൬. സുക്കാഥേരീഗാഥാവണ്ണനാ

കിംമേ കതാ രാജഗഹേതിആദികാ സുക്കായ ഥേരിയാ ഗാഥാ. അയമ്പി പുരിമബുദ്ധേസു കതാധികാരാ തത്ഥ തത്ഥ ഭവേ വിവട്ടൂപനിസ്സയം കുസലം ഉപചിനന്തീ വിപസ്സിസ്സ ഭഗവതോ കാലേ ബന്ധുമതീനഗരേ കുലഗേഹേ നിബ്ബത്തിത്വാ വിഞ്ഞുതം പത്താ ഉപാസികാഹി സദ്ധിം വിഹാരം ഗന്ത്വാ സത്ഥു സന്തികേ ധമ്മം സുത്വാ പടിലദ്ധസദ്ധാ പബ്ബജിത്വാ ബഹുസ്സുതാ ധമ്മധരാ പടിഭാനവതീ അഹോസി. സാ തത്ഥ ബഹൂനി വസ്സസഹസ്സാനി ബ്രഹ്മചരിയം ചരിത്വാ പുഥുജ്ജനകാലകിരിയമേവ കത്വാ തുസിതേ നിബ്ബത്തി. തഥാ സിഖിസ്സ ഭഗവതോ, വേസ്സഭുസ്സ ഭഗവതോ കാലേതി ഏവം തിണ്ണം സമ്മാസമ്ബുദ്ധാനം സാസനേ സീലം രക്ഖിത്വാ ബഹുസ്സുതാ ധമ്മധരാ അഹോസി, തഥാ കകുസന്ധസ്സ, കോണാഗമനസ്സ, കസ്സപസ്സ ച ഭഗവതോ സാസനേ പബ്ബജിത്വാ വിസുദ്ധസീലാ ബഹുസ്സുതാ ധമ്മകഥികാ അഹോസി.

ഏവം സാ തത്ഥ തത്ഥ ബഹും പുഞ്ഞം ഉപചിനിത്വാ സുഗതീസുയേവ സംസരന്തീ ഇമസ്മിം ബുദ്ധുപ്പാദേ രാജഗഹനഗരേ ഗഹപതിമഹാസാലകുലേ നിബ്ബത്തി, സുക്കാതിസ്സാ നാമം അഹോസി. സാ വിഞ്ഞുതം പത്താ സത്ഥു രാജഗഹപവേസനേ ലദ്ധപ്പസാദാ ഉപാസികാ ഹുത്വാ അപരഭാഗേ ധമ്മദിന്നായ ഥേരിയാ സന്തികേ ധമ്മം സുത്വാ സഞ്ജാതസംവേഗാ തസ്സാ ഏവ സന്തികേ പബ്ബജിത്വാ വിപസ്സനായ കമ്മം കരോന്തീ നചിരസ്സേവ സഹ പടിസമ്ഭിദാഹി അരഹത്തം പാപുണി. തേന വുത്തം അപദാനേ (അപ. ഥേരീ ൨.൪.൧൧൧-൧൪൨) –

‘‘ഏകനവുതിതോ കപ്പേ, വിപസ്സീ നാമ നായകോ;

ഉപ്പജ്ജി ചാരുദസ്സനോ, സബ്ബധമ്മവിപസ്സകോ.

‘‘തദാഹം ബന്ധുമതിയം, ജാതാ അഞ്ഞതരേ കുലേ;

ധമ്മം സുത്വാന മുനിനോ, പബ്ബജിം അനഗാരിയം.

‘‘ബഹുസ്സുതാ ധമ്മധരാ, പടിഭാനവതീ തഥാ;

വിചിത്തകഥികാ ചാപി, ജിനസാസനകാരികാ.

‘‘തദാ ധമ്മകഥം കത്വാ, ഹിതായ ജനതം ബഹും;

തതോ ചുതാഹം തുസിതം, ഉപപന്നാ യസസ്സിനീ.

