൧൦. ധമ്മസ്സവനവത്ഥു

അപ്പകാ തേ മനുസ്സേസൂതി ഇമം ധമ്മദേസനം സത്ഥാ ജേതവനേ വിഹരന്തോ ധമ്മസ്സവനം ആരബ്ഭ കഥേസി.

സാവത്ഥിയം കിര ഏകവീഥിവാസിനോ മനുസ്സാ സമഗ്ഗാ ഹുത്വാ ഗണബന്ധേന ദാനം ദത്വാ സബ്ബരത്തിം ധമ്മസ്സവനം കാരേസും, സബ്ബരത്തിം പന ധമ്മം സോതും നാസക്ഖിംസു. ഏകച്ചേ കാമരതിനിസ്സിതാ ഹുത്വാ, പുന ഗേഹമേവ ഗതാ, ഏകച്ചേ ദോസനിസ്സിതാ ഹുത്വാ, ഏകച്ചേ മാനനിസ്സിതാ ഹുത്വാ, ഏകച്ചേ ഥിനമിദ്ധസമങ്ഗിനോ ഹുത്വാ തത്ഥേവ നിസീദിത്വാ പചലായന്താ സോതും നാസക്ഖിംസു. പുനദിവസേ ഭിക്ഖൂ തം പവത്തിം ഞത്വാ ധമ്മസഭായം കഥം സമുട്ഠാപേസും. സത്ഥാ ആഗന്ത്വാ ‘‘കായ നുത്ഥ, ഭിക്ഖവേ, ഏതരഹി കഥായ സന്നിസിന്നാ’’തി പുച്ഛിത്വാ ‘‘ഇമായ നാമാ’’തി വുത്തേ, ‘‘ഭിക്ഖവേ, ഇമാ സത്താ നാമ യേഭുയ്യേന ഭവനിസ്സിതാ, ഭവേസു ഏവ ലഗ്ഗാ വിഹരന്തി, പാരഗാമിനോ നാമ അപ്പകാ’’തി അനുസന്ധിം ഘടേത്വാ ധമ്മം ദേസേന്തോ ഇമാ ഗാഥാ ആഹ –

൮൫. ‘‘അപ്പകാ തേ മനുസ്സേസു, യേ ജനാ പാരഗാമിനോ;

അഥായം ഇതരാ പജാ, തീരമേവാനുധാവതി.

൮൬. ‘‘യേ ച ഖോ സമ്മദക്ഖാതേ, ധമ്മേ ധമ്മാനുവത്തിനോ;

തേ ജനാ പാരമേസ്സന്തി, മച്ചുധേയ്യം സുദുത്തര’’ന്തി.

തത്ഥ അപ്പകാതി ഥോകാ ന ബഹൂ. പാരഗാമിനോതി നിബ്ബാനപാരഗാമിനോ. അഥായം ഇതരാ പജാതി യാ പനായം അവസേസാ പജാ സക്കായദിട്ഠിതീരമേവ അനുധാവതി, അയമേവ ബഹുതരാതി അത്ഥോ. സമ്മദക്ഖാതേതി സമ്മാ അക്ഖാതേ സുകഥിതേ. ധമ്മേതി ദേസനാധമ്മേ. ധമ്മാനുവത്തിനോതി തം ധമ്മം സുത്വാ തദനുച്ഛവികം പടിപദം പൂരേത്വാ മഗ്ഗഫലസച്ഛികരണേന ധമ്മാനുവത്തിനോ. പാരമേസ്സന്തീതി തേ ഏവരൂപാ ജനാ നിബ്ബാനപാരം ഗമിസ്സന്തി. മച്ചുധേയ്യന്തി കിലേസമാരസങ്ഖാതസ്സ മച്ചുസ്സ നിവാസട്ഠാനഭൂതം തേഭൂമികവട്ടം. സുദുത്തരന്തി യേ ജനാ ധമ്മാനുവത്തിനോ, തേ ഏതം സുദുത്തരം ദുരതിക്കമം മാരധേയ്യം തരിത്വാ അതിക്കമിത്വാ നിബ്ബാനപാരം ഗമിസ്സന്തീതി അത്ഥോ.

ദേസനാവസാനേ ബഹൂ സോതാപത്തിഫലാദീനി പാപുണിംസൂതി.

ധമ്മസ്സവനവത്ഥു ദസമം.