൫. ആനന്ദത്ഥേരവത്ഥു

ദിവാ തപതീതി ഇമം ധമ്മദേസനം സത്ഥാ മിഗാരമാതുപാസാദേ വിഹരന്തോ ആനന്ദത്ഥേരം ആരബ്ഭ കഥേസി.

പസേനദി കോസലോ കിര മഹാപവാരണായ സബ്ബാഭരണപടിമണ്ഡിതോ ഗന്ധമാലാദീനി ആദായ വിഹാരം അഗമാസി. തസ്മിം ഖണേ കാളുദായിത്ഥേരോ ഝാനം സമാപജ്ജിത്വാ പരിസപരിയന്തേ നിസിന്നോ ഹോതി, നാമമേവ പനസ്സേതം, സരീരം സുവണ്ണവണ്ണം. തസ്മിം പന ഖണേ ചന്ദോ ഉഗ്ഗച്ഛതി, സൂരിയോ അത്ഥമേതി. ആനന്ദത്ഥേരോ അത്ഥമേന്തസ്സ ച സൂരിയസ്സ ഉഗ്ഗച്ഛന്തസ്സ ച ചന്ദസ്സ ഓഭാസം ഓലോകേന്തോ രഞ്ഞോ സരീരോഭാസം ഥേരസ്സ സരീരോഭാസം തഥാഗതസ്സ ച സരീരോഭാസം ഓലോകേസി. തത്ഥ സബ്ബോഭാസേ അതിക്കമിത്വാ സത്ഥാവ വിരോചതി. ഥേരോ സത്ഥാരം വന്ദിത്വാ, ‘‘ഭന്തേ, അജ്ജ മമ ഇമേ ഓഭാസേ ഓലോകേന്തസ്സ തുമ്ഹാകമേവ ഓഭാസോ രുച്ചതി. തുമ്ഹാകഞ്ഹി സരീരം സബ്ബോഭാസേ അതിക്കമിത്വാ വിരോചതീ’’തി ആഹ. അഥ നം സത്ഥാ, ‘‘ആനന്ദ, സൂരിയോ നാമ ദിവാ വിരോചതി, ചന്ദോ രത്തിം, രാജാ അലങ്കതകാലേയേവ, ഖീണാസവേ ഗണസങ്ഗണികം പഹായ അന്തോസമാപത്തിയംയേവ വിരോചതി, ബുദ്ധാ പന രത്തിമ്പി ദിവാപി പഞ്ചവിധേന തേജേന വിരോചന്തീ’’തി വത്വാ ഇമം ഗാഥമാഹ –

൩൮൭. ‘‘ദിവാ തപതി ആദിച്ചോ, രത്തിമാഭാതി ചന്ദിമാ;

സന്നദ്ധോ ഖത്തിയോ തപതി, ഝായീ തപതി ബ്രാഹ്മണോ;

അഥ സബ്ബമഹോരത്തിം, ബുദ്ധോ തപതി തേജസാ’’തി.

തത്ഥ ദിവാ തപതീതി ദിവാ വിരോചതി, രത്തിം പനസ്സ ഗതമഗ്ഗോപി ന പഞ്ഞായതി. ചന്ദിമാതി ചന്ദോപി അബ്ഭാദീഹി വിമുത്തോ രത്തിമേവ വിരോചതി, നോ ദിവാ. സന്നദ്ധോതി സുവണ്ണമണിവിചിത്തേഹി സബ്ബാഭരണേഹി പടിമണ്ഡിതോ ചതുരങ്ഗിനിയാ സേനായ പരിക്ഖിത്തോവ രാജാ വിരോചതി, ന അഞ്ഞാതകവേസേന ഠിതോ. ഝായീതി ഖീണാസവോ പന ഗണം വിനോദേത്വാ ഝായന്തോവ വിരോചതി. തേജസാതി സമ്മാസമ്ബുദ്ധോ പന സീലതേജേന ദുസ്സീല്യതേജം, ഗുണതേജേന നിഗ്ഗുണതേജം, പഞ്ഞാതേജേന ദുപ്പഞ്ഞതേജം, പുഞ്ഞതേജേന അപുഞ്ഞതേജം, ധമ്മതേജേന അധമ്മതേജം പരിയാദിയിത്വാ ഇമിനാ പഞ്ചവിധേന തേജസാ നിച്ചകാലമേവ വിരോചതീതി അത്ഥോ.

ദേസനാവസാനേ ബഹൂ സോതാപത്തിഫലാദീനി പാപുണിംസൂതി.

ആനന്ദത്ഥേരവത്ഥു പഞ്ചമം.