൨. ഏകത്ഥമ്ഭികത്ഥേരഅപദാനവണ്ണനാ

സിദ്ധത്ഥസ്സ ഭഗവതോതിആദികം ആയസ്മതോ ഏകത്ഥമ്ഭദായകഥേരസ്സ അപദാനം. അയമ്പി പുരിമബുദ്ധേസു കതാധികാരോ തത്ഥ തത്ഥ ഭവേ വിവട്ടൂപനിസ്സയാനി പുഞ്ഞാനി ഉപചിനന്തോ സിദ്ധത്ഥസ്സ ഭഗവതോ കാലേ വനകമ്മികോ ഹുത്വാ ഏകസ്മിം വിഭവസമ്പന്നേ കുലേ നിബ്ബത്തോ. തസ്മിം സമയേ സബ്ബേ സദ്ധാ പസന്നാ ഉപാസകാ ഏകച്ഛന്ദാ ‘‘ഭഗവതോ ഉപട്ഠാനസാലം കരോമാ’’തി ദബ്ബസമ്ഭാരത്ഥായ വനം പവിസിത്വാ തം ഉപാസകം ദിസ്വാ ‘‘അമ്ഹാകം ഏകം ഥമ്ഭം ദേഥാ’’തി യാചിംസു. സോ തം പവത്തിം സുത്വാ ‘‘തുമ്ഹേ മാ ചിന്തയിത്ഥാ’’തി തേ സബ്ബേ ഉയ്യോജേത്വാ ഏകം സാരമയം ഥമ്ഭം ഗഹേത്വാ സത്ഥു ദസ്സേത്വാ തേസംയേവ അദാസി. സോ തേനേവ സോമനസ്സജാതോ തദേവ മൂലം കത്വാ അഞ്ഞാനി ദാനാദീനി പുഞ്ഞാനി കത്വാ തതോ ചുതോ ദേവലോകേ നിബ്ബത്തോ അപരാപരം ഛസു കാമാവചരേസു ദിബ്ബസമ്പത്തിയോ അനുഭവിത്വാ മനുസ്സേസു ച അഗ്ഗചക്കവത്തിസമ്പത്തിം അനേകവാരം അനുഭവിത്വാ അസങ്ഖ്യേയ്യം പദേസരജ്ജസമ്പത്തിഞ്ച അനുഭവിത്വാ ഇമസ്മിം ബുദ്ധുപ്പാദേ സദ്ധാസമ്പന്നേ ഏകസ്മിം കുലേ നിബ്ബത്തോ മാതാപിതൂഹി സദ്ധിം ഭഗവതോ സന്തികേ ധമ്മം സുത്വാ പടിലദ്ധസദ്ധോ പബ്ബജിത്വാ ലദ്ധൂപസമ്പദോ കമ്മട്ഠാനം ഗഹേത്വാ മനസികരോന്തോ നചിരസ്സേവ അരഹാ അഹോസി.

൧൩. സോ ഏവം പത്തഅരഹത്തോ അത്തനോ പുബ്ബകമ്മം സരിത്വാ സോമനസ്സജാതോ പുബ്ബചരിതാപദാനം പകാസേന്തോ സിദ്ധത്ഥസ്സാതിആദിമാഹ. തത്ഥ സിദ്ധത്ഥസ്സ ഭഗവതോ ഭഗ്യസമ്പന്നസ്സ സമ്മാസമ്ബുദ്ധസ്സ. മഹാപൂഗഗണോതി മഹാഉപാസകസമൂഹോ അഹു അഹോസീതി അത്ഥോ. സരണം ഗതാ ച തേ ബുദ്ധന്തി ‘‘ബുദ്ധം സരണ’’ന്തി ഗതാ ഭജിംസു ജാനിംസു വാ തേ ഉപാസകാ. തഥാഗതം സദ്ദഹന്തി ബുദ്ധഗുണം അത്തനോ ചിത്തസന്താനേ ഠപേന്തീതി അത്ഥോ.

൧൪. സബ്ബേ സങ്ഗമ്മ മന്തേത്വാതി സബ്ബേ സമാഗമ്മ സന്നിപതിത്വാ മന്തേത്വാ അഞ്ഞമഞ്ഞം സഞ്ഞാപേത്വാ ഏകച്ഛന്ദാ ഹുത്വാ മാളം ഉപട്ഠാനസാലം സത്ഥുനോ അത്ഥായ കുബ്ബന്തി കരോന്തീതി അത്ഥോ. ദബ്ബസമ്ഭാരേസു ഏകത്ഥമ്ഭം അലഭന്താ ബ്രഹാവനേ മഹാവനേ വിചിനന്തീതി സമ്ബന്ധോ.

൧൫. തേഹം അരഞ്ഞേ ദിസ്വാനാതി അഹം തേ ഉപാസകേ അരഞ്ഞേ ദിസ്വാന ഗണം സമൂഹം ഉപഗമ്മ സമീപം ഗന്ത്വാ അഞ്ജലിം പഗ്ഗഹേത്വാന ദസങ്ഗുലിസമോധാനം അഞ്ജലിം സിരസി കത്വാ അഹം ഗണം ഉപാസകസമൂഹം ‘‘തുമ്ഹേ ഇമം വനം കിമത്ഥം ആഗതത്ഥാ’’തി തദാ തസ്മിം കാലേ പരിപുച്ഛിന്തി സമ്ബന്ധോ.

൧൬. തേ സീലവന്തോ ഉപാസകാ മേ മയാ പുട്ഠാ ‘‘മാളം മയം കത്തുകാമാ ഹുത്വാ ഏകത്ഥമ്ഭോ അമ്ഹേഹി ന ലബ്ഭതീ’’തി വിയാകംസു വിസേസേന കഥയിംസൂതി സമ്ബന്ധോ.

൧൭. മമം മയ്ഹം ഏകത്ഥമ്ഭം ദേഥ, അഹം തം ദസ്സാമി സത്ഥുനോ സന്തികം അഹം ഥമ്ഭം ആഹരിസ്സാമി, തേ ഭവന്തോ ഥമ്ഭഹരണേ അപ്പോസ്സുക്കാ ഉസ്സാഹരഹിതാ ഭവന്തൂതി സമ്ബന്ധോ.

൨൪. യം യം യോനുപപജ്ജാമീതി യം യം യോനിം ദേവത്തം അഥ മാനുസം ഉപഗച്ഛാമീതി അത്ഥോ. ഭുമ്മത്ഥേ വാ ഉപയോഗവചനം, യസ്മിം യസ്മിം ദേവലോകേ വാ മനുസ്സലോകേ വാതി അത്ഥോ. സേസം ഉത്താനത്ഥമേവാതി.

ഏകത്ഥമ്ഭികത്ഥേരഅപദാനവണ്ണനാ സമത്താ.