൧൦. സുമങ്ഗലത്ഥേരഅപദാനവണ്ണനാ

ആഹുതിം യിട്ഠുകാമോതിആദികം ആയസ്മതോ സുമങ്ഗലത്ഥേരസ്സ അപദാനം. അയമ്പായസ്മാ പുരിമബുദ്ധേസു കതാധികാരോ തത്ഥ തത്ഥ ഭവേ വിവട്ടൂപനിസ്സയാനി പുഞ്ഞാനി ഉപചിനന്തോ പിയദസ്സിസ്സ ഭഗവതോ കാലേ രുക്ഖദേവതാ ഹുത്വാ നിബ്ബത്തി. സോ ഏകദിവസം സത്ഥാരം ന്ഹത്വാ ഏകചീവരം ഠിതം ദിസ്വാ സോമനസ്സപ്പത്തോ അപ്ഫോടേസി. സോ തേന പുഞ്ഞേന ദേവമനുസ്സേസു സംസരന്തോ ഇമസ്മിം ബുദ്ധുപ്പാദേ സാവത്ഥിയാ അവിദൂരേ അഞ്ഞതരസ്മിം ഗാമകേ താദിസേന കമ്മനിസ്സന്ദേന ദലിദ്ദകുലേ നിബ്ബത്തി, തസ്സ സുമങ്ഗലോതി നാമം അഹോസി. സോ വയപ്പത്തോ ഖുജ്ജകാസിതനങ്ഗലകുദ്ദാലപരിക്ഖാരോ ഹുത്വാ കസിയാ ജീവികം കപ്പേസി. സോ ഏകദിവസം രഞ്ഞാ പസേനദിനാ കോസലേന ഭഗവതോ ഭിക്ഖുസങ്ഘസ്സ ച മഹാദാനേ പവത്തിയമാനേ ദാനൂപകരണാനി ഗഹേത്വാ ആഗച്ഛന്തേഹി മനുസ്സേഹി സദ്ധിം ദധിഘടം ഗഹേത്വാ ആഗതോ ഭിക്ഖൂനം സക്കാരസമ്മാനം ദിസ്വാ ‘‘ഇമേ സമണാ സക്യപുത്തിയാ സുഖുമവത്ഥനിവത്ഥാ സുഭോജനാനി ഭുഞ്ജിത്വാ നിവാതേസു സേനാസനേസു വിഹരന്തി, യംനൂനാഹമ്പി പബ്ബജേയ്യ’’ന്തി ചിന്തേത്വാ അഞ്ഞതരം മഹാഥേരം ഉപസങ്കമിത്വാ അത്തനോ പബ്ബജാധിപ്പായം നിവേദേസി. സോ തം കരുണായന്തോ പബ്ബാജേത്വാ കമ്മട്ഠാനം ആചിക്ഖി. സോ അരഞ്ഞേ വിഹരന്തോ ഏകകവിഹാരേ നിബ്ബിന്നോ ഉക്കണ്ഠിതോ ഹുത്വാ വിബ്ഭമിതുകാമോ ഞാതിഗാമം ഗച്ഛന്തോ അന്തരാമഗ്ഗേ കച്ഛം ബന്ധിത്വാ ഖേത്തം കസന്തേ കിലിട്ഠവത്ഥനിവത്ഥേ സമന്തതോ രജോകിണ്ണസരീരേ വാതാതപേന സുസ്സന്തേ ഖേത്തം കസ്സകേ മനുസ്സേ ദിസ്വാ ‘‘മഹന്തം വതിമേ സത്താ ജീവികനിമിത്തം ദുക്ഖം പച്ചനുഭവന്തീ’’തി സംവേഗം പടിലഭി. ഞാണസ്സ പരിപാകഗതത്താ ചസ്സ യഥാഗഹിതം കമ്മട്ഠാനം ഉപട്ഠാസി. സോ അഞ്ഞതരം രുക്ഖമൂലം ഉപഗന്ത്വാ വിവേകം ലഭിത്വാ യോനിസോമനസികരോന്തോ വിപസ്സനം വഡ്ഢേത്വാ മഗ്ഗപടിപാടിയാ അരഹത്തം പാപുണി.

