൬. മേത്തികാഥേരീഗാഥാവണ്ണനാ

കിഞ്ചാപി ഖോമ്ഹി ദുക്ഖിതാതിആദികാ മേത്തികായ ഥേരിയാ ഗാഥാ. അയമ്പി പുരിമബുദ്ധേസു കതാധികാരാ തത്ഥ തത്ഥ ഭവേ വിവട്ടൂപനിസ്സയം പുഞ്ഞം ഉപചിനന്തീ സിദ്ധത്ഥസ്സ ഭഗവതോ കാലേ ഗഹപതികുലേ നിബ്ബത്തിത്വാ വിഞ്ഞുതം പത്വാ സത്ഥു ചേതിയേ രതനേന പടിമണ്ഡിതായ മേഖലായ പൂജം അകാസി. സാ തേന പുഞ്ഞകമ്മേന ദേവമനുസ്സേസു സംസരന്തീ ഇമസ്മിം ബുദ്ധുപ്പാദേ രാജഗഹേ ബ്രാഹ്മണമഹാസാലകുലേ നിബ്ബത്തി. സേസം അനന്തരേ വുത്തസദിസം. അയം പന പടിഭാഗകൂടം അഭിരുഹിത്വാ സമണധമ്മം കരോന്തീ വിപസ്സനം വഡ്ഢേത്വാ സഹ പടിസമ്ഭിദാഹി അരഹത്തം പാപുണി. തേന വുത്തം അപദാനേ (അപ. ഥേരീ ൨.൧.൨൦-൨൫) –

‘‘സിദ്ധത്ഥസ്സ ഭഗവതോ, ഥൂപകാരാപികാ അഹും;

മേഖലികാ മയാ ദിന്നാ, നവകമ്മായ സത്ഥുനോ.

‘‘നിട്ഠിതേ ച മഹാഥൂപേ, മേഖലം പുനദാസഹം;

ലോകനാഥസ്സ മുനിനോ, പസന്നാ സേഹി പാണിഭി.

‘‘ചതുന്നവുതിതോ കപ്പേ, യം മേഖലമദം തദാ;

ദുഗ്ഗതിം നാഭിജാനാമി, ഥൂപകാരസ്സിദം ഫലം.

‘‘കിലേസാ ഝാപിതാ മയ്ഹം…പേ… കതം ബുദ്ധസ്സ സാസന’’ന്തി.

അരഹത്തം പന പത്വാ അത്തനോ പടിപത്തിം പച്ചവേക്ഖിത്വാ ഉദാനവസേന –

൨൯. ‘‘കിഞ്ചാപി ഖോമ്ഹി ദുക്ഖിതാ, ദുബ്ബലാ ഗതയോബ്ബനാ;

ദണ്ഡമോലുബ്ഭ ഗച്ഛാമി, പബ്ബതം അഭിരൂഹിയ.

൩൦. ‘‘നിക്ഖിപിത്വാന സങ്ഘാടിം, പത്തകഞ്ച നികുജ്ജിയ;

നിസിന്നാ ചമ്ഹി സേലമ്ഹി, അഥ ചിത്തം വിമുച്ചി മേ;

തിസ്സോ വിജ്ജാ അനുപ്പത്താ, കതം ബുദ്ധസ്സ സാസന’’ന്തി. –

ഇമാ ദ്വേ ഗാഥാ അഭാസി.

തത്ഥ ദുക്ഖിതാതി രോഗാഭിഭവേന ദുക്ഖിതാ സഞ്ജാതദുക്ഖാ ദുക്ഖപ്പത്താ. ദുബ്ബലാതി തായ ചേവ ദുക്ഖപ്പത്തിയാ, ജരാജിണ്ണതായ ച ബലവിരഹിതാ. തേനാഹ ‘‘ഗതയോബ്ബനാ’’തി, അദ്ധഗതാതി അത്ഥോ.

അഥ ചിത്തം വിമുച്ചി മേതി സേലമ്ഹി പാസാണേ നിസിന്നാ ചമ്ഹി, അഥ തദനന്തരം വീരിയസമതായ സമ്മദേവ യോജിതത്താ മഗ്ഗപടിപാടിയാ സബ്ബേഹിപി ആസവേഹി മമ ചിത്തം വിമുച്ചി. സേസം വുത്തനയമേവ.

മേത്തികാഥേരീഗാഥാവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.