‘‘ഏകത്തിംസേ ഇതോ കപ്പേ, സിഖീ വിയ സിഖീ ജിനോ;

തപന്തോ യസസാ ലോകേ, ഉപ്പജ്ജി വദതം വരോ.

‘‘തദാപി പബ്ബജിത്വാന, ബുദ്ധസാസനകോവിദാ;

ജോതേത്വാ ജിനവാക്യാനി, തതോപി തിദിവം ഗതാ.

‘‘ഏകത്തിംസേവ കപ്പമ്ഹി, വേസ്സഭൂ നാമ നായകോ;

ഉപ്പജ്ജിത്ഥ മഹാഞാണീ, തദാപി ച തഥേവഹം.

‘‘പബ്ബജിത്വാ ധമ്മധരാ, ജോതയിം ജിനസാസനം;

ഗന്ത്വാ മരുപുരം രമ്മം, അനുഭോസിം മഹാസുഖം.

‘‘ഇമമ്ഹി ഭദ്ദകേ കപ്പേ, കകുസന്ധോ ജിനുത്തമോ;

ഉപ്പജ്ജി നരസരണോ, തദാപി ച തഥേവഹം.

‘‘പബ്ബജിത്വാ മുനിമതം, ജോതയിത്വാ യഥായുകം;

തതോ ചുതാഹം തിദിവം, അഗം സഭവനം യഥാ.

‘‘ഇമസ്മിംയേവ കപ്പമ്ഹി, കോണാഗമനനായകോ;

ഉപ്പജ്ജി ലോകസരണോ, അരണോ അമതങ്ഗതോ.

‘‘തദാപി പബ്ബജിത്വാന, സാസനേ തസ്സ താദിനോ;

ബഹുസ്സുതാ ധമ്മധരാ, ജോതയിം ജിനസാസനം.

‘‘ഇമസ്മിംയേവ കപ്പമ്ഹി, കസ്സപോ മുനിമുത്തമോ;

ഉപ്പജ്ജി ലോകസരണോ, അരണോ മരണന്തഗൂ.

‘‘തസ്സാപി നരവീരസ്സ, പബ്ബജിത്വാന സാസനേ;

പരിയാപുടസദ്ധമ്മാ, പരിപുച്ഛാ വിസാരദാ.

‘‘സുസീലാ ലജ്ജിനീ ചേവ, തീസു സിക്ഖാസു കോവിദാ;

ബഹും ധമ്മകഥം കത്വാ, യാവജീവം മഹാമുനേ.

‘‘തേന കമ്മവിപാകേന, ചേതനാപണിധീഹി ച;

ജഹിത്വാ മാനുസം ദേഹം, താവതിംസമഗച്ഛഹം.

‘‘പച്ഛിമേ ച ഭവേ ദാനി, ഗിരിബ്ബജപുരുത്തമേ;

ജാതാ സേട്ഠികുലേ ഫീതേ, മഹാരതനസഞ്ചയേ.

‘‘യദാ ഭിക്ഖുസഹസ്സേന, പരിവുതോ ലോകനായകോ;

ഉപാഗമി രാജഗഹം, സഹസ്സക്ഖേന വണ്ണിതോ.

‘‘ദന്തോ ദന്തേഹി സഹ പുരാണജടിലേഹി, വിപ്പമുത്തോ വിപ്പമുത്തേഹി;

സിങ്ഗീനിക്ഖസവണ്ണോ, രാജഗഹം പാവിസി ഭഗവാ.

‘‘ദിസ്വാ ബുദ്ധാനുഭാവം തം, സുത്വാവ ഗുണസഞ്ചയം;

ബുദ്ധേ ചിത്തം പസാദേത്വാ, പൂജയിം തം യഥാബലം.

