൧. ഛബ്ബഗ്ഗിയഭിക്ഖുവത്ഥു
സബ്ബേ തസന്തീതി ഇമം ധമ്മദേസനം സത്ഥാ ജേതവനേ വിഹരന്തോ ഛബ്ബഗ്ഗിയേ ഭിക്ഖൂ ആരബ്ഭ കഥേസി.
ഏകസ്മിഞ്ഹി സമയേ സത്തരസവഗ്ഗിയേഹി സേനാസനേ പടിജഗ്ഗിതേ ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖൂ ‘‘നിക്ഖമഥ, മയം മഹല്ലകതരാ, അമ്ഹാകം ഏതം പാപുണാതീ’’തി വത്വാ തേഹി ‘‘ന മയം ദസ്സാമ, അമ്ഹേഹി പഠമം പടിജഗ്ഗിത’’ന്തി വുത്തേ തേ ഭിക്ഖൂ പഹരിംസു. സത്തരസവഗ്ഗിയാ മരണഭയതജ്ജിതാ മഹാവിരവം വിരവിംസു. സത്ഥാ തേസം സദ്ദം സുത്വാ ‘‘കിം ഇദ’’ന്തി പുച്ഛിത്വാ ‘‘ഇദം നാമാ’’തി ആരോചിതേ ‘‘ന, ഭിക്ഖവേ, ഇതോ പട്ഠായ ഭിക്ഖുനാ നാമ ഏവം കത്തബ്ബം, യോ കരോതി, സോ ഇമം നാമ ആപത്തിം ആപജ്ജതീ’’തി പഹാരദാനസിക്ഖാപദം (പാചി. ൪൪൯ ആദയോ) പഞ്ഞാപേത്വാ, ‘‘ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനാ നാമ ‘യഥാ അഹം, തഥേവ അഞ്ഞേപി ദണ്ഡസ്സ തസന്തി, മച്ചുനോ ഭായന്തീ’തി ഞത്വാ പരോ ന പഹരിതബ്ബോ, ന ഘാതേതബ്ബോ’’തി വത്വാ അനുസന്ധിം ഘടേത്വാ ധമ്മം ദേസേന്തോ ഇമം ഗാഥമാഹ –
൧൨൯. ‘‘സബ്ബേ തസന്തി ദണ്ഡസ്സ, സബ്ബേ ഭായന്തി മച്ചുനോ;
അത്താനം ഉപമം കത്വാ, ന ഹനേയ്യ ന ഘാതയേ’’തി.
തത്ഥ സബ്ബേ തസന്തീതി സബ്ബേപി സത്താ അത്തനി ദണ്ഡേ പതന്തേ തസ്സ ദണ്ഡസ്സ തസന്തി. മച്ചുനോതി മരണസ്സാപി ഭായന്തിയേവ. ഇമിസ്സാ ച ദേസനായ ബ്യഞ്ജനം നിരവസേസം, അത്ഥോ പന സാവസേസോ. യഥാ ഹി രഞ്ഞാ ‘‘സബ്ബേ സന്നിപതന്തൂ’’തി ഭേരിയാ ചരാപിതായപി രാജമഹാമത്തേ ഠപേത്വാ സേസാ സന്നിപതന്തി, ഏവമിധ ‘‘സബ്ബേ തസന്തീ’’തി വുത്തേപി ഹത്ഥാജാനേയ്യോ അസ്സാജാനേയ്യോ ഉസഭാജാനേയ്യോ ഖീണാസവോതി ഇമേ ചത്താരോ ഠപേത്വാ അവസേസാവ തസന്തീതി വേദിതബ്ബാ. ഇമേസു ഹി ഖീണാസവോ സക്കായദിട്ഠിയാ പഹീനത്താ മരണകസത്തം അപസ്സന്തോ ന ഭായതി, ഇതരേ തയോ സക്കായദിട്ഠിയാ ബലവത്താ അത്തനോ പടിപക്ഖഭൂതം സത്തം അപസ്സന്താ ന ഭായന്തീതി. ന ഹനേയ്യ ന ഘാതയേതി യഥാ അഹം, ഏവം അഞ്ഞേപി സത്താതി നേവ പരം പഹരേയ്യ ന പഹരാപേയ്യാതി അത്ഥോ.
ദേസനാവസാനേ ബഹൂ സോതാപത്തിഫലാദീനി പാപുണിംസൂതി.
ഛബ്ബഗ്ഗിയഭിക്ഖുവത്ഥു പഠമം.