൬. കുമാരപേതവത്ഥുവണ്ണനാ

സാവത്ഥി നാമ നഗരന്തി ഇദം സത്ഥാ ജേതവനേ വിഹരന്തോ ദ്വേ പേതേ ആരബ്ഭ കഥേസി. സാവത്ഥിയം കിര കോസലരഞ്ഞോ ദ്വേ പുത്താ പാസാദികാ പഠമവയേ ഠിതാ യോബ്ബനമദമത്താ പരദാരകമ്മം കത്വാ കാലം കത്വാ പരിഖാപിട്ഠേ പേതാ ഹുത്വാ നിബ്ബത്തിംസു. തേ രത്തിയം ഭേരവേന സദ്ദേന പരിദേവിംസു. മനുസ്സാ തം സുത്വാ ഭീതതസിതാ ‘‘ഏവം കതേ ഇദം അവമങ്ഗലം വൂപസമ്മതീ’’തി ബുദ്ധപ്പമുഖസ്സ ഭിക്ഖുസങ്ഘസ്സ മഹാദാനം ദത്വാ തം പവത്തിം ഭഗവതോ ആരോചേസും. ഭഗവാ ‘‘ഉപാസകാ തസ്സ സദ്ദസ്സ സവനേന തുമ്ഹാകം ന കോചി അന്തരായോ’’തി വത്വാ തസ്സ കാരണം ആചിക്ഖിത്വാ തേസം ധമ്മം ദേസേതും –

൭൪൬. ‘‘സാവത്ഥി നാമ നഗരം, ഹിമവന്തസ്സ പസ്സതോ;

തത്ഥ ആസും ദ്വേ കുമാരാ, രാജപുത്താതി മേ സുതം.

൭൪൭. ‘‘സമ്മത്താ രജനീയേസു, കാമസ്സാദാഭിനന്ദിനോ;

പച്ചുപ്പന്നസുഖേ ഗിദ്ധാ, ന തേ പസ്സിംസുനാഗതം.

൭൪൮. ‘‘തേ ചുതാ ച മനുസ്സത്താ, പരലോകം ഇതോ ഗതാ;

തേധ ഘോസേന്ത്യദിസ്സന്താ, പുബ്ബേ ദുക്കടമത്തനോ.

൭൪൯. ‘‘ബഹൂസു വത സന്തേസു, ദേയ്യധമ്മേ ഉപട്ഠിതേ;

നാസക്ഖിമ്ഹാ ച അത്താനം, പരിത്തം കാതും സുഖാവഹം.

൭൫൦. ‘‘കിം തതോ പാപകം അസ്സ, യം നോ രാജകുലാ ചുതാ;

ഉപപന്നാ പേത്തിവിസയം, ഖുപ്പിപാസസമപ്പിതാ.

൭൫൧. ‘‘സാമിനോ ഇധ ഹുത്വാന, ഹോന്തി അസാമിനോ തഹിം;

ഭമന്തി ഖുപ്പിപാസായ, മനുസ്സാ ഉന്നതോനതാ.

൭൫൨. ‘‘ഏതമാദീനവം ഞത്വാ, ഇസ്സരമദസമ്ഭവം;

പഹായ ഇസ്സരമദം, ഭവേ സഗ്ഗഗതോ നരോ;

കായസ്സ ഭേദാ സപ്പഞ്ഞോ, സഗ്ഗം സോ ഉപപജ്ജതീ’’തി – ഗാഥാ അഭാസി;

൭൪൬. തത്ഥ ഇതി മേ സുതന്തി ന കേവലം അത്തനോ ഞാണേന ദിട്ഠമേവ, അഥ ഖോ ലോകേ പാകടഭാവേന ഏവം മയാ സുതന്തി അത്ഥോ.

൭൪൭. കാമസ്സാദാഭിനന്ദിനോതി കാമഗുണേസു അസ്സാദവസേന അഭിനന്ദനസീലാ. പച്ചുപ്പന്നസുഖേ ഗിദ്ധാതി വത്തമാനസുഖമത്തേ ഗിദ്ധാ ഗഥിതാ ഹുത്വാ. ന തേ പസ്സിംസുനാഗതന്തി ദുച്ചരിതം പഹായ സുചരിതം ചരിത്വാ അനാഗതം ആയതിം ദേവമനുസ്സേസു ലദ്ധബ്ബം സുഖം തേ ന ചിന്തേസും.

