൮. നിസഭത്ഥേരഗാഥാവണ്ണനാ

പഞ്ച കാമഗുണേ ഹിത്വാതി ആയസ്മതോ നിസഭത്ഥേരസ്സ ഗാഥാ. കാ ഉപ്പത്തി? അയമ്പി പുരിമബുദ്ധേസു കതാധികാരോ തത്ഥ തത്ഥ ഭവേ പുഞ്ഞാനി ഉപചിനന്തോ വിപസ്സിസ്സ ഭഗവതോ കാലേ കുലഗേഹേ നിബ്ബത്തിത്വാ വിഞ്ഞുതം പത്തോ ഏകദിവസം സത്ഥാരം പിണ്ഡായ ചരന്തം ദിസ്വാ പസന്നചിത്തോ കപിത്ഥഫലമദാസി. സോ തേന പുഞ്ഞകമ്മേന സുഗതീസുയേവ സംസരന്തോ ഇമസ്മിം ബുദ്ധുപ്പാദേ കോലിയജനപദേ കുലഗേഹേ നിബ്ബത്തിത്വാ നിസഭോതി ലദ്ധനാമോ വയപ്പത്തോ സാകിയകോലിയാനം സങ്ഗാമേ ബുദ്ധാനുഭാവം ദിസ്വാ പടിലദ്ധസദ്ധോ പബ്ബജിത്വാ തദഹേവ അരഹത്തം പാപുണി. തേന വുത്തം അപദാനേ (അപ. ഥേര ൨.൫൨.൭-൧൧) –

‘‘സുവണ്ണവണ്ണം സമ്ബുദ്ധം, ആഹുതീനം പടിഗ്ഗഹം;

രഥിയം പടിപജ്ജന്തം, കപിത്ഥം അദദിം ഫലം.

‘‘ഏകനവുതിതോ കപ്പേ, യം ഫലം അദദിം തദാ;

ദുഗ്ഗതിം നാഭിജാനാമി, ഫലദാനസ്സിദം ഫലം.

‘‘കിലേസാ ഝാപിതാ മയ്ഹം…പേ… കതം ബുദ്ധസ്സ സാസന’’ന്തി.

സോ അരഹത്തം പന പത്വാ അത്തനോ സഹായഭിക്ഖൂ പമാദവിഹാരേന കാലം വീതിനാമേന്തേ ദിസ്വാ തേ ഓവദന്തോ –

൧൯൫. ‘‘പഞ്ച കാമഗുണേ ഹിത്വാ, പിയരൂപേ മനോരമേ;

സദ്ധായ ഘരാ നിക്ഖമ്മ, ദുക്ഖസ്സന്തകരോ ഭവേ’’തി. –

പഠമം ഗാഥം അഭാസി.

തസ്സത്ഥോ – ബാലപുഥുജ്ജനസ്സ പിയായിതബ്ബസഭാവതായ പിയരൂപേ മനുഞ്ഞസഭാവതായ മനോരമേ രൂപാദികേ പഞ്ച കാമഗുണേ കാമകോട്ഠാസേ ഹിത്വാ പഹായ പരിച്ചജിത്വാ കമ്മഫലസദ്ധായ രതനത്തയസദ്ധായ ച വസേന ഘരാ ഘരബന്ധനതോ നിക്ഖമ്മ നിക്ഖമിത്വാ പബ്ബജ്ജം ഉപഗതോ വിഞ്ഞുജാതികോ പബ്ബജിതകാലതോ പട്ഠായ ഘടേന്തോ വായമന്തോ വട്ടദുക്ഖസ്സ അന്തകരോ ഭവേ ഭവേയ്യാതി. ഏവം തേ ഭിക്ഖൂ ഓവദിത്വാ ‘‘അയം പരേ ഏവ സഞ്ഞാപേന്തോ വിഹരതി, ‘‘സയം പന അകാരകോ’തി മാ ചിന്തയിത്ഥാ’’തി തേസം അത്തനോ പടിപന്നഭാവം പകാസേന്തോ –

൧൯൬. ‘‘നാഭിനന്ദാമി മരണം, നാഭിനന്ദാമി ജീവിതം;

കാലഞ്ച പടികങ്ഖാമി, സമ്പജാനോ പതിസ്സതോ’’തി. –

ദുതിയഗാഥായ അഞ്ഞം ബ്യാകാസി. തത്ഥ നാഭിനന്ദാമി മരണന്തി മരണം ന അഭികങ്ഖാമി. നാഭിനന്ദാമി ജീവിതന്തി ഇദം പന തസ്സ കാരണവചനം, യസ്മാ നാഭിനന്ദാമി ജീവിതം, തസ്മാ നാഭിനന്ദാമി മരണന്തി. യോ ഹി ആയതിം ജാതിജരാമരണായ കിലേസാഭിസങ്ഖാരേ ആചിനോതി ഉപചിനോതി, സോ പുനബ്ഭവാഭിനിബ്ബത്തിം അഭിനന്ദന്തോ നാന്തരിയകതായ അത്തനോ മരണമ്പി അഭിനന്ദതി നാമ കാരണസ്സ അപ്പഹീനത്താ, ഖീണാസവോ പന സബ്ബസോ ആചയഗാമിധമ്മേ പഹായ അപചയഗാമിധമ്മേ പതിട്ഠിതോ പരിഞ്ഞാതവത്ഥുകോ സബ്ബസോ ജീവിതം അനഭിനന്ദന്തോ മരണമ്പി അനഭിനന്ദതി നാമ കാരണസ്സ ഏവ സുപ്പഹീനത്താ. തേനാഹ – ‘‘നാഭിനന്ദാമി മരണം, നാഭിനന്ദാമി ജീവിത’’ന്തി. യദി ഏവം ഖീണാസവസ്സ പരിനിബ്ബാനാഭികങ്ഖാ, യാവ പരിനിബ്ബാനാ അവട്ഠാനഞ്ച കഥന്തി ആഹ ‘‘കാലഞ്ച പടികങ്ഖാമി, സമ്പജാനോ പതിസ്സതോ’’തി, കിലേസപരിനിബ്ബാനേ സിദ്ധേ സതിപഞ്ഞാവേപുല്ലപ്പത്തിയാ സതോ സമ്പജാനോ കേവലം ഖന്ധപരിനിബ്ബാനകാലം പടികങ്ഖാമി, തം ഉദിക്ഖമാനോ ആഗമയമാനോ വിഹരാമി, ന പന മേ മരണേ ജീവിതേ വാ അഭിനന്ദനാ അത്ഥി അരഹത്തമഗ്ഗേനേവ തസ്സ സമുഗ്ഘാടിതത്താതി.

നിസഭത്ഥേരഗാഥാവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.