൧൨൪. ഏവം സോ പത്തഅരഹത്തഫലോ അത്തനോ പുബ്ബകമ്മം സരിത്വാ സോമനസ്സവസേന പുബ്ബചരിതാപദാനം പകാസേന്തോ ആഹുതിം യിട്ഠുകാമോഹന്തിആദിമാഹ. തത്ഥ ആഹുതിന്തി അന്നപാനാദിഅനേകവിധം പൂജാസക്കാരൂപകരണം. യിട്ഠുകാമോതി യജിതുകാമോ, ദാനം ദാതുകാമോ അഹം. പടിയാദേത്വാന ഭോജനന്തി ആഹാരം പടിയാദേത്വാ നിപ്ഫാദേത്വാ. ബ്രാഹ്മണേ പടിമാനേന്തോതി പടിഗ്ഗാഹകേ സുദ്ധപബ്ബജിതേ പരിയേസന്തോ. വിസാലേ മാളകേ ഠിതോതി പരിസുദ്ധപണ്ഡരപുലിനതലാഭിരാമേ വിപുലേ മാളകേ ഠിതോ.

൧൨൫-൭. അഥദ്ദസാസിം സമ്ബുദ്ധന്തിആദീസു മഹായസം മഹാപരിവാരം സബ്ബലോകം സകലസത്തലോകം വിനേതാനം വിസേസേന നേതാരം നിബ്ബാനസമ്പാപകം സയമ്ഭും സയമേവ ഭൂതം അനാചരിയകം അഗ്ഗപുഗ്ഗലം സേട്ഠപുഗ്ഗലം ഭഗവന്തം ഭഗ്യവന്താദിഗുണയുത്തം ജുതിമന്തം നീലപീതാദിപഭാസമ്പന്നം സാവകേഹി പുരക്ഖതം പരിവാരിതം ആദിച്ചമിവ സൂരിയമിവ രോചന്തം സോഭമാനം രഥിയം വീഥിയം പടിപന്നകം ഗച്ഛന്തം പിയദസ്സിം നാമ സമ്ബുദ്ധം അദ്ദസിന്തി സമ്ബന്ധോ. അഞ്ജലിം പഗ്ഗഹേത്വാനാതി ബന്ധഞ്ജലിപുടം സിരസി കത്വാ സകം ചിത്തം അത്തനോ ചിത്തം പസാദയിം ഇത്ഥമ്ഭൂതസ്സ ഭഗവതോ ഗുണേ പസാദേസിം പസന്നമകാസിന്തി അത്ഥോ. മനസാവ നിമന്തേസിന്തി ചിത്തേന പവാരേസിം. ആഗച്ഛതു മഹാമുനീതി മഹിതോ പൂജാരഹോ മുനി ഭഗവാ മമ നിവേസനം ആഗച്ഛതു.

൧൨൮. മമ സങ്കപ്പമഞ്ഞായാതി മയ്ഹം ചിത്തസങ്കപ്പം ഞത്വാ ലോകേ സത്തലോകേ അനുത്തരോ ഉത്തരവിരഹിതോ സത്ഥാ ഖീണാസവസഹസ്സേഹി അരഹന്തസഹസ്സേഹി പരിവുതോ മമ ദ്വാരം മയ്ഹം ഗേഹദ്വാരം ഉപാഗമി സമ്പാപുണി.

൧൨൯. തസ്സ സമ്പത്തസ്സ സത്ഥുനോ ഏവം നമക്കാരമകാസിം. പുരിസാജഞ്ഞ പുരിസാനം ആജഞ്ഞ, സേട്ഠ, മമ നമക്കാരോ തേ തുയ്ഹം അത്ഥു ഭവതു. പുരിസുത്തമ പുരിസാനം ഉത്തമ അധികഗുണവിസിട്ഠ തേ തുയ്ഹം മമ നമക്കാരോ അത്ഥു. പാസാദം പസാദജനകം മമ നിവേസനം അഭിരുഹിത്വാ സീഹാസനേ ഉത്തമാസനേ നിസീദതന്തി ആയാചിന്തി അത്ഥോ.

