൮. ഉരുവേലകസ്സപത്ഥേരഅപദാനവണ്ണനാ

അട്ഠമാപദാനേ പദുമുത്തരോ നാമ ജിനോതിആദികം ആയസ്മതോ ഉരുവേലകസ്സപത്ഥേരസ്സ അപദാനം. അയമ്പി പുരിമബുദ്ധേസു കതാധികാരോ തത്ഥ തത്ഥ ഭവേ വിവട്ടൂപനിസ്സയാനി പുഞ്ഞാനി ഉപചിനന്തോ പദുമുത്തരസ്സ ഭഗവതോ കാലേ കുലഗേഹേ നിബ്ബത്തോ വയപ്പത്തോ സത്ഥു സന്തികേ ധമ്മം സുത്വാ സത്ഥാരം ഏകം ഭിക്ഖും മഹാപരിവാരാനം അഗ്ഗട്ഠാനേ ഠപേന്തം ദിസ്വാ സയമ്പി തം ഠാനന്തരം പത്ഥേന്തോ മഹാദാനം ദത്വാ പണിധാനം അകാസി. ഭഗവാ ചസ്സ അനന്തരായതം ദിസ്വാ ‘‘അനാഗതേ ഗോതമബുദ്ധസ്സ സാസനേ മഹാപരിവാരാനം അഗ്ഗോ ഭവിസ്സതീ’’തി ബ്യാകാസി. സോ തത്ഥ യാവതായുകം പുഞ്ഞാനി കത്വാ തതോ ചവിത്വാ ദേവമനുസ്സേസു സംസരന്തോ ഇതോ ദ്വേനവുതികപ്പമത്ഥകേ ഫുസ്സസ്സ ഭഗവതോ വേമാതികകനിട്ഠഭാതാ ഹുത്വാ നിബ്ബത്തോ, അഞ്ഞേപിസ്സ ദ്വേ കനിട്ഠഭാതരോ അഹേസും. തേ തയോ ബുദ്ധപ്പമുഖഭിക്ഖുസങ്ഘം നിമന്തേത്വാ പരമായ പൂജായ പൂജേത്വാ യാവജീവം കുസലം കത്വാ ദേവമനുസ്സേസു സംസരന്തോ അമ്ഹാകം ഭഗവതോ ഉപ്പത്തിതോ പുരേതരമേവ ബാരാണസിയം ബ്രാഹ്മണകുലേ തയോ ഭാതരോ ഹുത്വാ നിബ്ബത്താ ഗോത്തവസേന തയോപി കസ്സപാതി ഏവം നാമകാ അഹേസും. തേ തയോ വയപ്പത്താ തയോ വേദേ ഉഗ്ഗണ്ഹിംസു. തേസം ജേട്ഠഭാതികസ്സ പഞ്ചമാണവകസതാനി പരിവാരാ, മജ്ഝിമസ്സ തീണി, കനിട്ഠസ്സ ദ്വേ, തേ അത്തനോ ഗന്ഥേസു സാരം ഓലോകേന്താ ദിട്ഠധമ്മികമേവ അത്ഥം ദിസ്വാ പബ്ബജ്ജം രോചേസും. തേസു ജേട്ഠഭാതാ അത്തനോ പരിവാരേന സദ്ധിം ഉരുവേലം ഗന്ത്വാ ഇസിപബ്ബജ്ജം പബ്ബജിത്വാ ഉരുവേലകസ്സപോ നാമ ജാതോ, മജ്ഝിമോ ഗങ്ഗാനദീവങ്കേ പബ്ബജിതോ നദീകസ്സപോ നാമ ജാതോ, കനിട്ഠോ ഗയാസീസേ പബ്ബജിതോ ഗയാകസ്സപോ നാമ ജാതോ. ഏവം തേസു ഇസിപബ്ബജ്ജം പബ്ബജിത്വാ തത്ഥ തത്ഥ വസന്തേസു ബഹൂനം ദിവസാനം അച്ചയേന അമ്ഹാകം ബോധിസത്തോ മഹാഭിനിക്ഖമനം നിക്ഖമിത്വാ പടിവിദ്ധസബ്ബഞ്ഞുതഞ്ഞാണോ അനുക്കമേന ധമ്മചക്കം പവത്തേത്വാ പഞ്ചവഗ്ഗിയത്ഥേരേ അരഹത്തേ പതിട്ഠാപേത്വാ യസകുലപുത്തപ്പമുഖേ പഞ്ചപഞ്ഞാസജനേ സഹായകേ വിനേത്വാ സട്ഠി അരഹന്തേ ‘‘ചരഥ, ഭിക്ഖവേ, ചാരിക’’ന്തി (മഹാവ. ൩൨) വിസ്സജ്ജേത്വാ തിംസഭദ്ദവഗ്ഗിയേ വിനേത്വാ ഉരുവേലകസ്സപസ്സ വസനട്ഠാനം ഗന്ത്വാ വസനത്ഥായ അഗ്യാഗാരം പവിസിത്വാ തത്ഥ ഗതനാഗദമനാദീഹി അഡ്ഢുഡ്ഢസഹസ്സേഹി പാടിഹാരിയേഹി ഉരുവേലകസ്സപം സപരിവാരം വിനേത്വാ പബ്ബാജേസി. തസ്സ പബ്ബജ്ജാവിധാനഞ്ച ഇദ്ധിപാടിഹാരിയകരണഞ്ച സബ്ബം നദീകസ്സപസ്സ അപദാനട്ഠകഥായം ആവി ഭവിസ്സതി. തസ്സ പബ്ബജിതഭാവം സുത്വാ ഇതരേപി ദ്വേ ഭാതരോ സപരിസാ ആഗന്ത്വാ സത്ഥു സന്തികേ പബ്ബജിംസു. സബ്ബേവ തേ ഇദ്ധിമയപത്തചീവരധരാ ഏഹിഭിക്ഖുകാ അഹേസും. സത്ഥാ തം സമണസഹസ്സം ആദായ ഗയാസീസം ഗന്ത്വാ പിട്ഠിപാസാണേ നിസിന്നോ ആദിത്തപരിയായദേസനായ (മഹാവ. ൫൪) തേ സബ്ബേ അരഹത്തേ പതിട്ഠാപേസി.

