൫. ഉദായിത്ഥേരവത്ഥു

യാവജീവമ്പി ചേ ബാലോതി ഇമം ധമ്മദേസനം സത്ഥാ ജേതവനേ വിഹരന്തോ ഉദായിത്ഥേരം ആരബ്ഭ കഥേസി.

സോ കിര മഹാഥേരേസു പടിക്കന്തേസു ധമ്മസഭം ഗന്ത്വാ ധമ്മാസനേ നിസീദി. അഥ നം ഏകദിവസം ആഗന്തുകാ ഭിക്ഖൂ ദിസ്വാ ‘‘അയം ബഹുസ്സുതോ മഹാഥേരോ ഭവിസ്സതീ’’തി മഞ്ഞമാനാ ഖന്ധാദിപടിസംയുത്തം പഞ്ഹം പുച്ഛിത്വാ കിഞ്ചി അജാനമാനം ‘‘കോ ഏസോ, ബുദ്ധേഹി സദ്ധിം ഏകവിഹാരേ വസമാനോ ഖന്ധധാതുആയതനമത്തമ്പി ന ജാനാതീ’’തി ഗരഹിത്വാ തം പവത്തിം തഥാഗതസ്സ ആരോചേസും. സത്ഥാ തേസം ധമ്മം ദേസേന്തോ ഇമം ഗാഥമാഹ –

൬൪. ‘‘യാവജീവമ്പി ചേ ബാലോ, പണ്ഡിതം പയിരുപാസതി;

ന സോ ധമ്മം വിജാനാതി, ദബ്ബീ സൂപരസം യഥാ’’തി.

തസ്സത്ഥോ – ബാലോ നാമേസ യാവജീവമ്പി പണ്ഡിതം ഉപസങ്കമന്തോ പയിരുപാസന്തോ ‘‘ഇദം ബുദ്ധവചനം, ഏത്തകം ബുദ്ധവചന’’ന്തി ഏവം പരിയത്തിധമ്മം വാ ‘‘അയം ചാരോ, അയം വിഹാരോ, അയം ആചാരോ, അയം ഗോചരോ, ഇദം സാവജ്ജം, ഇദം അനവജ്ജം, ഇദം സേവിതബ്ബം, ഇദം ന സേവിതബ്ബം, ഇദം പടിവിജ്ഝിതബ്ബം, ഇദം സച്ഛികാതബ്ബ’’ന്തി ഏവം പടിപത്തിപടിവേധധമ്മം വാ ന ജാനാതി. യഥാ കിം? ദബ്ബീ സൂപരസം യഥാതി. യഥാ ഹി ദബ്ബീ യാവ പരിക്ഖയാ നാനപ്പകാരായ സൂപവികതിയാ സമ്പരിവത്തമാനാപി ‘‘ഇദം ലോണികം, ഇദം അലോണികം, ഇദം തിത്തകം, ഇദം ഖാരികം, ഇദം കടുകം, ഇദം അമ്ബിലം, ഇദം അനമ്ബിലം, ഇദം കസാവ’’ന്തി സൂപരസം ന ജാനാതി, ഏവമേവ ബാലോ യാവജീവമ്പി പണ്ഡിതം പയിരുപാസമാനോ വുത്തപ്പകാരം ധമ്മം ന ജാനാതീതി.

ദേസനാവസാനേ ആഗന്തുകാ ഭിക്ഖൂ ആസവേഹി ചിത്താനി വിമുച്ചിംസൂതി.

ഉദായിത്ഥേരവത്ഥു പഞ്ചമം.