഹീനം ഗമ്മം പോഥുജ്ജനികം ദുക്ഖം അനത്ഥസഞ്ഹിതഞ്ച. തസ്മാ ഏദിസം സംകിലേസികപപഞ്ചം വജ്ജേത്വാ കരോഥ ബുദ്ധസാസനം സിക്ഖത്തയസങ്ഖാതം സമ്മാസമ്ബുദ്ധസാസനം കരോഥ സമ്പാദേഥ അത്തനോ സന്താനേ നിബ്ബത്തേഥ. തത്ഥ കാരണമാഹ – ‘‘യം കത്വാ നാനുതപ്പതീ’’തി, യസ്സ കരണഹേതു ഏതരഹി ആയതിഞ്ച അനുതാപം നാപജ്ജതി. ഇദാനി തസ്സ കരണേ പുബ്ബകിച്ചം അനുയോഗവിധിഞ്ച ദസ്സേതും, ‘‘ഖിപ്പം പാദാനി ധോവിത്വാ’’തിആദി വുത്തം. തത്ഥ യസ്മാ അധോവിതപാദസ്സ അവിക്ഖാലിതമുഖസ്സ ച നിസജ്ജസുഖം ഉതുസപ്പായലാഭോ ച ന ഹോതി, പാദേ പന ധോവിത്വാ മുഖഞ്ച വിക്ഖാലേത്വാ ഏകമന്തേ നിസിന്നസ്സ തദുഭയം ലഭതി, തസ്മാ ഖിപ്പം ഇമം യഥാലദ്ധം ഖണം അവിരാധേന്തിയോ പാദാനി അത്തനോ പാദേ ധോവിത്വാ ഏകമന്തേ വിവിത്തേ ഓകാസേ നിസീദഥ നിസജ്ജഥ. അട്ഠതിംസായ ആരമ്മണേസു യത്ഥ കത്ഥചി ചിത്തരുചികേ ആരമ്മണേ അത്തനോ ചിത്തം ഉപനിബന്ധിത്വാ ചേതോസമഥമനുയുത്താ സമാഹിതേന ചിത്തേന ചതുസച്ചകമ്മട്ഠാനഭാവനാവസേന ബുദ്ധസ്സ ഭഗവതോ സാസനം ഓവാദം അനുസിട്ഠിം കരോഥ സമ്പാദേഥാതി.

അഥ താ ഭിക്ഖുനിയോ തസ്സാ ഥേരിയാ ഓവാദേ ഠത്വാ വിപസ്സനം പട്ഠപേത്വാ ഭാവനായ കമ്മം കരോന്തിയോ ഞാണസ്സ പരിപാകം ഗതത്താ ഹേതുസമ്പന്നതായ ച സഹ പടിസമ്ഭിദാഹി അരഹത്തം പത്വാ അത്തനോ പടിപത്തിം പച്ചവേക്ഖിത്വാ ഓവാദഗാഥാഹി സദ്ധിം –

൧൧൯. ‘‘തസ്സാ താ വചനം സുത്വാ, പടാചാരായ സാസനം;

പാദേ പക്ഖാലയിത്വാന, ഏകമന്തം ഉപാവിസും;

ചേതോസമഥമനുയുത്താ, അകംസു ബുദ്ധസാസനം.

൧൨൦. ‘‘രത്തിയാ പുരിമേ യാമേ, പുബ്ബജാതിമനുസ്സരും;

രത്തിയാ മജ്ഝിമേ യാമേ, ദിബ്ബചക്ഖും വിസോധയും;

രത്തിയാ പച്ഛിമേ യാമേ, തമോഖന്ധം പദാലയും.

൧൨൧. ‘‘ഉട്ഠായ പാദേ വന്ദിംസു, കതാ തേ അനുസാസനീ;

ഇന്ദംവ ദേവാ തിദസാ, സങ്ഗാമേ അപരാജിതം;

പുരക്ഖത്വാ വിഹസ്സാമ, തേവിജ്ജാമ്ഹ അനാസവാ’’തി. –

ഇമാ ഗാഥാ അഭാസിംസു.

തത്ഥ തസ്സാ താ വചനം സുത്വാ, പടാചാരായ സാസനന്തി തസ്സാ പടാചാരായ ഥേരിയാ കിലേസപടിസത്തുസാസനട്ഠേന സാസനഭൂതം ഓവാദവചനം, താ തിംസമത്താ ഭിക്ഖുനിയോ സുത്വാ പടിസ്സുത്വാ സിരസാ സമ്പടിച്ഛിത്വാ.

ഉട്ഠായ പാദേ വന്ദിംസു, കതാ തേ അനുസാസനീതി യഥാസമ്പടിച്ഛിതം തസ്സാ സാസനം അട്ഠിം കത്വാ മനസി കത്വാ യഥാഫാസുകട്ഠാനേ നിസീദിത്വാ ഭാവേന്തിയോ ഭാവനം മത്ഥകം പാപേത്വാ അത്തനാ അധിഗതവിസേസം ആരോചേതും നിസിന്നാസനതോ ഉട്ഠായ തസ്സാ സന്തികം ഗന്ത്വാ ‘‘മഹാഥേരി തവാനുസാസനീ യഥാനുസിട്ഠം അമ്ഹേഹി കതാ’’തി വത്വാ തസ്സാ പാദേ പഞ്ചപതിട്ഠിതേന വന്ദിംസു. ഇന്ദംവ ദേവാ തിദസാ, സങ്ഗാമേ അപരാജിതന്തി ദേവാസുരസങ്ഗാമേ അപരാജിതം വിജിതാവിം ഇന്ദം താവതിംസാ ദേവാ വിയ മഹാഥേരി, മയം തം പുരക്ഖത്വാ വിഹരിസ്സാമ അഞ്ഞസ്സ കത്തബ്ബസ്സ അഭാവതോ. തസ്മാ ‘‘തേവിജ്ജാമ്ഹ അനാസവാ’’തി അത്തനോ കതഞ്ഞുഭാവം പവേദേന്തീ ഇദമേവ താസം അഞ്ഞാബ്യാകരണം അഹോസി. യം പനേത്ഥ അത്ഥതോ അവിഭത്തം, തം ഹേട്ഠാ വുത്തനയമേവ.

തിംസമത്താഥേരീഗാഥാവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.