‘‘അപരേന ച കാലേന, ധമ്മദിന്നായ സന്തികേ;

അഗാരാ നിക്ഖമിത്വാന, പബ്ബജിം അനഗാരിയം.

‘‘കേസേസു ഛിജ്ജമാനേസു, കിലേസേ ഝാപയിം അഹം;

ഉഗ്ഗഹിം സാസനം സബ്ബം, പബ്ബജിത്വാ ചിരേനഹം.

‘‘തതോ ധമ്മമദേസേസിം, മഹാജനസമാഗമേ;

ധമ്മേ ദേസിയമാനമ്ഹി, ധമ്മാഭിസമയോ അഹു.

‘‘നേകപാണസഹസ്സാനം, തം വിദിത്വാതിവിമ്ഹിതോ;

അഭിപ്പസന്നോ മേ യക്ഖോ, ഭമിത്വാന ഗിരിബ്ബജം.

‘‘കിംമേ കതാ രാജഗഹേ മനുസ്സാ, മധും പീതാവ അച്ഛരേ;

യേ സുക്കം ന ഉപാസന്തി, ദേസേന്തിം അമതം പദം.

‘‘തഞ്ച അപ്പടിവാനീയം, അസേചനകമോജവം;

പിവന്തി മഞ്ഞേ സപ്പഞ്ഞാ, വലാഹകമിവദ്ധഗൂ.

‘‘ഇദ്ധീസു ച വസീ ഹോമി, ദിബ്ബായ സോതധാതുയാ;

ചേതോപരിയഞാണസ്സ, വസീ ഹോമി മഹാമുനേ.

‘‘പുബ്ബേനിവാസം ജാനാമി, ദിബ്ബചക്ഖു വിസോധിതം;

സബ്ബാസവപരിക്ഖീണാ, നത്ഥി ദാനി പുനബ്ഭവോ.

‘‘അത്ഥധമ്മനിരുത്തീസു, പടിഭാനേ തഥേവ ച;

ഞാണം മമ മഹാവീര, ഉപ്പന്നം തവ സന്തികേ.

‘‘കിലേസാ ഝാപിതാ മയ്ഹം…പേ… കതം ബുദ്ധസ്സ സാസന’’ന്തി.

അരഹത്തം പന പത്വാ പഞ്ചസതഭിക്ഖുനിപരിവാരാ മഹാധമ്മകഥികാ അഹോസി. സാ ഏകദിവസം രാജഗഹേ പിണ്ഡായ ചരിത്വാ കതഭത്തകിച്ചാ ഭിക്ഖുനുപസ്സയം പവിസിത്വാ സന്നിസിന്നായ മഹതിയാ പരിസായ മധുഭണ്ഡം പീളേത്വാ സുമധുരം പായേന്തീ വിയ അമതേന അഭിസിഞ്ചന്തീ വിയ ധമ്മം ദേസേതി. പരിസാ ചസ്സാ ധമ്മകഥം ഓഹിതസോതാ അവിക്ഖിത്തചിത്താ സക്കച്ചം സുണാതി. തസ്മിം ഖണേ ഥേരിയാ ചങ്കമനകോടിയം രുക്ഖേ അധിവത്ഥാ ദേവതാ ധമ്മദേസനായ പസന്നാ രാജഗഹം പവിസിത്വാ രഥിയായ രഥിയം സിങ്ഘാടകേന സിങ്ഘാടകം വിചരിത്വാ തസ്സാ ഗുണം വിഭാവേന്തീ –

൫൪. ‘‘കിംമേ കതാ രാജഗഹേ മനുസ്സാ, മധും പീതാവ അച്ഛരേ;

യേ സുക്കം ന ഉപാസന്തി, ദേസേന്തിം ബുദ്ധസാസനം.

൫൫. ‘‘തഞ്ച അപ്പടിവാനീയം, അസേചനകമോജവം;

പിവന്തി മഞ്ഞേ സപ്പഞ്ഞാ, വലാഹകമിവദ്ധഗൂ’’തി. –

ഇമാ ദ്വേ ഗാഥാ അഭാസി.

