൮. സാരിപുത്തത്ഥേരവത്ഥു

അസ്സദ്ധോതി ഇമം ധമ്മദേസനം സത്ഥാ ജേതവനേ വിഹരന്തോ സാരിപുത്തത്ഥേരം ആരബ്ഭ കഥേസി.

ഏകസ്മിഞ്ഹി സമയേ തിംസമത്താ ആരഞ്ഞകാ ഭിക്ഖൂ സത്ഥു സന്തികം ആഗന്ത്വാ വന്ദിത്വാ നിസീദിംസു. സത്ഥാ തേസം സഹ പടിസമ്ഭിദാഹി അരഹത്തസ്സൂപനിസ്സയം ദിസ്വാ സാരിപുത്തത്ഥേരം ആമന്തേത്വാ ‘‘സദ്ദഹസി ത്വം, സാരിപുത്ത, സദ്ധിന്ദ്രിയം ഭാവിതം ബഹുലീകതം അമതോഗധം ഹോതി അമതപരിയോസാന’’ന്തി (സം. നി. ൫.൫൧൪) ഏവം പഞ്ചിന്ദ്രിയാനി ആരബ്ഭ പഞ്ഹം പുച്ഛി. ഥേരോ ‘‘ന ഖ്വാഹം, ഭന്തേ, ഏത്ഥ ഭഗവതോ സദ്ധായ ഗച്ഛാമി, സദ്ധിന്ദ്രിയം…പേ… അമതപരിയോസാനം. യേസഞ്ഹേതം, ഭന്തേ, അഞ്ഞാതം അസ്സ അദിട്ഠം അവിദിതം അസച്ഛികതം അഫസ്സിതം പഞ്ഞായ, തേ തത്ഥ പരേസം സദ്ധായ ഗച്ഛേയ്യും. സദ്ധിന്ദ്രിയം…പേ… അമതപരിയോസാന’’ന്തി (സം. നി. ൫.൫൧൪) ഏവം തം പഞ്ഹം ബ്യാകാസി. തം സുത്വാ ഭിക്ഖൂ കഥം സമുട്ഠാപേസും ‘‘സാരിപുത്തത്ഥേരോ മിച്ഛാഗഹണം നേവ വിസ്സജ്ജേസി, അജ്ജാപി സമ്മാസമ്ബുദ്ധസ്സ ന സദ്ദഹതിയേവാ’’തി. തം സുത്വാ സത്ഥാ ‘‘കിം നാമേതം, ഭിക്ഖവേ, വദേഥ. അഹഞ്ഹി ‘പഞ്ചിന്ദ്രിയാനി അഭാവേത്വാ സമഥവിപസ്സനം അവഡ്ഢേത്വാ മഗ്ഗഫലാനി സച്ഛികാതും സമത്ഥോ നാമ അത്ഥീതി സദ്ദഹസി ത്വം സാരിപുത്തോ’തി പുച്ഛിം. സോ ‘ഏവം സച്ഛികരോന്തോ അത്ഥി നാമാതി ന സദ്ദഹാമി, ഭന്തേ’തി കഥേസി. ന ദിന്നസ്സ വാ കതസ്സ വാ ഫലം വിപാകം ന സദ്ദഹതി, നാപി ബുദ്ധാദീനം ഗുണം ന സദ്ദഹതി. ഏസോ പന അത്തനാ പടിവിദ്ധേസു ഝാനവിപസ്സനാമഗ്ഗഫലധമ്മേസു പരേസം സദ്ധായ ന ഗച്ഛതി. തസ്മാ അനുപവജ്ജോ’’തി വത്വാ അനുസന്ധിം ഘടേത്വാ ധമ്മം ദേസേന്തോ ഇമം ഗാഥമാഹ –

൯൭. ‘‘അസ്സദ്ധോ അകതഞ്ഞൂ ച, സന്ധിച്ഛേദോ ച യോ നരോ,

ഹതാവകാസോ വന്താസോ, സ വേ ഉത്തമപോരിസോ’’തി.

തസ്സഥോ – അത്തനോ പടിവിദ്ധഗുണം പരേസം കഥായ ന സദ്ദഹതീതി അസ്സദ്ധോ. അകതം നിബ്ബാനം ജാനാതീതി അകതഞ്ഞൂ, സച്ഛികതനിബ്ബാനോതി അത്ഥോ. വട്ടസന്ധിം, സംസാരസന്ധിം ഛിന്ദിത്വാ ഠിതോതി സന്ധിച്ഛേദോ. കുസലാകുസലകമ്മബീജസ്സ ഖീണത്താ നിബ്ബത്തനാവകാസോ ഹതോ അസ്സാതി ഹതാവകാസോ. ചതൂഹി മഗ്ഗേഹി കത്തബ്ബകിച്ചസ്സ കതത്താ,സബ്ബാ ആസാ ഇമിനാ വന്താതി വന്താസോ. സോ ഏവരൂപോ നരോ. പടിവിദ്ധലോകുത്തരധമ്മതായ പുരിസേസു ഉത്തമഭാവം പത്തോതി പുരിസുത്തമോതി.

ഗാഥാവസാനേ തേ ആരഞ്ഞകാ തിംസമത്താ ഭിക്ഖൂ സഹ പടിസമ്ഭിദാഹി അരഹത്തം പാപുണിംസു. സേസജനസ്സാപി സത്ഥികാ ധമ്മദേസനാ അഹോസീതി.

സാരിപുത്തത്ഥേരവത്ഥു അട്ഠമം.