൧൪. ഭോഗസംഹരണപേതിവത്ഥുവണ്ണനാ

മയം ഭോഗേ സംഹരിമ്ഹാതി ഇദം ഭോഗസംഹരണപേതിവത്ഥു. തസ്സ കാ ഉപ്പത്തി? ഭഗവതി വേളുവനേ വിഹരന്തേ രാജഗഹേ കിര ചതസ്സോ ഇത്ഥിയോ മാനകൂടാദിവസേന സപ്പിമധുതേലധഞ്ഞാദീഹി വോഹാരം കത്വാ അയോനിസോ ഭോഗേ സംഹരിത്വാ ജീവന്തി. താ കായസ്സ ഭേദാ പരം മരണാ ബഹിനഗരേ പരിഖാപിട്ഠേ പേതിയോ ഹുത്വാ നിബ്ബത്തിംസു. താ രത്തിയം ദുക്ഖാഭിഭൂതാ –

൮൦൧. ‘‘മയം ഭോഗേ സംഹരിമ്ഹാ, സമേന വിസമേന ച;

തേ അഞ്ഞേ പരിഭുഞ്ജന്തി, മയം ദുക്ഖസ്സ ഭാഗിനീ’’തി. –

വിപ്പലപന്തിയോ ഭേരവേന മഹാസദ്ദേന വിരവിംസു. മനുസ്സാ തം സുത്വാ ഭീതതസിതാ വിഭാതായ രത്തിയാ ബുദ്ധപ്പമുഖസ്സ ഭിക്ഖുസങ്ഘസ്സ മഹാദാനം സജ്ജേത്വാ സത്ഥാരം ഭിക്ഖുസങ്ഘഞ്ച നിമന്തേത്വാ പണീതേന ഖാദനീയേന ഭോജനീയേന പരിവിസിത്വാ ഭഗവന്തം ഭുത്താവിം ഓനീതപത്തപാണിം ഉപനിസീദിത്വാ തം പവത്തിം നിവേദേസും. ഭഗവാ ‘‘ഉപാസകാ തേന വോ സദ്ദേന കോചി അന്തരായോ നത്ഥി, ചതസ്സോ പന പേതിയോ ദുക്ഖാഭിഭൂതാ അത്തനാ ദുക്കടം കമ്മം കഥേത്വാ പരിദേവനവസേന വിസ്സരേന വിരവന്തിയോ –

‘‘മയം ഭോഗേ സംഹരിമ്ഹാ, സമേന വിസമേന ച;

തേ അഞ്ഞേ പരിഭുഞ്ജന്തി, മയം ദുക്ഖസ്സ ഭാഗിനീ’’തി. –

ഇമം ഗാഥമാഹംസൂതി അവോച.

തത്ഥ ഭോഗേതി പരിഭുഞ്ജിതബ്ബട്ഠേന ‘‘ഭോഗാ’’തി ലദ്ധനാമേ വത്ഥാഭരണാദികേ വിത്തൂപകരണവിസേസേ. സംഹരിമ്ഹാതി മച്ഛേരമലേന പരിയാദിന്നചിത്താ കസ്സചി കിഞ്ചി അദത്വാ സഞ്ചിനിമ്ഹ. സമേന വിസമേന ചാതി ഞായേന ച അഞ്ഞായേന ച, ഞായപതിരൂപകേന വാ അഞ്ഞായേന തേ ഭോഗേ അമ്ഹേഹി സംഹരിതേ ഇദാനി അഞ്ഞേ പരിഭുഞ്ജന്തി. മയം ദുക്ഖസ്സ ഭാഗിനീതി മയം പന കസ്സചിപി സുചരിതസ്സ അകതത്താ ദുച്ചരിതസ്സ ച കതത്താ ഏതരഹി പേതയോനിപരിയാപന്നസ്സ മഹതോ ദുക്ഖസ്സ ഭാഗിനിയോ ഭവാമ, മഹാദുക്ഖം അനുഭവാമാതി അത്ഥോ.

ഏവം ഭഗവാ താഹി പേതീഹി വുത്തം ഗാഥം വത്വാ താസം പവത്തിം കഥേത്വാ തം അട്ഠുപ്പത്തിം കത്വാ സമ്പത്തപരിസായ ധമ്മം ദേസേത്വാ ഉപരി സച്ചാനി പകാസേസി, സച്ചപരിയോസാനേ ബഹൂ സോതാപത്തിഫലാദീനി പാപുണിംസൂതി.

ഭോഗസംഹരണപേതിവത്ഥുവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.