൧൫. ഛത്തവഗ്ഗോ

൧. അതിഛത്തിയത്ഥേരഅപദാനവണ്ണനാ

പരിനിബ്ബുതേ ഭഗവതീതിആദികം ആയസ്മതോ അതിഛത്തിയത്ഥേരസ്സ അപദാനം. അയമ്പി പുരിമബുദ്ധേസു കതാധികാരോ തത്ഥ തത്ഥ ഭവേ വിവട്ടൂപനിസ്സയാനി പുഞ്ഞാനി ഉപചിനന്തോ അത്ഥദസ്സിസ്സ ഭഗവതോ കാലേ ഏകസ്മിം കുലഗേഹേ നിബ്ബത്തോ ധരമാനസ്സ ഭഗവതോ അദിട്ഠത്താ പരിനിബ്ബുതകാലേ ‘‘അഹോ മമ പരിഹാനീ’’തി ചിന്തേത്വാ ‘‘മമ ജാതിം സഫലം കരിസ്സാമീ’’തി കതസന്നിട്ഠാനോ ഛത്താധിഛത്തം കാരേത്വാ തസ്സ ഭഗവതോ സരീരധാതും നിഹിതധാതുഗബ്ഭം പൂജേസി. അപരഭാഗേ പുപ്ഫച്ഛത്തം കാരേത്വാ തമേവ ധാതുഗബ്ഭം പൂജേസി. സോ തേനേവ പുഞ്ഞേന ദേവമനുസ്സേസു സംസരന്തോ ഉഭയസമ്പത്തിയോ അനുഭവിത്വാ ഇമസ്മിം ബുദ്ധുപ്പാദേ ഗഹപതികുലേ നിബ്ബത്തോ വിഞ്ഞുതം പത്തോ സത്ഥരി പസന്നോ പബ്ബജിത്വാ കമ്മട്ഠാനം ഗഹേത്വാ വായമന്തോ നചിരസ്സേവ അരഹത്തം പാപുണി.

൧. സോ അത്തനോ പുബ്ബകമ്മം സരിത്വാ സോമനസ്സജാതോ പുബ്ബചരിതാപദാനം പകാസേന്തോ പരിനിബ്ബുതേ ഭഗവതീതിആദിമാഹ. തത്ഥ ഛത്താതിഛത്തന്തി ഛാദിയതി സംവരിയതി ആതപാദിന്തി ഛത്തം, ഛത്തസ്സ അതിഛത്തം ഛത്തസ്സ ഉപരി കതഛത്തം ഛത്താതിഛത്തം, ഛത്തസ്സ ഉപരൂപരി ഛത്തന്തി അത്ഥോ. ഥൂപമ്ഹി അഭിരോപയിന്തി ഥൂപിയതി രാസികരീയതീതി ഥൂപോ, അഥ വാ ഥൂപതി ഥിരഭാവേന വുദ്ധിം വിരൂള്ഹിം വേപുല്ലം ആപജ്ജമാനോ പതിട്ഠാതീതി ഥൂപോ, തസ്മിം ഥൂപമ്ഹി മയാ കാരിതം ഛത്തം ഉപരൂപരി ഠപനവസേന അഭി വിസേസേന ആരോപയിം പൂജേസിന്തി അത്ഥോ.

൨. പുപ്ഫച്ഛദനം കത്വാനാതി വികസിതേഹി സുഗന്ധേഹി അനേകേഹി ഫുപ്ഫേഹി ഛദനം ഛത്തുപരി വിതാനം കത്വാ പൂജേസിന്തി അത്ഥോ. സേസം സബ്ബത്ഥ ഉത്താനത്ഥമേവാതി.

അതിഛത്തിയത്ഥേരഅപദാനവണ്ണനാ സമത്താ.

൨. ഥമ്ഭാരോപകത്ഥേരഅപദാനവണ്ണനാ

നിബ്ബുതേ ലോകനാഥമ്ഹീതിആദികം ആയസ്മതോ ഥമ്ഭാരോപകത്ഥേരസ്സ അപദാനം. അയമ്പി പുരിമബുദ്ധേസു കതാധികാരോ തത്ഥ തത്ഥ ഭവേ വിവട്ടൂപനിസ്സയാനി പുഞ്ഞാനി ഉപചിനന്തോ ധമ്മദസ്സിസ്സ ഭഗവതോ കാലേ കുലഗേഹേ നിബ്ബത്തോ സദ്ധോ പസന്നോ പരിനിബ്ബുതേ ഭഗവതി തസ്സ ഭഗവതോ ധാതുഗബ്ഭമാളകേ ഥമ്ഭം നിഖനിത്വാ ധജം ആരോപേസി. ബഹൂനി ജാതിസുമനപുപ്ഫാനി ഗന്ഥിത്വാ നിസ്സേണിയാ ആരോഹിത്വാ പൂജേസി.