൨൫൧. സോ ഏവം അരഹത്തം പത്വാ സോമനസ്സജാതോ അത്തനോ പുബ്ബചരിതാപദാനം പകാസേന്തോ പദുമുത്തരോ നാമ ജിനോതിആദിമാഹ. അനുത്താനപദമേവ വണ്ണയിസ്സാമ.

൨൬൮. സോ ച സബ്ബം തമം ഹന്ത്വാതി സോ ഫുസ്സോ ഭഗവാ രാഗദോസമോഹാദികിലേസന്ധകാരം വിദ്ധംസേത്വാ. വിജടേത്വാ മഹാജടന്തി തണ്ഹാമാനാദീഹി ദിയഡ്ഢസഹസ്സേഹി കിലേസഗണേഹി മഹാബ്യാകുലം ജടം വിജടേത്വാ പദാലേത്വാ ഫാലേത്വാതി അത്ഥോ. സദേവകം ദേവലോകസഹിതം സകലം ലോകസന്നിവാസംതപ്പയന്തോ സന്തപ്പയന്തോ പീണേന്തോ അമതം വുട്ഠിം മഹാനിബ്ബാനവുട്ഠിധാരം വസ്സതേ പഗ്ഘരാപേതീതി യോജനാ.

൨൬൯. തദാ ഹി ബാരാണസിയന്തി ‘‘ബാരസ മനുസ്സാ’’തിആദീസു വിയ ബാരസ ദ്വാദസരാസീ ഹുത്വാ പുരാ, ഹിമവന്തതോ ഇസയോ ച പച്ചേകമുനിസങ്ഖാതാ ഇസയോ ച ഗന്ധമാദനതോ ആകാസേനാഗന്ത്വാ ഏത്ഥ ഗച്ഛന്തി ഓതരന്തി പവിസന്തീതി ബാരാണസീ, അഥ വാ സമ്മാസമ്ബുദ്ധസങ്ഖാതാനം അനേകസതസഹസ്സാനം ധമ്മചക്കപവത്തനത്ഥായ ഓതരട്ഠാനം നഗരം ലിങ്ഗവിപല്ലാസം കത്വാ ഇത്ഥിലിങ്ഗവസേന ബാരാണസീതി വുച്ചതി, തിസ്സം ബാരാണസിയം.

൨൭൩. നിക്ഖിത്തസത്ഥം പച്ചന്തന്തി ഛഡ്ഡിതസത്ഥം പാതിതആവുധം പച്ചന്തജനപദം നിബ്ബിസേവനം കത്വാ പുനരുപച്ചതന്തി പുനരപി തം നഗരം ഉപേച്ച ഉപഗമ്മ സമ്പത്താതി അത്ഥോ. സേസം സുവിഞ്ഞേയ്യമേവാതി.

ഉരുവേലകസ്സപത്ഥേരഅപദാനവണ്ണനാ സമത്താ.