തത്ഥ കിംമേ കതാ രാജഗഹേ മനുസ്സാതി ഇമേ രാജഗഹേ മനുസ്സാ കിം കതാ, കിസ്മിം നാമ കിച്ചേ ബ്യാവടാ. മധും പീതാവ അച്ഛരേതി യഥാ ഭണ്ഡമധും ഗഹേത്വാ മധും പീതവന്തോ വിസഞ്ഞിനോ ഹുത്വാ സീസം ഉക്ഖിപിതും ന സക്കോന്തി, ഏവം ഇമേപി ധമ്മസഞ്ഞായ വിസഞ്ഞിനോ ഹുത്വാ മഞ്ഞേ സീസം ഉക്ഖിപിതും ന സക്കോന്തി, കേവലം അച്ഛന്തിയേവാതി അത്ഥോ. യേ സുക്കം ന ഉപാസന്തി, ദേസേന്തിം ബുദ്ധസാസനന്തി ബുദ്ധസ്സ ഭഗവതോ സാസനം യാഥാവതോ ദേസേന്തിം പകാസേന്തിം സുക്കം ഥേരിം യേ ന ഉപാസന്തി ന പയിരുപാസന്തി. തേ ഇമേ രാജഗഹേ മനുസ്സാ കിം കതാതി യോജനാ.

തഞ്ച അപ്പടിവാനീയന്തി തഞ്ച പന ധമ്മം അനിവത്തിതഭാവാവഹം നിയ്യാനികം, അഭിക്കന്തതായ വാ യഥാ സോതുജനസവനമനോഹരഭാവേന അനപനീയം, അസേചനകം അനാസിത്തകം പകതിയാവ മഹാരസം തതോ ഏവ ഓജവന്തം. ‘‘ഓസധ’’ന്തിപി പാളി. വട്ടദുക്ഖബ്യാധിതികിച്ഛായ ഓസധഭൂതം. പിവന്തി മഞ്ഞേ സപ്പഞ്ഞാ, വലാഹകമിവദ്ധഗൂതി വലാഹകന്തരതോ നിക്ഖന്തം ഉദകം നിരുദകകന്താരേ പഥഗാ വിയ തം ധമ്മം സപ്പഞ്ഞാ പണ്ഡിതപുരിസാ പിവന്തി മഞ്ഞേ പിവന്താ വിയ സുണന്തി.

മനുസ്സാ തം സുത്വാ പസന്നമാനസാ ഥേരിയാ സന്തികം ഉപസങ്കമിത്വാ സക്കച്ചം ധമ്മം സുണിംസു. അപരഭാഗേ ഥേരിയാ ആയുപരിയോസാനേ പരിനിബ്ബാനകാലേ സാസനസ്സ നിയ്യാനികഭാവവിഭാവനത്ഥം അഞ്ഞം ബ്യാകരോന്തീ –

൫൬. ‘‘സുക്കാ സുക്കേഹി ധമ്മേഹി, വീതരാഗാ സമാഹിതാ;

ധാരേതി അന്തിമം ദേഹം, ജേത്വാ മാരം സവാഹന’’ന്തി. – ഇമം ഗാഥം അഭാസി;

തത്ഥ സുക്കാതി സുക്കാഥേരീ അത്താനമേവ പരം വിയ ദസ്സേതി. സുക്കേഹി ധമ്മേഹീതി സുപരിസുദ്ധേഹി ലോകുത്തരധമ്മേഹി. വീതരാഗാ സമാഹിതാതി അഗ്ഗമഗ്ഗേന സബ്ബസോ വീതരാഗാ അരഹത്തഫലസമാധിനാ സമാഹിതാ. സേസം വുത്തനയമേവ.

സുക്കാഥേരീഗാഥാവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.