൧൩൦. ദന്തോ ദന്തപരിവാരോതി സയം ദ്വാരത്തയേന ദന്തോ തഥാ ദന്താഹി ഭിക്ഖുഭിക്ഖുനീഉപാസകഉപാസികാസങ്ഖാതാഹി ചതൂഹി പരിസാഹി പരിവാരിതോ. തിണ്ണോ താരയതം വരോതി സയം തിണ്ണോ സംസാരതോ ഉത്തിണ്ണോ നിക്ഖന്തോ താരയതം താരയന്താനം വിസിട്ഠപുഗ്ഗലാനം വരോ ഉത്തമോ ഭഗവാ മമാരാധനേന പാസാദം അഭിരുഹിത്വാ പവരാസനേ ഉത്തമാസനേ നിസീദി നിസജ്ജം കപ്പേസി.

൧൩൧. യം മേ അത്ഥി സകേ ഗേഹേതി അത്തനോ ഗേഹേ യം ആമിസം പച്ചുപട്ഠിതം സമ്പാദിതം രാസികതം അത്ഥി. താഹം ബുദ്ധസ്സ പാദാസിന്തി ബുദ്ധസ്സ ബുദ്ധപ്പമുഖസ്സ സങ്ഘസ്സ തം ആമിസം പാദാസിം പ-കാരേന ആദരേന വാ അദാസിന്തി അത്ഥോ. പസന്നോ സേഹി പാണിഭീതി അത്തനോ ദ്വീഹി ഹത്ഥേഹി പസ്സന്നചിത്തോ ഗഹേത്വാ പാദാസിന്തി അത്ഥോ.

൧൩൨. പസന്നചിത്തോ പസാദിതമനസങ്കപ്പോ സുമനോ സുന്ദരമനോ. വേദജാതോ ജാതവേദോ ഉപ്പന്നസോമനസ്സോ കതഞ്ജലീ സിരസി ഠപിതഅഞ്ജലിപുടോ ബുദ്ധസേട്ഠം നമസ്സാമി സേട്ഠസ്സ ബുദ്ധസ്സ പണാമം കരോമീതി അത്ഥോ. അഹോ ബുദ്ധസ്സുളാരതാതി പടിവിദ്ധചതുസച്ചസ്സ സത്ഥുനോ ഉളാരതാ മഹന്തഭാവോ അഹോ അച്ഛരിയന്തി അത്ഥോ.

൧൩൩. അട്ഠന്നം പയിരൂപാസതന്തി പയിരുപാസന്താനം ഭുഞ്ജം ഭുഞ്ജന്താനം അട്ഠന്നം അരിയപുഗ്ഗലാനം അന്തരേ ഖീണാസവാ അരഹന്തോവ ബഹൂതി അത്ഥോ. തുയ്ഹേവേസോ ആനുഭാവോതി ഏസോ ആകാസചരണഉമ്മുജ്ജനനിമുജ്ജനാദിആനുഭാവോ തുയ്ഹേവ തുയ്ഹം ഏവ ആനുഭാവോ, നാഞ്ഞേസം. സരണം തം ഉപേമഹന്തി തം ഇത്ഥമ്ഭൂതം തുവം സരണം താണം ലേണം പരായനന്തി ഉപേമി ഗച്ഛാമി ജാനാമി വാതി അത്ഥോ.

൧൩൪. ലോകജേട്ഠോ നരാസഭോ പിയദസ്സീ ഭഗവാ ഭിക്ഖുസങ്ഘമജ്ഝേ നിസീദിത്വാ ഇമാ ബ്യാകരണഗാഥാ അഭാസഥ കഥേസീതി അത്ഥോ. സേസം സുവിഞ്ഞേയ്യമേവാതി.

സുമങ്ഗലത്ഥേരഅപദാനവണ്ണനാ സമത്താ.

ദുതിയസ്സ സീഹാസനവഗ്ഗസ്സ വണ്ണനാ സമത്താ.