൩. കോസലരഞ്ഞോ പരാജയവത്ഥു
ജയം വേരന്തി ഇമം ധമ്മദേസനം സത്ഥാ ജേതവനേ വിഹരന്തോ കോസലരഞ്ഞോ പരാജയം ആരബ്ഭ കഥേസി.
സോ കിര കാസികഗാമം നിസ്സായ ഭാഗിനേയ്യേന അജാതസത്തുനാ സദ്ധിം യുജ്ഝന്തോ തേന തയോ വാരേ പരാജിതോ തതിയവാരേ ചിന്തേസി – ‘‘അഹം ഖീരമുഖമ്പി ദാരകം പരാജേതും നാസക്ഖിം, കിം മേ ജീവിതേനാ’’തി. സോ ആഹാരൂപച്ഛേദം കത്വാ മഞ്ചകേ നിപജ്ജി. അഥസ്സ സാ പവത്തി സകലനഗരം പത്ഥരി. ഭിക്ഖൂ തഥാഗതസ്സ ആരോചേസും – ‘‘ഭന്തേ, രാജാ കിര കാസികഗാമകം നിസ്സായ തയോ വാരേ പരാജിതോ, സോ ഇദാനി പരാജിത്വാ ആഗതോ ‘ഖീരമുഖമ്പി ദാരകം പരാജേതും നാസക്ഖിം, കിം മേ ജീവിതേനാ’തി ആഹാരൂപച്ഛേദം കത്വാ മഞ്ചകേ നിപന്നോ’’തി. സത്ഥാ തേസം കഥം സുത്വാ, ‘‘ഭിക്ഖവേ, ജിനന്തോപി വേരം പസവതി, പരാജിതോ പന ദുക്ഖം സേതിയേവാ’’തി വത്വാ ഇമം ഗാഥമാഹ –
൨൦൧. ‘‘ജയം വേരം പസവതി, ദുക്ഖം സേതി പരാജിതോ;
ഉപസന്തോ സുഖം സേതി, ഹിത്വാ ജയപരാജയ’’ന്തി.
തത്ഥ ജയന്തി പരം ജിനന്തോ വേരം പടിലഭതി. പരാജിതോതി പരേന പരാജിതോ ‘‘കദാ നു ഖോ പച്ചാമിത്തസ്സ പിട്ഠിം ദട്ഠും സക്ഖിസ്സാമീ’’തി ദുക്ഖം സേതി സബ്ബിരിയാപഥേസു ദുക്ഖമേവ വിഹരതീതി അത്ഥോ. ഉപസന്തോതി അബ്ഭന്തരേ ഉപസന്തരാഗാദികിലേസോ ഖീണാസവോ ജയഞ്ച പരാജയഞ്ച ഹിത്വാ സുഖം സേതി, സബ്ബിരിയാപഥേസു സുഖമേവ വിഹരതീതി അത്ഥോ.
ദേസനാവസാനേ ബഹൂ സോതാപത്തിഫലാദീനി പാപുണിംസൂതി.
കോസലരഞ്ഞോ പരാജയവത്ഥു തതിയം.