൫. മഹാകച്ചായനത്ഥേരവത്ഥു

യസ്സിന്ദ്രിയാനീതി ഇമം ധമ്മദേസനം സത്ഥാ പുബ്ബാരാമേ വിഹരന്തോ മഹാകച്ചായനത്ഥേരം ആരബ്ഭ കഥേസി.

ഏകസ്മിഞ്ഹി സമയേ ഭഗവാ മഹാപവാരണായ മിഗാരമാതുയാ പാസാദസ്സ ഹേട്ഠാ മഹാസാവകപരിവുതോ നിസീദി. തസ്മിം സമയേ മഹാകച്ചായനത്ഥേരോ അവന്തീസു വിഹരതി. സോ പനായസ്മാ ദൂരതോപി ആഗന്ത്വാ ധമ്മസ്സവനം പഗ്ഗണ്ഹാതിയേവ. തസ്മാ മഹാഥേരാ നിസീദന്താ മഹാകച്ചായനത്ഥേരസ്സ ആസനം ഠപേത്വാ നിസീദിംസു. സക്കോ ദേവരാജാ ദ്വീഹി ദേവലോകേഹി ദേവപരിസായ സദ്ധിം ആഗന്ത്വാ ദിബ്ബഗന്ധമാലാദീഹി സത്ഥാരം പൂജേത്വാ ഠിതോ മഹാകച്ചായനത്ഥേരം അദിസ്വാ കിം നു ഖോ മമ, അയ്യോ, ന ദിസ്സതി, സാധു ഖോ പനസ്സ സചേ ആഗച്ഛേയ്യാതി. ഥേരോപി തം ഖണഞ്ഞേവ ആഗന്ത്വാ അത്തനോ ആസനേ നിസിന്നമേവ അത്താനം ദസ്സേസി. സക്കോ ഥേരം ദിസ്വാ ഗോപ്ഫകേസു ദള്ഹം ഗഹേത്വാ ‘‘സാധു വത മേ, അയ്യോ, ആഗതോ, അഹം അയ്യസ്സ ആഗമനമേവ പച്ചാസീസാമീ’’തി വത്വാ ഉഭോഹി ഹത്ഥേഹി പാദേ സമ്ബാഹിത്വാ ഗന്ധമാലാദീഹി പൂജേത്വാ വന്ദിത്വാ ഏകമന്തം അട്ഠാസി. ഭിക്ഖൂ ഉജ്ഝായിംസു. ‘‘സക്കോ മുഖം ഓലോകേത്വാ സക്കാരം കരോതി, അവസേസമഹാസാവകാനം ഏവരൂപം സക്കാരം അകരിത്വാ മഹാകച്ചായനം ദിസ്വാ വേഗേന ഗോപ്ഫകേസു ഗഹേത്വാ ‘സാധു വത മേ, അയ്യോ, ആഗതോ, അഹം അയ്യസ്സ ആഗമനമേവ പച്ചാസീസാമീ’തി വത്വാ ഉഭോഹി ഹത്ഥേഹി പാദേ സമ്ബാഹിത്വാ പൂജേത്വാ വന്ദിത്വാ ഏകമന്തം ഠിതോ’’തി. സത്ഥാ തേസം തം കഥം സുത്വാ, ‘‘ഭിക്ഖവേ, മമ പുത്തേന മഹാകച്ചായനേന സദിസാ ഇന്ദ്രിയേസു ഗുത്തദ്വാരാ ഭിക്ഖൂ ദേവാനമ്പി മനുസ്സാനമ്പി പിയായേവാ’’തി വത്വാ അനുസന്ധിം ഘടേത്വാ ധമ്മം ദേസേന്തോ ഇമം ഗാഥമാഹ –

൯൪. ‘‘യസ്സിന്ദ്രിയാനി സമഥങ്ഗതാനി,

അസ്സാ യഥാ സാരഥിനാ സുദന്താ;

പഹീനമാനസ്സ അനാസവസ്സ,

ദേവാപി തസ്സ പിഹയന്തി താദിനോ’’തി.

തസ്സത്ഥോ – യസ്സ ഭിക്ഖുനോ ഛേകേന സാരഥിനാ സുദന്താ അസ്സാ വിയ ഛ ഇന്ദ്രിയാനി സമഥം ദന്തഭാവം നിബ്ബിസേവനഭാവം ഗതാനി, തസ്സ നവവിധം മാനം പഹായ ഠിതത്താ പഹീനമാനസ്സ ചതുന്നം ആസവാനം അഭാവേന അനാസവസ്സ. താദിനോതി താദിഭാവസണ്ഠിതസ്സ തഥാരൂപസ്സ ദേവാപി പിഹയന്തി, മനുസ്സാപി ദസ്സനഞ്ച ആഗമനഞ്ച പത്ഥേന്തിയേവാതി.

ദേസനാവസാനേ ബഹൂ സോതാപത്തിഫലാദീനി പാപുണിംസൂതി.

മഹാകച്ചായനത്ഥേരവത്ഥു പഞ്ചമം.