൩. യുത്തിഹാരസമ്പാതവണ്ണനാ
൬൫. ഏവം നാനാനയേഹി വിചയഹാരസമ്പാതം വിത്ഥാരേത്വാ ഇദാനി യുത്തിഹാരസമ്പാതാദീനി ദസ്സേതും ‘‘തത്ഥ കതമോ യുത്തിഹാരസമ്പാതോ’’തിആദി ആരദ്ധം. തത്ഥ ‘‘തസ്മാ രക്ഖിതചിത്തസ്സാ’’തി ഗാഥായ പദത്ഥോ വിത്ഥാരിതോയേവ. രക്ഖിതചിത്തസ്സ സമ്മാസങ്കപ്പഗോചരോ ഭവിസ്സതീതി യുജ്ജതീതി മനച്ഛട്ഠാനി ദ്വാരാനി സതികവാടേന പിദഹിത്വാ വിഹരന്തസ്സ കാമവിതക്കാദീനം മിച്ഛാസങ്കപ്പാനം അവസരോ ഏവ നത്ഥീതി നേക്ഖമ്മവിതക്കാദികോ സമ്മാസങ്കപ്പോ ഏവ തസ്സ ഗോചരോ പവത്തിട്ഠാനം ഭവിസ്സതീതി അയമത്ഥോ യുജ്ജതി. യുത്തിയാ ഘടേതി സംസന്ദതി സമേതീതി അത്ഥോ. സമ്മാസങ്കപ്പഗോചരോ സമ്മാദിട്ഠി ഭവിസ്സതീതി വുത്തനയേന സമ്മാസങ്കപ്പഗോചരോ പുഗ്ഗലോ അവിപരീതമേവ വിതക്കതോ സമ്മാദിട്ഠി ഭവിസ്സതി. സമ്മാദിട്ഠിസങ്ഖാതം വിപസ്സനാഞാണം പുരക്ഖത്വാ വിഹരന്തോ മഗ്ഗഞാണേന പഞ്ചന്നം ഖന്ധാനം ഉദയബ്ബയം അസമ്മോഹതോ പടിവിജ്ഝിസ്സതി. തഥാ പടിവിജ്ഝന്തോ ച ദുക്ഖസഭാവത്താ ദുഗ്ഗതിസങ്ഖാതാ സബ്ബാ ഭവഗതിയോ ജഹിസ്സതി, തതോ ഏവ സബ്ബം വിനിപാതഭയം സംസാരഭയഞ്ച സമതിക്കമിസ്സതീതി സബ്ബോപി ചായമത്ഥോ യുത്തോ ഏവാതി.
യുത്തിഹാരസമ്പാതവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.