൩. നിസ്സരണിയസുത്തവണ്ണനാ

൭൨. തതിയേ നിസ്സരണിയാതി നിസ്സരണപടിസംയുത്താ. ധാതുയോതി സത്തസുഞ്ഞസഭാവാ. കാമാനന്തി കിലേസകാമാനഞ്ചേവ വത്ഥുകാമാനഞ്ച. അഥ വാ കാമാനന്തി കിലേസകാമാനം. കിലേസകാമതോ ഹി നിസ്സരണാ വത്ഥുകാമേഹിപി നിസ്സരണംയേവ ഹോതി, ന അഞ്ഞഥാ. വുത്തഞ്ഹേതം –

‘‘ന തേ കാമാ യാനി ചിത്രാനി ലോകേ,

സങ്കപ്പരാഗോ പുരിസസ്സ കാമോ;

തിട്ഠന്തി ചിത്രാനി തഥേവ ലോകേ,

അഥേത്ഥ ധീരാ വിനയന്തി ഛന്ദ’’ന്തി. (അ. നി. ൬.൬൩);

നിസ്സരണന്തി അപഗമോ. നേക്ഖമ്മന്തി പഠമജ്ഝാനം, വിസേസതോ തം അസുഭാരമ്മണം ദട്ഠബ്ബം. യോ പന തം ഝാനം പാദകം കത്വാ സങ്ഖാരേ സമ്മസിത്വാ തതിയമഗ്ഗം പത്വാ അനാഗാമിമഗ്ഗേന നിബ്ബാനം സച്ഛികരോതി, തസ്സ ചിത്തം അച്ചന്തമേവ കാമേഹി നിസ്സടന്തി ഇദം ഉക്കട്ഠതോ കാമാനം നിസ്സരണം വേദിതബ്ബം. രൂപാനന്തി രൂപധമ്മാനം, വിസേസേന സദ്ധിം ആരമ്മണേഹി കുസലവിപാകകിരിയാഭേദതോ സബ്ബേസം രൂപാവചരധമ്മാനം. ആരുപ്പന്തി അരൂപാവചരജ്ഝാനം. കേചി പന ‘‘കാമാന’’ന്തി പദസ്സ ‘‘സബ്ബേസം കാമാവചരധമ്മാന’’ന്തി അത്ഥം വദന്തി. ‘‘നേക്ഖമ്മ’’ന്തി ച ‘‘പഞ്ച രൂപാവചരജ്ഝാനാനീ’’തി. തം അട്ഠകഥാസു നത്ഥി, ന യുജ്ജതി ച. ഭൂതന്തി ജാതം. സങ്ഖതന്തി സമേച്ച സമ്ഭുയ്യ പച്ചയേഹി കതം. പടിച്ചസമുപ്പന്നന്തി കാരണതോ നിബ്ബത്തം. തീഹിപി പദേഹി തേഭൂമകേ ധമ്മേ അനവസേസതോ പരിയാദിയതി. നിരോധോതി നിബ്ബാനം. ഏത്ഥ ച പഠമായ ധാതുയാ കാമപരിഞ്ഞാ വുത്താ, ദുതിയായ രൂപപരിഞ്ഞാ, തതിയായ സബ്ബസങ്ഖതപരിഞ്ഞാ സബ്ബഭവസമതിക്കമോ വുത്തോ.

ഗാഥാസു കാമനിസ്സരണം ഞത്വാതി ‘‘ഇദം കാമനിസ്സരണം – ഏവഞ്ച കാമതോ നിസ്സരണ’’ന്തി ജാനിത്വാ. അതിക്കമതി ഏതേനാതി അതിക്കമോ, അതിക്കമനൂപായോ, തം അതിക്കമം ആരുപ്പം ഞത്വാ. സബ്ബേ സങ്ഖാരാ സമന്തി വൂപസമന്തി ഏത്ഥാതി സബ്ബസങ്ഖാരസമഥോ, നിബ്ബാനം, തം ഫുസം ഫുസന്തോ. സേസം ഹേട്ഠാ വുത്തനയമേവ.

തതിയസുത്തവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.