൬. പുണ്ണദാസീവത്ഥു

സദാ ജാഗരമാനാനന്തി ഇമം ധമ്മദേസനം സത്ഥാ ഗിജ്ഝകൂടേ വിഹരന്തോ പുണ്ണം നാമ രാജഗഹസേട്ഠിനോ ദാസിം ആരബ്ഭ കഥേസി.

തസ്സാ കിര ഏകദിവസം കോട്ടനത്ഥായ ബഹുവീഹിം അദംസു. സാ രത്തിമ്പി ദീപം ജാലേത്വാ വീഹിം കോട്ടേന്തീ വിസ്സമനത്ഥായ സേദതിന്തേന ഗത്തേന ബഹിവാതേ അട്ഠാസി. തസ്മിം സമയേ ദബ്ബോ മല്ലപുത്തോ ഭിക്ഖൂനം സേനാസനപഞ്ഞാപകോ അഹോസി. സോ ധമ്മസ്സവനം സുത്വാ അത്തനോ അത്തനോ സേനാസനം ഗച്ഛന്താനം ഭിക്ഖൂനം അങ്ഗുലിം ജാലേത്വാ പുരതോ പുരതോ മഗ്ഗദേസനത്ഥായ ഗച്ഛന്തോ ഭിക്ഖൂനം ആലോകം നിമ്മിനി. പുണ്ണാ തേനാലോകേന പബ്ബതേ വിചരന്തേ ഭിക്ഖൂ ദിസ്വാ ‘‘അഹം താവ അത്തനോ ദുക്ഖേന ഉപദ്ദുതാ ഇമായപി വേലായ നിദ്ദം ന ഉപേമി, ഭദ്ദന്താ കിം കാരണാ ന നിദ്ദായന്തീ’’തി ചിന്തേത്വാ ‘‘അദ്ധാ കസ്സചി ഭിക്ഖുനോ അഫാസുകം വാ ഭവിസ്സതി, ദീഘജാതികേന വാ ഉപദ്ദവോ ഭവിസ്സതീ’’തി സഞ്ഞം കത്വാ പാതോവ കുണ്ഡകം ആദായ ഉദകേന തേമേത്വാ ഹത്ഥതലേ പൂവം കത്വാ അങ്ഗാരേസു പചിത്വാ ഉച്ഛങ്ഗേ കത്വാ തിത്ഥമഗ്ഗേ ഖാദിസ്സാമീതി ഘടം ആദായ തിത്ഥാഭിമുഖീ പായാസി. സത്ഥാപി ഗാമം പിണ്ഡായ പവിസിതും തമേവ മഗ്ഗം പടിപജ്ജി.

സാ സത്ഥാരം ദിസ്വാ ചിന്തേസി – ‘‘അഞ്ഞേസു ദിവസേസു സത്ഥരി ദിട്ഠേപി മമ ദേയ്യധമ്മോ ന ഹോതി, ദേയ്യധമ്മേ സതി സത്ഥാരം ന പസ്സാമി, ഇദാനി മേ ദേയ്യധമ്മോ ച അത്ഥി, സത്ഥാ ച സമ്മുഖീഭൂതോ. സചേ ലൂഖം വാ പണീതം വാതി അചിന്തേത്വാ ഗണ്ഹേയ്യ, ദദേയ്യാഹം ഇമം പൂവ’’ന്തി ഘടം ഏകമന്തേ നിക്ഖിപിത്വാ സത്ഥാരം വന്ദിത്വാ, ‘‘ഭന്തേ, ഇമം ലൂഖം ദാനം പടിഗ്ഗണ്ഹന്താ മമ സങ്ഗഹം കരോഥാ’’തി ആഹ. സത്ഥാ ആനന്ദത്ഥേരം ഓലോകേത്വാ തേന നീഹരിത്വാ ദിന്നം മഹാരാജദത്തിയം പത്തം ഉപനാമേത്വാ പൂവം ഗണ്ഹി. പുണ്ണാപി തം സത്ഥു പത്തേ പതിട്ഠപേത്വാവ പഞ്ചപതിട്ഠിതേന വന്ദിത്വാ, ‘‘ഭന്തേ, തുമ്ഹേഹി ദിട്ഠധമ്മോയേവ മേ സമിജ്ഝതൂ’’തി ആഹ. സത്ഥാ ‘‘ഏവം ഹോതൂ’’തി ഠിതകോവ അനുമോദനം അകാസി.

