൫. പരമട്ഠകസുത്തനിദ്ദേസവണ്ണനാ

൩൧. പഞ്ചമേ പരമട്ഠകസുത്തേ പരമന്തി ദിട്ഠീസു പരിബ്ബസാനോതി ഇദം പരമന്തി ഗഹേത്വാ സകായ സകായ ദിട്ഠിയാ വസമാനോ. യദുത്തരിം കുരുതേതി യം അത്തനോ സത്ഥാരാദിം സേട്ഠം കരോതി. ഹീനാതി അഞ്ഞേ തതോ സബ്ബമാഹാതി തം അത്തനോ സത്ഥാരാദിം ഠപേത്വാ തതോ അഞ്ഞേ സബ്ബേ ‘‘ഹീനാ ഇമേ’’തി ആഹ. തസ്മാ വിവാദാനി അവീതിവത്തോതി തേന കാരണേന സോ ദിട്ഠികലഹേ അവീതിവത്തോവ ഹോതി.

വസന്തീതി പഠമുപ്പന്നദിട്ഠിവസേന വസന്തി. പവസന്തീതി പവിസിത്വാ വസന്തി. ആവസന്തീതി വിസേസേന വസന്തി. പരിവസന്തീതി സബ്ബഭാഗേന വസന്തി. തം ഉപമായ സാധേന്തോ ‘‘യഥാ ആഗാരികാ വാ’’തിആദിമാഹ. ആഗാരികാ വാതി ഘരസാമികാ. ഘരേസു വസന്തീതി അത്തനോ ഘരേസു ആസങ്കവിരഹിതാ ഹുത്വാ നിവസന്തി. സാപത്തികാ വാതി ആപത്തിബഹുലാ. സകിലേസാ വാതി രാഗാദികിലേസബഹുലാ. ഉത്തരിം കരോതീതി അതിരേകം കരോതി. അയം സത്ഥാ സബ്ബഞ്ഞൂതി ‘അയം അമ്ഹാകം സത്ഥാ സബ്ബം ജാനാതി’.

സബ്ബേ പരപ്പവാദേ ഖിപതീതി സബ്ബാ പരലദ്ധിയോ ഛഡ്ഡേതി. ഉക്ഖിപതീതി നീഹരതി. പരിക്ഖിപതീതി പരമ്മുഖേ കരോതി. ദിട്ഠിമേധഗാനീതി ദിട്ഠിവിഹേസകാനി.

൩൨. ദുതിയഗാഥായത്ഥോ – ഏവം അവീതിവത്തോ ച യം ദിട്ഠേ സുതേ സീലവതേ മുതേതി ഏതേസു ചതൂസു വത്ഥൂസു ഉപ്പന്നദിട്ഠിസങ്ഖാതേ അത്തനി പുബ്ബേ വുത്തപ്പകാരം ആനിസംസം പസ്സതി, തദേവ സോ തത്ഥ സകായ ദിട്ഠിയാ ആനിസംസം ‘‘ഇദം സേട്ഠ’’ന്തി അഭിനിവിസിത്വാ അഞ്ഞം സബ്ബം പരസത്ഥാരാദികം നിഹീനതോ പസ്സതി.

ദ്വേ ആനിസംസേ പസ്സതീതി ദ്വേ ഗുണേ ഓലോകേതി. ദിട്ഠധമ്മികഞ്ചാതി ദിട്ഠേ പച്ചക്ഖേ അത്തഭാവേ വിപച്ചനകരണം. സമ്പരായികഞ്ചാതി പരലോകേ പടിലഭിതബ്ബഗുണഞ്ച. യംദിട്ഠികോ സത്ഥാതി യംലദ്ധികോ തിത്ഥായതനസാമികോ. അലം നാഗത്തായ വാതി നാഗരാജഭാവായ വാ പരിയത്തം. സുപണ്ണത്താദീസുപി ഏസേവ നയോ. ദേവത്തായ വാതി സമ്മുതിദേവാദിഭാവായ. ആയതിം ഫലപാടികങ്ഖീ ഹോതീതി അനാഗതേ വിപാകഫലം പത്ഥയാനോ ഹോതി. ദിട്ഠസുദ്ധിയാപി ദ്വേ ആനിസംസേ പസ്സതീതി ചക്ഖുവിഞ്ഞാണേന ദിട്ഠരൂപായതനസ്സ വസേന സുദ്ധിയാ ഹേതുത്താപി അത്തനോ ഗഹിതഗഹണേന ദ്വേ ഗുണേ ഓലോകേതി. സുതസുദ്ധിയാദീസുപി ഏസേവ നയോ.

