൧൩. അക്ഖരുക്ഖപേതവത്ഥുവണ്ണനാ
യം ദദാതി ന തം ഹോതീതി ഇദം അക്ഖദായകപേതവത്ഥു. തസ്സ കാ ഉപ്പത്തി? ഭഗവതി സാവത്ഥിയം വിഹരന്തേ അഞ്ഞതരോ സാവത്ഥിവാസീ ഉപാസകോ സകടേഹി ഭണ്ഡസ്സ പൂരേത്വാ വണിജ്ജായ വിദേസം ഗന്ത്വാ തത്ഥ അത്തനോ ഭണ്ഡം വിക്കിണിത്വാ പടിഭണ്ഡം സകടേസു ആരോപേത്വാ സാവത്ഥിം ഉദ്ദിസ്സ മഗ്ഗം പടിപജ്ജി. തസ്സ മഗ്ഗം ഗച്ഛന്തസ്സ അടവിയം ഏകസ്സ സകടസ്സ അക്ഖോ ഭിജ്ജി. അഥ അഞ്ഞതരോ പുരിസോ രുക്ഖഗഹണത്ഥം കുഠാരിഫരസും ഗാഹാപേത്വാ അത്തനോ ഗാമതോ നിക്ഖമിത്വാ അരഞ്ഞേ വിചരന്തോ തം ഠാനം പത്വാ തം ഉപാസകം അക്ഖഭഞ്ജനേന ദോമനസ്സപ്പത്തം ദിസ്വാ ‘‘അയം വാണിജോ അക്ഖഭഞ്ജനേന അടവിയം കിലമതീ’’തി അനുകമ്പം ഉപാദായ രുക്ഖദണ്ഡം ഛിന്ദിത്വാ ദള്ഹം അക്ഖം കത്വാ സകടേ യോജേത്വാ അദാസി.
സോ അപരേന സമയേന കാലം കത്വാ തസ്മിംയേവ അടവിപദേസേ ഭുമ്മദേവതാ ഹുത്വാ നിബ്ബത്തോ. അത്തനോ കമ്മം പച്ചവേക്ഖിത്വാ രത്തിയം തസ്സ ഉപാസകസ്സ ഗേഹം ഗന്ത്വാ ഗേഹദ്വാരേ ഠത്വാ –
൮൦൦. ‘‘യം ദദാതി ന തം ഹോതി, ദേഥേവ ദാനം ദത്വാ ഉഭയം തരതി;
ഉഭയം തേന ദാനേന ഗച്ഛതി, ജാഗരഥ മാ പമജ്ജഥാ’’തി. –
ഗാഥമാഹ. തത്ഥ യം ദദാതി ന തം ഹോതീതി യം ദേയ്യധമ്മം ദായകോ ദേതി, ന തദേവ പരലോകേ തസ്സ ദാനസ്സ ഫലഭാവേന ഹോതി, അഥ ഖോ അഞ്ഞം ബഹും ഇട്ഠം കന്തം ഫലം ഹോതിയേവ. തസ്മാ ദേഥേവ ദാനന്തി യഥാ തഥാ ദാനം ദേഥ ഏവ. തത്ഥ കാരണമാഹ ‘‘ദത്വാ ഉഭയം തരതീ’’തി, ദാനം ദത്വാ ദിട്ഠധമ്മികമ്പി സമ്പരായികമ്പി ദുക്ഖം അനത്ഥഞ്ച അതിക്കമതി. ഉഭയം തേന ദാനേന ഗച്ഛതീതി ദിട്ഠധമ്മികം സമ്പരായികഞ്ചാതി ഉഭയമ്പി സുഖം തേന ദാനേന ഉപഗച്ഛതി പാപുണാതി, അത്തനോ പരേസഞ്ച ഹിതസുഖവസേനാപി അയമത്ഥോ യോജേതബ്ബോ. ജാഗരഥ മാ പമജ്ജഥാതി ഏവം ഉഭയാനത്ഥനിവാരണം ഉഭയഹിതസാധനം ദാനം സമ്പാദേതും ജാഗരഥ, ദാനൂപകരണാനി സജ്ജേത്വാ തത്ഥ ച അപ്പമത്താ ഹോഥാതി അത്ഥോ. ആദരദസ്സനത്ഥം ചേത്ഥ ആമേഡിതവസേന വുത്തം.
വാണിജോ അത്തനോ കിച്ചം തീരേത്വാ പടിനിവത്തിത്വാ അനുക്കമേന സാവത്ഥിം പത്വാ ദുതിയദിവസേ സത്ഥാരം ഉപസങ്കമിത്വാ വന്ദിത്വാ ഏകമന്തം നിസിന്നോ തം പവത്തിം ഭഗവതോ ആരോചേസി. സത്ഥാ തമത്ഥം അട്ഠുപ്പത്തിം കത്വാ സമ്പത്തപരിസായ ധമ്മം ദേസേസി. സാ ദേസനാ മഹാജനസ്സ സാത്ഥികാ അഹോസീതി.
അക്ഖരുക്ഖപേതവത്ഥുവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.