൭. സത്തപുത്തഖാദകപേതിവത്ഥുവണ്ണനാ
നഗ്ഗാ ദുബ്ബണ്ണരൂപാസീതി ഇദം സത്ഥരി സാവത്ഥിയം വിഹരന്തേ സത്തപുത്തഖാദകപേതിം ആരബ്ഭ വുത്തം. സാവത്ഥിയാ കിര അവിദൂരേ അഞ്ഞതരസ്മിം ഗാമകേ അഞ്ഞതരസ്സ ഉപാസകസ്സ ദ്വേ പുത്താ അഹേസും – പഠമവയേ ഠിതാ രൂപസമ്പന്നാ സീലാചാരേന സമന്നാഗതാ. തേസം മാതാ ‘‘പുത്തവതീ അഹ’’ന്തി പുത്തബലേന ഭത്താരം അതിമഞ്ഞതി. സോ ഭരിയായ അവമാനിതോ നിബ്ബിന്നമാനസോ അഞ്ഞം കഞ്ഞം ആനേസി. സാ നചിരസ്സേവ ഗബ്ഭിനീ അഹോസി. അഥസ്സ ജേട്ഠഭരിയാ ഇസ്സാപകതാ അഞ്ഞതരം വേജ്ജം ആമിസേന ഉപലാപേത്വാ തേന തസ്സാ തേമാസികം ഗബ്ഭം പാതേസി. അഥ സാ ഞാതീഹി ച ഭത്താരാ ച ‘‘തയാ ഇമിസ്സാ ഗബ്ഭോ പാതിതോ’’തി പുട്ഠാ ‘‘നാഹം പാതേമീ’’തി മുസാ വത്വാ തേഹി അസദ്ദഹന്തേഹി ‘‘സപഥം കരോഹീ’’തി വുത്താ ‘‘സായം പാതം സത്ത സത്ത പുത്തേ വിജായിത്വാ പുത്തമംസാനി ഖാദാമി, നിച്ചം ദുഗ്ഗന്ധാ ച മക്ഖികാപരികിണ്ണാ ച ഭവേയ്യ’’ന്തി സപഥം അകാസി.
സാ അപരേന സമയേന കാലം കത്വാ തസ്സ ഗബ്ഭപാതനസ്സ മുസാവാദസ്സ ച ഫലേനേവ പേതയോനിയം നിബ്ബത്തിത്വാ പുത്തനയേന പുത്തമംസാനി ഖാദന്തീ തസ്സേവ ഗാമസ്സ അവിദൂരേ വിചരതി. തേന ച സമയേന സമ്ബഹുലാ ഥേരാ ഗാമകാവാസേ വുത്ഥവസ്സാ ഭഗവന്തം ദസ്സനായ സാവത്ഥിം ആഗച്ഛന്താ തസ്സ ഗാമസ്സ അവിദൂരേ ഏകസ്മിം പദേസേ രത്തിയം വാസം കപ്പേസും. അഥ സാ പേതീ തേസം ഥേരാനം അത്താനം ദസ്സേസി. തം മഹാഥേരോ ഗാഥായ പുച്ഛി –
൩൫. ‘‘നഗ്ഗാ ദുബ്ബണ്ണരൂപാസി, ദുഗ്ഗന്ധാ പൂതി വായസി;
മക്ഖികാഹി പരികിണ്ണാ, കാ നു ത്വം ഇധ തിട്ഠസീ’’തി.
സാ ഥേരേന പുട്ഠാ തീഹി ഗാഥാഹി പടിവചനം അദാസി –
൩൬. ‘‘അഹം ഭദന്തേ പേതീമ്ഹി, ദുഗ്ഗതാ യമലോകികാ;
പാപകമ്മം കരിത്വാന, പേതലോകം ഇതോ ഗതാ.
൩൭. ‘‘കാലേന സത്ത പുത്താനി, സായം സത്ത പുനാപരേ;
വിജായിത്വാന ഖാദാമി, തേപി നാ ഹോന്തി മേ അലം.
൩൮. ‘‘പരിഡയ്ഹതി ധൂമായതി, ഖുദായ ഹദയം മമ;
നിബ്ബുതിം നാധിഗച്ഛാമി, അഗ്ഗിദഡ്ഢാവ ആതപേ’’തി.
൩൮. തത്ഥ നിബ്ബുതിന്തി ഖുപ്പിപാസാദുക്ഖസ്സ വൂപസമം. നാധിഗച്ഛാമീതി ന ലഭാമി. അഗ്ഗിദഡ്ഢാവ ആതപേതി അതിഉണ്ഹആതപേ അഗ്ഗിനാ ഡയ്ഹമാനാ വിയ നിബ്ബുതിം നാധിഗച്ഛാമീതി യോജനാ.
തം സുത്വാ മഹാഥേരോ തായ കതകമ്മം പുച്ഛന്തോ –
൩൯. ‘‘കിം നു കായേന വാചായ, മനസാ ദുക്കടം കതം;
കിസ്സകമ്മവിപാകേന, പുത്തമംസാനി ഖാദസീ’’തി. – ഗാഥമാഹ;
അഥ സാ പേതീ അത്തനോ പേതലോകൂപപത്തിഞ്ച പുത്തമംസഖാദനകാരണഞ്ച കഥേന്തീ –
൪൦. ‘‘അഹൂ മയ്ഹം ദുവേ പുത്താ, ഉഭോ സമ്പത്തയോബ്ബനാ;
സാഹം പുത്തബലൂപേതാ, സാമികം അതിമഞ്ഞിസം.
൪൧. ‘‘തതോ മേ സാമികോ കുദ്ധോ, സപതിം മയ്ഹമാനയി;
സാ ച ഗബ്ഭം അലഭിത്ഥ, തസ്സാ പാപം അചേതയിം.
൪൨. ‘‘സാഹം പദുട്ഠമനസാ, അകരിം ഗബ്ഭപാതനം;
തസ്സ തേമാസികോ ഗബ്ഭോ, പൂതിലോഹിതകോ പതി.
൪൩. ‘‘തദസ്സാ മാതാ കുപിതാ, മയ്ഹം ഞാതീ സമാനയി;
സപഥഞ്ച മം കാരേസി, പരിഭാസാപയീ ച മം.
൪൪. ‘‘സാഹം ഘോരഞ്ച സപഥം, മുസാവാദം അഭാസിസം;
‘പുത്തമംസാനി ഖാദാമി, സചേ തം പകതം മയാ’.
൪൫. ‘‘തസ്സ കമ്മസ്സ വിപാകേന, മുസാവാദസ്സ ചൂഭയം;
പുത്തമംസാനി ഖാദാമി, പുബ്ബലോഹിതമക്ഖിതാ’’തി. – ഇമാ ഗാഥാ അഭാസി;
൪൦-൪൫. തത്ഥ പുത്തബലൂപേതാതി പുത്തബലേന ഉപേതാ, പുത്താനം വസേന ലദ്ധബലാ. അതിമഞ്ഞിസന്തി അതിക്കമിത്വാ മഞ്ഞിം അവമഞ്ഞിം. പൂതിലോഹിതകോ പതീതി കുണപലോഹിതം ഹുത്വാ ഗബ്ഭോ പരിപതി. സേസം സബ്ബം അനന്തരസദിസമേവ. തത്ഥ അട്ഠ ഥേരാ, ഇധ സമ്ബഹുലാ. തത്ഥ പഞ്ച പുത്താ, ഇധ സത്താതി അയമേവ വിസേസോതി.
സത്തപുത്തഖാദകപേതിവത്ഥുവണ്ണാനാ നിട്ഠിതാ.