൩൩. തതിയഗാഥായത്ഥോ – ഏവം പസ്സതോ ച യം അത്തനോ സത്ഥാരാദിം നിസ്സിതോ അഞ്ഞം പരസത്ഥാരാദിം ഹീനം പസ്സതി, തം പന ദസ്സനം ഗന്ഥമേവ കുസലാ വദന്തി, ബന്ധനന്തി വുത്തം ഹോതി. യസ്മാ ഏതദേവ, തസ്മാ ഹി ദിട്ഠം വ സുതം മുതം വാ, സീലബ്ബതം ഭിക്ഖു ന നിസ്സയേയ്യ, നാഭിനിവേസേയ്യാതി വുത്തം ഹോതി.

കുസലാതി ഖന്ധാദിജാനനേ ഛേകാ. ഖന്ധകുസലാതി രൂപാദീസു പഞ്ചസു ഖന്ധേസു കുസലാ. ധാതുആയതനപടിച്ചസമുപ്പാദസതിപട്ഠാനസമ്മപ്പധാനഇദ്ധിപാദഇന്ദ്രിയബലബോജ്ഝങ്ഗമഗ്ഗഫലനിബ്ബാനേസുപി ഏസേവ നയോ. തത്ഥ മഗ്ഗകുസലാതി ചതൂസു മഗ്ഗേസു. ഫലകുസലാതി ചതൂസു ഫലേസു. നിബ്ബാനകുസലാതി ദുവിധേ നിബ്ബാനേ ഛേകാ. തേ കുസലാതി തേ ഏതേസു വുത്തപ്പകാരേസു ഛേകാ. ഏവം വദന്തീതി ഏവം കഥേന്തി. ഗന്ഥോ ഏസോതി പസ്സതോ ച അത്തനോ സത്ഥാരാദിനിസ്സിതഞ്ച അഞ്ഞം പരസത്ഥാരാദിം ഹീനതോ ദസ്സനഞ്ച ഗന്ഥോ ബന്ധനോ ഏസോതി വദന്തി. ലഗ്ഗനം ഏതന്തി ഏതം വുത്തപ്പകാരം നാഗദന്തേ ലഗ്ഗിതം വിയ അധോലമ്ബനം. ബന്ധനം ഏതന്തി നിച്ഛിന്ദിതും ദുക്ഖട്ഠേന സങ്ഖലികാദിബന്ധനം വിയ ഏതം ബന്ധനം. പലിബോധോ ഏസോതി സംസാരതോ നിക്ഖമിതും അപ്പദാനട്ഠേന ഏസോ പലിബോധോ.

൩൪. ചതുത്ഥഗാഥായത്ഥോ – ന കേവലം ദിട്ഠസുതാദീസു ന നിസ്സയേയ്യ, അപിച ഖോ പന അസഞ്ജാതം ഉപരൂപരി ദിട്ഠിമ്പി ലോകസ്മിം ന കപ്പയേയ്യ, ന ജനേയ്യാതി വുത്തം ഹോതി. കീദിസം? ഞാണേന വാ സീലവതേന വാപി, സമാപത്തിഞാണാദിഞാണേന വാ സീലവതേന വാ യാ കപ്പിയതി, ഏതം ദിട്ഠിം ന കപ്പേയ്യ. ന കേവലഞ്ച ദിട്ഠിം ന കപ്പയേയ്യ, അപിച ഖോ പന മാനേനപി ജാതിആദീഹി വത്ഥൂഹി സമോതി അത്താനമനൂപനേയ്യ, ഹീനോ ന മഞ്ഞേഥ വിസേസി വാപീതി.