൭൪൮. തേധ ഘോസേന്ത്യദിസ്സന്താതി തേ പുബ്ബേ രാജപുത്തഭൂതാ പേതാ ഇധ സാവത്ഥിയാ സമീപേ അദിസ്സമാനരൂപാ ഘോസേന്തി കന്ദന്തി. കിം കന്ദന്തീതി ആഹ ‘‘പുബ്ബേ ദുക്കടമത്തനോ’’തി.

൭൪൯. ഇദാനി തേസം കന്ദനസ്സ കാരണം ഹേതുതോ ച ഫലതോ ച വിഭജിത്വാ ദസ്സേതും ‘‘ബഹൂസു വത സന്തേസൂ’’തിആദി വുത്തം.

തത്ഥ ബഹൂസു വത സന്തേസൂതി അനേകേസു ദക്ഖിണേയ്യേസു വിജ്ജമാനേസു. ദേയ്യധമ്മേ ഉപട്ഠിതേതി അത്തനോ സന്തകേ ദാതബ്ബദേയ്യധമ്മേപി സമീപേ ഠിതേ, ലബ്ഭമാനേതി അത്ഥോ. പരിത്തം സുഖാവഹന്തി അപ്പമത്തകമ്പി ആയതിം സുഖാവഹം പുഞ്ഞം കത്വാ അത്താനം സോത്ഥിം നിരുപദ്ദവം കാതും നാസക്ഖിമ്ഹാ വതാതി യോജനാ.

൭൫൦. കിം തതോ പാപകം അസ്സാതി തതോ പാപകം ലാമകം നാമ കിം അഞ്ഞം അസ്സ സിയാ. യം നോ രാജകുലാ ചുതാതി യേന പാപകമ്മേന മയം രാജകുലതോ ചുതാ ഇധ പേത്തിവിസയം ഉപപന്നാ പേതേസു നിബ്ബത്താ ഖുപ്പിപാസസമപ്പിതാ വിചരാമാതി അത്ഥോ.

൭൫൧. സാമിനോ ഇധ ഹുത്വാനാതി ഇധ ഇമസ്മിം ലോകേ യസ്മിംയേവ ഠാനേ പുബ്ബേ സാമിനോ ഹുത്വാ വിചരന്തി, തഹിം തസ്മിംയേവ ഠാനേ ഹോന്തി അസ്സാമിനോ. മനുസ്സാ ഉന്നതോനതാതി മനുസ്സകാലേ സാമിനോ ഹുത്വാ കാലകതാ കമ്മവസേന ഓനതാ ഭമന്തി ഖുപ്പിപാസായ, പസ്സ സംസാരപകതിന്തി ദസ്സേതി.

൭൫൨. ഏതമാദീനവം ഞത്വാ, ഇസ്സരമദസമ്ഭവന്തി ഏതം ഇസ്സരിയമദവസേന സമ്ഭൂതം അപായൂപപത്തിസങ്ഖാതം ആദീനവം ദോസം ഞത്വാ പഹായ ഇസ്സരിയമദം പുഞ്ഞപ്പസുതോ ഹുത്വാ. ഭവേ സഗ്ഗഗതോ നരോതി സഗ്ഗം ദേവലോകം ഗതോയേവ ഭവേയ്യ.

ഇതി സത്ഥാ തേസം പേതാനം പവത്തിം കഥേത്വാ തേഹി മനുസ്സേഹി കതം ദാനം തേസം പേതാനം ഉദ്ദിസാപേത്വാ സമ്പത്തപരിസായ അജ്ഝാസയാനുരൂപം ധമ്മം ദേസേസി. സാ ദേസനാ മഹാജനസ്സ സാത്ഥികാ അഹോസീതി.

കുമാരപേതവത്ഥുവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.