൪. ഗണ്ഠിഭേദകചോരവത്ഥു
യോ ബാലോതി ഇമം ധമ്മദേസനം സത്ഥാ ജേതവനേ വിഹരന്തോ ഗണ്ഠിഭേദകചോരേ ആരബ്ഭ കഥേസി.
തേ കിര ദ്വേ സഹായകാ ധമ്മസ്സവനത്ഥായ ഗച്ഛന്തേന മഹാജനേന സദ്ധിം ജേതവനം ഗന്ത്വാ ഏകോ ധമ്മകഥം അസ്സോസി, ഏകോ അത്തനോ ഗയ്ഹൂപഗം ഓലോകേസി. തേസു ഏകോ ധമ്മം സുണമാനോ സോതാപത്തിഫലം പാപുണി, ഇതരോ ഏകസ്സ ദുസ്സന്തേ ബദ്ധം പഞ്ചമാസകമത്തം ലഭി. തസ്സ തം ഗേഹേ പാകഭത്തം ജാതം, ഇതരസ്സ ഗേഹേ ന പച്ചതി. അഥ നം സഹായകചോരോ അത്തനോ ഭരിയായ സദ്ധിം ഉപ്പണ്ഡയമാനോ ‘‘ത്വം അതിപണ്ഡിതതായ അത്തനോ ഗേഹേ പാകഭത്തമൂലമ്പി ന നിപ്ഫാദേസീ’’തി ആഹ. ഇതരോ പന ‘‘ബാലഭാവേനേവ വതായം അത്തനോ പണ്ഡിതഭാവം മഞ്ഞതീ’’തി തം പവത്തിം സത്ഥു ആരോചേതും ഞാതീഹി സദ്ധിം ജേതവനം ഗന്ത്വാ ആരോചേസി. സത്ഥാ തസ്സ ധമ്മം ദേസേന്തോ ഇമം ഗാഥമാഹ –
൬൩. ‘‘യോ ബാലോ മഞ്ഞതി ബാല്യം, പണ്ഡിതോ വാപി തേന സോ;
ബാലോ ച പണ്ഡിതമാനീ, സ വേ ‘ബാലോ’തി വുച്ചതീ’’തി.
തത്ഥ യോ ബാലോതി യോ അന്ധബാലോ അപണ്ഡിതോ സമാനോ ‘‘ബാലോ അഹ’’ന്തി അത്തനോ ബാല്യം ബാലഭാവം മഞ്ഞതി ജാനാതി. തേന സോതി തേന കാരണേന സോ പുഗ്ഗലോ പണ്ഡിതോ വാപി ഹോതി പണ്ഡിതസദിസോ വാ. സോ ഹി ‘‘ബാലോ അഹ’’ന്തി ജാനമാനോ അഞ്ഞം പണ്ഡിതം ഉപസങ്കമന്തോ പയിരുപാസന്തോ തേന പണ്ഡിതഭാവത്ഥായ ഓവദിയമാനോ അനുസാസിയമാനോ തം ഓവാദം ഗണ്ഹിത്വാ പണ്ഡിതോ വാ ഹോതി പണ്ഡിതതരോ വാ. സ വേ ബാലോതി യോ ച ബാലോ സമാനോ ‘‘കോ അഞ്ഞോ മയാ സദിസോ ബഹുസ്സുതോ വാ ധമ്മകഥികോ വാ വിനയധരോ വാ ധുതങ്ഗധരോ വാ അത്ഥീ’’തി ഏവം പണ്ഡിതമാനീ ഹോതി. സോ അഞ്ഞം പണ്ഡിതം അനുപസങ്കമന്തോ അപയിരുപാസന്തോ നേവ പരിയത്തിം ഉഗ്ഗണ്ഹാതി, ന പടിപത്തിം പൂരേതി, ഏകന്തബാലഭാവമേവ പാപുണാതി. സോ ഗണ്ഠിഭേദകചോരോ വിയ. തേന വുത്തം ‘‘സ വേ ‘ബാലോ’തി വുച്ചതീ’’തി.
ദേസനാപരിയോസാനേ ഇതരസ്സ ഞാതകേഹി സദ്ധിം മഹാജനോ സോതാപത്തിഫലാദീനി പാപുണീതി.
ഗണ്ഠിഭേദകചോരവത്ഥു ചതുത്ഥം.