അട്ഠസമാപത്തിഞാണേന വാതി പഠമജ്ഝാനാദീനം അട്ഠന്നം സമാപത്തീനം സമ്പയുത്തപഞ്ഞായ വാ. പഞ്ചാഭിഞ്ഞാഞാണേന വാതി ലോകിയാനം പഞ്ചന്നം അഭിഞ്ഞാനം സമ്പയുത്തപഞ്ഞായ വാ. മിച്ഛാഞാണേന വാതി വിപരീതസഭാവേന പവത്തായ പഞ്ഞായ അമുത്തേ മുത്തം പസ്സാതി ഏവം ഉപ്പന്നേന മിച്ഛാഞാണേന വാ.

൩൫. പഞ്ചമഗാഥായത്ഥോ – ഏവഞ്ഹി ദിട്ഠിം അകപ്പേന്തോ അമഞ്ഞമാനോ ച അത്തം പഹായ അനുപാദിയാനോ യം പുബ്ബേ ഗഹിതം, തം പഹായ പരം അഗ്ഗണ്ഹന്തോ തസ്മിമ്പി വുത്തപ്പകാരേ ഞാണേ ദുവിധം നിസ്സയം നോ കരോതി, അകരോന്തോ ച സ വേ വിയത്തേസു നാനാദിട്ഠിവസേന ഭിന്നേസു സത്തേസു ന വഗ്ഗസാരീ ഛന്ദാദിവസേന അഗച്ഛനധമ്മോ ഹുത്വാ ദ്വാസട്ഠിയാ ദിട്ഠീസു കിഞ്ചി ദിട്ഠിം ന പച്ചേതി, ന പച്ചാഗച്ഛതീതി വുത്തം ഹോതി.

ചതൂഹി ഉപാദാനേഹീതി കാമുപാദാനാദീഹി ചതൂഹി ഭുസം ഗഹണേഹി സ വേ വിയത്തേസൂതി സോ പുഗ്ഗലോ നിച്ഛിതേസു. ഭിന്നേസൂതി ദ്വിധാ ഭിന്നേസു.

൩൬. ഇദാനി യോ സോ ഇമായ ഗാഥായ വുത്തോ ഖീണാസവോ, തസ്സ വണ്ണഭണനത്ഥം ‘‘യസ്സൂഭയന്തേ’’തിആദികാ തിസ്സോ ഗാഥായോ ആഹ. തത്ഥ പഠമഗാഥായ യസ്സൂഭയന്തേതി പുബ്ബേ വുത്തേ ഫസ്സാദിഭേദേ. പണിധീതി തണ്ഹാ. ഭവാഭവായാതി പുനപ്പുനഭവായ. ഇധ വാ ഹുരം വാതി സകത്തഭാവാദിഭേദേ ഇധ വാ പരത്തഭാവാദിഭേദേ പരത്ഥ വാ.

ഫസ്സോ ഏകോ അന്തോതി ചക്ഖുസമ്ഫസ്സാദികോ ഏകോ കോട്ഠാസോ. ഫസ്സസമുദയോതി വത്ഥാരമ്മണോ. യതോ സമുദേതി ഉപ്പജ്ജതി, സോ സമുദയോ. ദുതിയോ അന്തോതി ദുതിയോ കോട്ഠാസോ. അതീതന്തി അതി ഇതം അതീതം, അതിക്കന്തന്തി വുത്തം ഹോതി. അനാഗതന്തി ന ആഗതം, അനുപ്പന്നന്തി വുത്തം ഹോതി. സുഖാ വേദനാദയോ വിസഭാഗവസേന. നാമരൂപദുകം നമനരുപ്പനവസേന. അജ്ഝത്തികാദയോ അജ്ഝത്തബാഹിരവസേന. സക്കായാദയോ ഖന്ധപഞ്ചകാനം പവത്തിസമുദയവസേന വുത്താതി വേദിതബ്ബാ.

