൧൮. ഉപ്പലവണ്ണാഥേരീവത്ഥു
വാരി പോക്ഖരപത്തേവാതി ഇമം ധമ്മദേസനം സത്ഥാ ജേതവനേ വിഹരന്തോ ഉപ്പലവണ്ണഥേരിം ആരബ്ഭ കഥേസി. വത്ഥു ‘‘മധുവാ മഞ്ഞതി ബാലോ’’തി ഗാഥാവണ്ണനായ (ധ. പ. ൬൯) വിത്ഥാരിതമേവ. വുത്തഞ്ഹി തത്ഥ (ധ. പ. അട്ഠ. ൧.൬൯) –
അപരേന സമയേന മഹാജനോ ധമ്മസഭായം കഥം സമുട്ഠാപേസി ‘‘ഖീണാസവാപി മഞ്ഞേ കാമസുഖം സാദിയന്തി, കാമം സേവന്തി, കിം ന സേവിസ്സന്തി. ന ഹേതേ കോളാപരുക്ഖാ, ന ച വമ്മികാ, അല്ലമംസസരീരാവ, തസ്മാ ഏതേപി കാമസുഖം സാദിയന്തീ’’തി. സത്ഥാ ആഗന്ത്വാ ‘‘കായ നുത്ഥ, ഭിക്ഖവേ, ഏതരഹി കഥായ സന്നിസിന്നാ’’തി പുച്ഛിത്വാ ‘‘ഇമായ നാമാ’’തി വുത്തേ ‘‘ന, ഭിക്ഖവേ, ഖീണാസവാ കാമസുഖം സാദിയന്തി, ന കാമം സേവന്തി. യഥാ ഹി പദുമപത്തേ പതിതം ഉദകബിന്ദു ന ലിമ്പതി ന സണ്ഠാതി, വിനിവത്തിത്വാ പന പതതേവ. യഥാ ച ആരഗ്ഗേ സാസപോ ന ഉപലിമ്പതി ന സണ്ഠാതി, വിനിവത്തിത്വാ പതതേവ, ഏവം ഖീണാസവസ്സ ചിത്തേ ദുവിധോപി കാമോ ന ലിമ്പതി ന സണ്ഠാതീ’’തി അനുസന്ധിം ഘടേത്വാ ധമ്മം ദേസേന്തോ ഇമം ഗാഥമാഹ –
൪൦൧. ‘‘വാരി പോക്ഖരപത്തേവ, ആരഗ്ഗേരിവ സാസപോ;
യോ ന ലിമ്പതി കാമേസു, തമഹം ബ്രൂമി ബ്രാഹ്മണ’’ന്തി.
തത്ഥ യോ ന ലിമ്പതീതി ഏവമേവം യോ അബ്ഭന്തരേ ദുവിധേപി കാമേ ന ഉപലിമ്പതി, തസ്മിം കാമേ ന സണ്ഠാതി, തമഹം ബ്രാഹ്മണം വദാമീതി അത്ഥോ.
ദേസനാവസാനേ ബഹൂ സോതാപത്തിഫലാദീനി പാപുണിംസൂതി.
ഉപ്പലവണ്ണാഥേരീവത്ഥു അട്ഠാരസമം.