൧൧. പഞ്ചസതആഗന്തുകഭിക്ഖുവത്ഥു

കണ്ഹം ധമ്മം വിപ്പഹായാതി ഇമം ധമ്മദേസനം സത്ഥാ ജേതവനേ വിഹരന്തോ പഞ്ചസതേ ആഗന്തുകേ ഭിക്ഖൂ ആരബ്ഭ കഥേസി.

കോസലരട്ഠേ കിര പഞ്ചസതാ ഭിക്ഖൂ വസ്സം വസിത്വാ വുട്ഠവസ്സാ ‘‘സത്ഥാരം പസ്സിസ്സാമാ’’തി ജേതവനം ഗന്ത്വാ സത്ഥാരം വന്ദിത്വാ ഏകമന്തം നിസീദിംസു. സത്ഥാ തേസം ചരിയപടിപക്ഖം നിസാമേത്വാ ധമ്മം ദേസേന്തോ ഇമാ ഗാഥാ അഭാസി –

൮൭. ‘‘കണ്ഹം ധമ്മം വിപ്പഹായ, സുക്കം ഭാവേഥ പണ്ഡിതോ;

ഓകാ അനോകമാഗമ്മ, വിവേകേ യത്ഥ ദൂരമം.

൮൮. ‘‘തത്രാഭിരതിമിച്ഛേയ്യ, ഹിത്വാ കാമേ അകിഞ്ചനോ;

പരിയോദപേയ്യ അത്താനം, ചിത്തക്ലേസേഹി പണ്ഡിതോ.

൮൯. ‘‘യേസം സമ്ബോധിയങ്ഗേസു, സമ്മാ ചിത്തം സുഭാവിതം;

ആദാനപടിനിസ്സഗ്ഗേ, അനുപാദായ യേ രതാ;

ഖീണാസവാ ജുതിമന്തോ, തേ ലോകേ പരിനിബ്ബുതാ’’തി.

തത്ഥ കണ്ഹം ധമ്മന്തി കായദുചരിതാദിഭേദം അകുസലം ധമ്മം വിപ്പഹായ ജഹിത്വാ. സുക്കം ഭാവേഥാതി പണ്ഡിതോ ഭിക്ഖു അഭിനിക്ഖമനതോ പട്ഠായ യാവ അരഹത്തമഗ്ഗാ കായസുചരിതാദിഭേദം സുക്കം ധമ്മം ഭാവേയ്യ. കഥം? ഓകാ അനോകമാഗമ്മാതി ഓകം വുച്ചതി ആലയോ, അനോകം വുച്ചതി അനാലയോ, ആലയതോ നിക്ഖമിത്വാ അനാലയസങ്ഖാതം നിബ്ബാനം പടിച്ച ആരബ്ഭ തം പത്ഥയമാനോ ഭാവേയ്യാതി അത്ഥോ. തത്രാഭിരതിമിച്ഛേയ്യാതി യസ്മിം അനാലയസങ്ഖാതേ വിവേകേ നിബ്ബാനേ ഇമേഹി സത്തേഹി ദുരഭിരമം, തത്ര അഭിരതിം ഇച്ഛേയ്യ. ഹിത്വാ കാമേതി വത്ഥുകാമകിലേസകാമേ ഹിത്വാ അകിഞ്ചനോ ഹുത്വാ വിവേകേ അഭിരതിം ഇച്ഛേയ്യാതി അത്ഥോ. ചിത്തക്ലേസേഹീതി പഞ്ചഹി നീവരണേഹി, അത്താനം പരിയോദപേയ്യ വോദാപേയ്യ, പരിസോധേയ്യാതി അത്ഥോ. സമ്ബോധിയങ്ഗേസൂതി സമ്ബോജ്ഝങ്ഗേസു. സമ്മാ ചിത്തം സുഭാവിതന്തി ഹേതുനാ നയേന ചിത്തം സുട്ഠു ഭാവിതം വഡ്ഢിതം. ആദാനപടിനിസ്സഗ്ഗേതി ആദാനം വുച്ചതി ഗഹണം, തസ്സ പടിനിസ്സഗ്ഗസങ്ഖാതേ അഗ്ഗഹണേ ചതൂഹി ഉപാദാനേഹി കിഞ്ചി അനുപാദിയിത്വാ യേ രതാതി അത്ഥോ. ജുതിമന്തോതി ആനുഭാവവന്തോ, അരഹത്തമഗ്ഗഞാണജുതിയാ ഖന്ധാദിഭേദേ ധമ്മേ ജോതേത്വാ ഠിതാതി അത്ഥോ. തേ ലോകേതി ഇമസ്മിം ഖന്ധാദിലോകേ പരിനിബ്ബുതാ നാമ അരഹത്തപത്തിതോ പട്ഠായ കിലേസവട്ടസ്സ ഖേപിതത്താ സഉപാദിസേസേന, ചരിമചിത്തനിരോധേന ഖന്ധവട്ടസ്സ ഖേപിതത്താ അനുപാദിസേസേന ചാതി ദ്വീഹി പരിനിബ്ബാനേഹി പരിനിബ്ബുതാ, അനുപാദാനോ വിയ പദീപോ അപണ്ണത്തികഭാവം ഗതാതി അത്ഥോ.

ദേസനാവസാനേ ബഹൂ സോതാപത്തിഫലാദീനി പാപുണിംസൂതി.

പഞ്ചസതആഗന്തുകഭിക്ഖുവത്ഥു ഏകാദസമം.

പണ്ഡിതവഗ്ഗവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

ഛട്ഠോ വഗ്ഗോ.