സകത്തഭാവോതി അത്തനോ അത്തഭാവോ. പരത്തഭാവോതി പരസ്സ അത്തഭാവോ.

൩൭. ദുതിയഗാഥായ ദിട്ഠേ വാതി ദിട്ഠസുദ്ധിയാ വാ. ഏസ നയോ സുതാദീസു. സഞ്ഞാതി സഞ്ഞാസമുട്ഠാപികാ ദിട്ഠി.

അപരാമസന്തന്തി തണ്ഹാമാനദിട്ഠീഹി ന പരാമസന്തം. അനഭിനിവേസന്തന്തി തേഹേവ അനഭിനിവിസന്തം.

‘‘വിനിബദ്ധോ’’തി വാതി മാനേന വിനിബദ്ധോതി വാ. ‘‘പരാമട്ഠോ’’തി വാതി പരതോ നിച്ചസുഖസുഭാദീഹി പരാമട്ഠോതി വാ. വിക്ഖേപഗതോതി ഉദ്ധച്ചവസേന. അനിട്ഠങ്ഗതോതി വിചികിച്ഛാവസേന. ഥാമഗതോതി അനുസയവസേന. ഗതിയാതി ഗന്തബ്ബവസേന.

൩൮. തതിയഗാഥായ ധമ്മാപി തേസം ന പടിച്ഛിതാസേതി ദ്വാസട്ഠിദിട്ഠിഗതധമ്മാപി തേസം ‘‘ഇദമേവ സച്ചം, മോഘമഞ്ഞ’’ന്തി (ഉദാ. ൫൪) ഏവം ന പടിച്ഛിതാ. പാരങ്ഗതോ ന പച്ചേതി താദീതി നിബ്ബാനപാരം ഗതോ തേന തേന മഗ്ഗേന പഹീനേ കിലേസേ പുന നാഗച്ഛതി പഞ്ചഹി ച ആകാരേഹി താദീ ഹോതീതി. സേസം പാകടമേവ.

വീസതിവത്ഥുകാ സക്കായദിട്ഠീതി ‘‘രൂപം അത്തതോ സമനുപസ്സതീ’’തിആദിനാ (പടി. മ. ൧.൧൩൨) നയേന ഏകേകസ്മിം ഖന്ധേ ചതൂഹി ചതൂഹി ആകാരേഹി പഞ്ചക്ഖന്ധേ പതിട്ഠം കത്വാ പവത്താ വിജ്ജമാനേ കായേ ദിട്ഠി. ദസവത്ഥുകാ മിച്ഛാദിട്ഠീതി ‘‘നത്ഥി ദിന്ന’’ന്തിആദിനയപ്പവത്താ (ധ. സ. ൧൨൨൧) ദിട്ഠി. അന്തഗ്ഗാഹികാദിട്ഠീതി ‘‘സസ്സതോ ലോകോ ഇദമേവ സച്ചം, മോഘമഞ്ഞ’’ന്തിആദിനയപ്പവത്താ (മ. നി. ൩.൨൭) ഏകേകം അന്തം അത്ഥീതി ഗഹേത്വാ പവത്താ ദിട്ഠി. യാ ഏവരൂപാ ദിട്ഠീതി ഇദാനി വുച്ചമാനാനം ഏകൂനവീസപദാനം സാധാരണം മൂലപദം. യാ ദിട്ഠി, തദേവ ദിട്ഠിഗതം; യാ ദിട്ഠി, തദേവ ദിട്ഠിഗഹനന്തി സബ്ബേസം സമ്ബന്ധോ കാതബ്ബോ. യാ അയാഥാവദസ്സനട്ഠേന ദിട്ഠി, തദേവ ദിട്ഠീസു ഗതം ദസ്സനം ദ്വാസട്ഠിദിട്ഠിയാ അന്തോഗതത്താതി ദിട്ഠിഗതം. ഹേട്ഠാപിസ്സ അത്ഥോ വുത്തോയേവ.