പുണ്ണാപി ചിന്തേസി – ‘‘കിഞ്ചാപി മേ സത്ഥാ സങ്ഗഹം കരോന്തോ പൂവം ഗണ്ഹി, ന പനിദം ഖാദിസ്സതി. അദ്ധാ പുരതോ കാകസ്സ വാ സുനഖസ്സ വാ ദത്വാ രഞ്ഞോ വാ രാജപുത്തസ്സ വാ ഗേഹം ഗന്ത്വാ പണീതഭോജനം ഭുഞ്ജിസ്സതീ’’തി. സത്ഥാപി ‘‘കിം നു ഖോ ഏസാ ചിന്തേസീ’’തി തസ്സാ ചിത്താചാരം ഞത്വാ ആനന്ദത്ഥേരം ഓലോകേത്വാ നിസീദനാകാരം ദസ്സേസി. ഥേരോ ചീവരം പഞ്ഞാപേത്വാ അദാസി. സത്ഥാ ബഹിനഗരേയേവ നിസീദിത്വാ ഭത്തകിച്ചം അകാസി. ദേവതാ സകലചക്കവാളഗബ്ഭേ ദേവമനുസ്സാനം ഉപകപ്പനകം ഓജം മധുപടലം വിയ പീളേത്വാ തത്ഥ പക്ഖിപിംസു. പുണ്ണാ ച ഓലോകേന്തീ അട്ഠാസി. ഭത്തകിച്ചാവസാനേ ഥേരോ ഉദകം അദാസി. സത്ഥാ കതഭത്തകിച്ചോ പുണ്ണം ആമന്തേത്വാ ‘‘കസ്മാ ത്വം പുണ്ണേ മമ സാവകേ പരിഭവസീ’’തി ആഹ. ന പരിഭവാമി, ഭന്തേതി. അഥ തയാ മമ സാവകേ ഓലോകേത്വാ കിം കഥിതന്തി? ‘‘അഹം താവ ഇമിനാ ദുക്ഖുപദ്ദവേന നിദ്ദം ന ഉപേമി, ഭദ്ദന്താ കിമത്ഥം നിദ്ദം ന ഉപേന്തി, അദ്ധാ കസ്സചി അഫാസുകം വാ ഭവിസ്സതി, ദീഘജാതികേന വാ ഉപദ്ദവോ ഭവിസ്സതീ’’തി ഏത്തകം മയാ, ഭന്തേ, ചിന്തിതന്തി. സത്ഥാ തസ്സാ വചനം സുത്വാ ‘‘പുണ്ണേ ത്വം ന താവ ദുക്ഖുപദ്ദവേന നിദ്ദായസി, മമ സാവകാ സദാ ജാഗരിയമനുയുത്തതായ ന നിദ്ദായന്തീ’’തി വത്വാ ഇമം ഗാഥമാഹ –

൨൨൬. ‘‘സദാ ജാഗരമാനാനം, അഹോരത്താനുസിക്ഖിനം;

നിബ്ബാനം അധിമുത്താനം, അത്ഥം ഗച്ഛന്തി ആസവാ’’തി.

തത്ഥ അഹോരത്താനുസിക്ഖിനന്തി ദിവാ ച രത്തിഞ്ച തിസ്സോ സിക്ഖാ സിക്ഖമാനാനം. നിബ്ബാനം അധിമുത്താനന്തി നിബ്ബാനജ്ഝാസയാനം. അത്ഥം ഗച്ഛന്തീതി ഏവരൂപാനം സബ്ബേപി ആസവാ അത്ഥം വിനാസം നത്ഥിഭാവം ഗച്ഛന്തീതി അത്ഥോ.

ദേസനാവസാനേ യഥാഠിതാ പുണ്ണാ സോതാപത്തിഫലേ പതിട്ഠഹി, സമ്പത്തപരിസായപി സാത്ഥികാ ധമ്മദേസനാ അഹോസീതി.

സത്ഥാ കുണ്ഡകഅങ്ഗാരപൂവേന ഭത്തകിച്ചം കത്വാ വിഹാരം അഗമാസി. ഭിക്ഖൂ ധമ്മസഭായം കഥം സമുട്ഠാപേസും ‘‘ദുക്കരം, ആവുസോ, സമ്മാസമ്ബുദ്ധേന കതം പുണ്ണായ ദിന്നേന കുണ്ഡകഅങ്ഗാരപൂവേന ഭത്തകിച്ചം കരോന്തേനാ’’തി. സത്ഥാ ആഗന്ത്വാ ‘‘കായ നുത്ഥ, ഭിക്ഖവേ, ഏതരഹി കഥായ സന്നിസിന്നാ’’തി പുച്ഛിത്വാ ‘‘ഇമായ നാമാ’’തി വുത്തേ ‘‘ന, ഭിക്ഖവേ, ഇദാനേവ, പുബ്ബേപി മയാ ഇമായ ദിന്നകുണ്ഡകം പരിഭുത്തമേവാ’’തി വത്വാ അതീതം ആഹരിത്വാ –

‘‘ഭുത്വാ തിണപരിഘാസം, ഭുത്വാ ആചാമകുണ്ഡകം;

ഏതം തേ ഭോജനം ആസി, കസ്മാ ദാനി ന ഭുഞ്ജസി.

‘‘യത്ഥ പോസം ന ജാനന്തി, ജാതിയാ വിനയേന വാ;

ബഹും തത്ഥ മഹാബ്രഹ്മേ, അപി ആചാമകുണ്ഡകം.

‘‘ത്വഞ്ച ഖോ മം പജാനാസി, യാദിസായം ഹയുത്തമോ;

ജാനന്തോ ജാനമാഗമ്മ, ന തേ ഭക്ഖാമി കുണ്ഡക’’ന്തി. (ജാ. ൧.൩.൧൦-൧൨) –

ഇമം കുണ്ഡകസിന്ധവപോതകജാതകം വിത്ഥാരേത്വാ കഥേസി.

പുണ്ണദാസീവത്ഥു ഛട്ഠം.