ദ്വിന്നം അന്താനം ഏകന്തഗതത്താതിപി ദിട്ഠിഗതം. തത്ഥ സസ്സതോതി നിച്ചോ. ലോകോതി അത്താ. ‘‘ഇധ സരീരംയേവ നസ്സതി, അത്താ പന ഇധ പരത്ഥ ച സോയേവാ’’തി മഞ്ഞന്തി. സോ ഹി സാമഞ്ഞേവ ആലോകേതീതി കത്വാ ലോകോതി മഞ്ഞതി. അസസ്സതോതി അനിച്ചോ. അത്താ സരീരേനേവ സഹ നസ്സതീതി മഞ്ഞന്തി. അന്തവാതി പരിത്തേ കസിണേ ഝാനം ഉപ്പാദേത്വാ തം പരിത്തകസിണാരമ്മണം ചേതനം ‘‘സപരിയന്തോ അത്താ’’തി മഞ്ഞന്തി. അനന്ത വാതി ന അന്തവാ അപ്പമാണേ കസിണേ ഝാനം ഉപ്പാദേത്വാ തം അപ്പമാണകസിണാരമ്മണം ചേതനം ‘‘അപരിയന്തോ അത്താ’’തി മഞ്ഞന്തി. തം ജീവം തം സരീരന്തി ജീവോ ച സരീരഞ്ച തംയേവ. ജീവോതി അത്താ, ലിങ്ഗവിപല്ലാസേന നപുംസകവചനം കതം. സരീരന്തി രാസട്ഠേന ഖന്ധപഞ്ചകം. അഞ്ഞം ജീവം അഞ്ഞം സരീരന്തി അഞ്ഞോ ജീവോ അഞ്ഞം ഖന്ധപഞ്ചകം. ഹോതി തഥാഗതോ പരം മരണാതി ഖന്ധാ ഇധേവ വിനസ്സന്തി, സത്തോ മരണതോ പരം ഹോതി വിജ്ജതി ന നസ്സതി, തഥാഗതോതി ചേതം സത്താധിവചനന്തി. കേചി പന ‘‘തഥാഗതോതി അരഹാ’’തി വദന്തി. ഇമേ ന ഹോതീതി പക്ഖേ ദോസം ദിസ്വാ ഏവം ഗണ്ഹന്തി. ന ഹോതി തഥാഗതോ പരം മരണാതി ഖന്ധാപി ഇധേവ നസ്സന്തി, തഥാഗതോ ച മരണതോ പരം ന ഹോതി ഉച്ഛിജ്ജതി. ഇമേ ഹോതീതി പക്ഖേ ദോസം ദിസ്വാ ഏവം ഗണ്ഹന്തി. ഹോതി ച ന ച ഹോതീതി ഇമേ ഏകേകപക്ഖപരിഗ്ഗഹേ ദോസം ദിസ്വാ ഉഭയപക്ഖം ഗണ്ഹന്തി. നേവ ഹോതി ന ന ഹോതീതി ഇമേ ഉഭയപക്ഖപരിഗ്ഗഹേ ഉഭയദോസാപത്തിം ദിസ്വാ ‘‘ഹോതി ച ന ഹോതീ’’തി ച ‘‘നേവ ഹോതി ന ന ഹോതീ’’തി ച അമരാവിക്ഖേപപക്ഖം ഗണ്ഹന്തി.

അയം പനേത്ഥ അട്ഠകഥാനയോ (പടി. മ. അട്ഠ. ൨.൧.൧൧൩) – ‘‘സസ്സതോ ലോകോ’’തി വാതിആദീഹി ദസഹാകാരേഹി ദിട്ഠിപഭേദോവ വുത്തോ. തത്ഥ സസ്സതോലോകോതി ച ഖന്ധപഞ്ചകം ലോകോതി ഗഹേത്വാ ‘‘അയം ലോകോ നിച്ചോ ധുവോ സബ്ബകാലികോ’’തി ഗണ്ഹന്തസ്സ സസ്സതന്തി ഗഹണാകാരപ്പവത്താ ദിട്ഠി. അസസ്സതോതി തമേവ ലോകം ‘‘ഉച്ഛിജ്ജതി വിനസ്സതീ’’തി ഗണ്ഹന്തസ്സ ഉച്ഛേദഗ്ഗഹണാകാരപ്പവത്താ ദിട്ഠി. അന്തവാതി പരിത്തകസിണലാഭിനോ സുപ്പമത്തേ വാ സരാവമത്തേ വാ കസിണേ സമാപന്നസ്സ അന്തോസമാപത്തിയം പവത്തിതരൂപാരൂപധമ്മേ ‘‘ലോകോ’’തി ച കസിണപരിച്ഛേദന്തേന ‘‘അന്തവാ’’തി ച ഗണ്ഹന്തസ്സ ‘‘അന്തവാ ലോകോ’’തി ഗഹണാകാരപ്പവത്താ ദിട്ഠി. സാ സസ്സതദിട്ഠിപി ഹോതി ഉച്ഛേദദിട്ഠിപി. വിപുലകസിണലാഭിനോ പന തസ്മിം കസിണേ സമാപന്നസ്സ അന്തോസമാപത്തിയം പവത്തിതരൂപാരൂപധമ്മേ ‘‘ലോകോ’’തി ച കസിണപരിച്ഛേദന്തേന ച ‘‘അനന്തോ’’തി ഗണ്ഹന്തസ്സ ‘‘അനന്തവാ ലോകോ’’തി ഗഹണാകാരപ്പവത്താ ദിട്ഠി. സാ സസ്സതദിട്ഠി ഹോതി, ഉച്ഛേദദിട്ഠിപി. തം ജീവം തം സരീരന്തി ഭേദനധമ്മസ്സ സരീരസ്സേവ ‘‘ജീവ’’ന്തി ഗഹിതത്താ ‘‘സരീരേ ഉച്ഛിജ്ജമാനേ ജീവമ്പി ഉച്ഛിജ്ജതീ’’തി ഉച്ഛേദഗ്ഗഹണാകാരപ്പവത്താ ദിട്ഠി. ദുതിയപദേന സരീരതോ അഞ്ഞസ്സ ജീവസ്സ ഗഹിതത്താ ‘‘സരീരേ ച ഉച്ഛിജ്ജമാനേപി ജീവം ന ഉച്ഛിജ്ജതീ’’തി സസ്സതഗഹണാകാരപ്പവത്താ ദിട്ഠി. ഹോതി തഥാഗതോതിആദീസു ‘‘സത്തോ തഥാഗതോ നാമ, സോ പരം മരണാ ഹോതീ’’തി ഗണ്ഹതോ പഠമാ സസ്സതദിട്ഠി. ‘‘ന ഹോതീ’’തി ഗണ്ഹതോ ദുതിയാ ഉച്ഛേദദിട്ഠി. ‘‘ഹോതി ച ന ച ഹോതീ’’തി ഗണ്ഹതോ തതിയാ ഏകച്ചസസ്സതദിട്ഠി. ‘‘നേവ ഹോതി ന ന ഹോതീ’’തി ഗണ്ഹതോ ചതുത്ഥാ അമരാവിക്ഖേപദിട്ഠീതി വുത്തപ്പകാരാ ദസവിധാ ദിട്ഠി. യഥായോഗം ഭവദിട്ഠി ച വിഭവദിട്ഠി ചാതി ദ്വിധാ ഹോതി. താസു ഏകാപി തേസം ഖീണാസവാനം ന പടിച്ഛിതാതി അത്ഥോ.

യേ കിലേസാതി യേ കിലേസാ സോതാപത്തിമഗ്ഗേന പഹീനാ, തേ കിലേസേ. ന പുനേതീതി ന പുന ഏതി. ന പച്ചേതീതി പുന നിബ്ബത്തേത്വാ ന പടിഏതി, ന പച്ചാഗച്ഛതീതി പച്ചഭവേ നാഗച്ഛതി. പഞ്ചഹാകാരേഹി താദീതി പഞ്ചഹി കാരണേഹി കോട്ഠാസേഹി വാ സദിസോ. ഇട്ഠാനിട്ഠേ താദീതി ഇട്ഠാരമ്മണേ ച അനിട്ഠാരമ്മണേ ച അനുനയപടിഘം മുഞ്ചിത്വാ ഠിതത്താ ദ്വീസു സദിസോ. ചത്താവീതി കിലേസേ ചജിതവാ. തിണ്ണാവീതി സംസാരം അതിക്കമിതവാ. മുത്താവീതി രാഗാദിതോ മുത്തവാ. തംനിദ്ദേസാ താദീതി തേന തേന സീലസദ്ധാദിനാ നിദ്ദിസിത്വാ നിദ്ദിസിത്വാ കഥേതബ്ബതോ സദിസോ.

തം പഞ്ചവിധം വിത്ഥാരേത്വാ കഥേതുകാമോ ‘‘കഥം അരഹാ ഇട്ഠാനിട്ഠേ താദീ’’തിആദിമാഹ. തത്ഥ ലാഭേപീതി ചതുന്നം പച്ചയാനം ലാഭേപി. അലാഭേപീതി തേസം അലാഭേപി. യസേപീതി പരിവാരേപി. അയസേപീതി പരിവാരവിപത്തിയാപി. പസംസായപീതി വണ്ണഭണനായപി. നിന്ദായപീതി ഗരഹായപി. സുഖേപീതി കായികസുഖേപി. ദുക്ഖേപീതി കായികദുക്ഖേപി. ഏകഞ്ചേ ബാഹം ഗന്ധേന ലിമ്പേയ്യുന്തി സചേ ഏകം ബാഹം ചതുജാതിയഗന്ധേന ലേപം ഉപരൂപരി ദദേയ്യും. വാസിയാ തച്ഛേയ്യുന്തി യദി ഏകം ബാഹം വഡ്ഢകീ വാസിയാ തച്ഛേത്വാ തച്ഛേത്വാ തനും കരേയ്യും. അമുസ്മിം നത്ഥി രാഗോതി അമുസ്മിം ഗന്ധലേപനേ സിനേഹോ നത്ഥി ന സംവിജ്ജതി. അമുസ്മിം നത്ഥി പടിഘന്തി അമുസ്മിം വാസിയാ തച്ഛനേ പടിഹനനസങ്ഖാതം പടിഘം കോപം നത്ഥി ന സംവിജ്ജതി. അനുനയപടിഘവിപ്പഹീനോതി സിനേഹഞ്ച കോപഞ്ച പജഹിത്വാ ഠിതോ. ഉഗ്ഘാതിനിഘാതിവീതിവത്തോതി അനുനയവസേന അനുഗ്ഗഹഞ്ച പടിഘവസേന നിഗ്ഗഹഞ്ച അതിക്കമിത്വാ ഠിതോ. അനുരോധവിരോധസമതിക്കന്തോതി അനുനയഞ്ച പടിഘഞ്ച സമ്മാ അതിക്കന്തോ.

സീലേ സതീതി സീലേ സംവിജ്ജമാനേ. സീലവാതി സീലസമ്പന്നോ. തേന നിദ്ദേസം കഥനം ലഭതീതി താദീ. സദ്ധായ സതി സദ്ധോതി ഏവമാദീസുപി ഏസേവ നയോ.

സദ്ധമ്മപ്പജ്ജോതികായ മഹാനിദ്ദേസട്ഠകഥായ

പരമട്ഠകസുത്തനിദ്ദേസവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.