൫. സോ യാവതായുകം ഠത്വാ കാലം കത്വാ ദേവമനുസ്സേസു സംസരന്തോ ഉഭയസമ്പത്തിയോ അനുഭവിത്വാ സബ്ബത്ഥ പൂജിതോ ഇമസ്മിം ബുദ്ധുപ്പാദേ ഏകസ്മിം കുലഗേഹേ നിബ്ബത്തോ ദഹരകാലതോ പഭുതി പൂജനീയോ സാസനേ ബദ്ധസദ്ധോ പബ്ബജിത്വാ സഹ പടിസമ്ഭിദാഹി അരഹത്തം പത്തോ അത്തനോ പുബ്ബകമ്മം സരിത്വാ സോമനസ്സജാതോ പുബ്ബചരിതാപദാനം പകാസേന്തോ നിബ്ബുതേ ലോകനാഥമ്ഹീതിആദിമാഹ. തത്ഥ നിബ്ബുതേ ലോകനാഥമ്ഹീതി സകലലോകസ്സ നാഥേ പധാനഭൂതേ പടിസരണേ ച സത്ഥരി ഖന്ധപരിനിബ്ബാനേന നിബ്ബുതേ നിബ്ബുതദീപസിഖാ വിയ അദസ്സനം ഗതേതി അത്ഥോ. ധമ്മദസ്സീനരാസഭേതി ചതുസച്ചധമ്മം പസ്സതീതി ധമ്മദസ്സീ, അഥ വാ സതിപട്ഠാനാദികേ സത്തതിംസബോധിപക്ഖിയധമ്മേ ദസ്സനസീലോ പസ്സനസീലോതി ധമ്മദസ്സീ, നരാനം ആസഭോ പവരോ ഉത്തമോതി നരാസഭോ, ധമ്മദസ്സീ ച സോ നരാസഭോ ചേതി ധമ്മദസ്സീനരാസഭോ, തസ്മിം ധമ്മദസ്സീനരാസഭേ. ആരോപേസിം ധജം ഥമ്ഭന്തി ചേതിയമാളകേ ഥമ്ഭം നിഖനിത്വാ തത്ഥ ധജം ആരോപേസിം ബന്ധിത്വാ ഠപേസിന്തി അത്ഥോ.

൬. നിസ്സേണിം മാപയിത്വാനാതി നിസ്സായ തം ഇണന്തി ഗച്ഛന്തി ആരോഹന്തി ഉപരീതി നിസ്സേണി, തം നിസ്സേണിം മാപയിത്വാ കാരേത്വാ ബന്ധിത്വാ ഥൂപസേട്ഠം സമാരുഹിന്തി സമ്ബന്ധോ. ജാതിപുപ്ഫം ഗഹേത്വാനാതി ജായമാനമേവ ജനാനം സുന്ദരം മനം കരോതീതി ജാതിസുമനം, ജാതിസുമനമേവ പുപ്ഫം ‘‘ജാതിസുമനപുപ്ഫ’’ന്തി വത്തബ്ബേ ഗാഥാബന്ധസുഖത്ഥം സുമനസദ്ദസ്സ ലോപം കത്വാ ‘‘ജാതിപുപ്ഫ’’ന്തി വുത്തം, തം ജാതിസുമനപുപ്ഫം ഗഹേത്വാ ഗന്ഥിത്വാ ഥൂപമ്ഹി ആരോപയിം, ആരോപേത്വാ പൂജേസിന്തി അത്ഥോ. സേസം സുവിഞ്ഞേയ്യമേവാതി.

ഥമ്ഭാരോപകത്ഥേരഅപദാനവണ്ണനാ സമത്താ.

൩. വേദികാരകത്ഥേരഅപദാനവണ്ണനാ

നിബ്ബുതേ ലോകനാഥമ്ഹീതിആദികം ആയസ്മതോ വേദികാരകത്ഥേരസ്സ അപദാനം. അയമ്പി പുരിമജിനവരേസു കതാധികാരോ തത്ഥ തത്ഥ ഭവേ വിവട്ടൂപനിസ്സയാനി പുഞ്ഞാനി ഉപചിനന്തോ പിയദസ്സിസ്സ ഭഗവതോ കാലേ വിഭവസമ്പന്നേ ഏകസ്മിം കുലേ നിബ്ബത്തോ വിഞ്ഞുതം പത്വാ ഘരാവാസം സണ്ഠപേത്വാ നിബ്ബുതേ സത്ഥരി പസന്നോ തസ്സ ചേതിയേ വലയം കാരേസി, സത്തഹി രതനേഹി പരിപൂരേത്വാ മഹാപൂജം കാരേസി. സോ തേന പുഞ്ഞേന ദേവമനുസ്സേസു സംസരന്തോ അനേകേസു ജാതിസതസഹസ്സേസു പൂജനീയോ മഹദ്ധനോ മഹാഭോഗോ ഉഭയസുഖം അനുഭവിത്വാ ഇമസ്മിം ബുദ്ധുപ്പാദേ കുലഗേഹേ നിബ്ബത്തോ വിഭവസമ്പന്നോ പബ്ബജിത്വാ വായമന്തോ നചിരസ്സേവ അരഹാ അഹോസി.

൧൦. സോ ഏകദിവസം അത്തനോ പുബ്ബേ കതകുസലം സരിത്വാ സോമനസ്സജാതോ പുബ്ബചരിതാപദാനം പകാസേന്തോ നിബ്ബുതേ ലോകനാഥമ്ഹീതിആദിമാഹ. തം ഹേട്ഠാ വുത്തത്ഥമേവ. പിയദസ്സീനരുത്തമേതി പിയം സോമനസ്സാകാരം ദസ്സനം യസ്സ സോ പിയദസ്സീ, ആരോഹപരിണാഹദ്വത്തിംസമഹാപുരിസലക്ഖണഅസീതാനുബ്യഞ്ജനബ്യാമപ്പഭാമണ്ഡലേഹി സാധു മഹാജനപ്പസാദം ജനയനാകാരദസ്സനോതി അത്ഥോ. നരാനം ഉത്തമോതി നരുത്തമോ, പിയദസ്സീ ച സോ നരുത്തമോ ചേതി പിയദസ്സീനരുത്തമോ, തസ്മിം പിയദസ്സീനരുത്തമേ നിബ്ബുതേ ധാതുഗബ്ഭമ്ഹി മുത്തവേദിം അഹം അകാസിന്തി സമ്ബന്ധോ. പുപ്ഫാധാരത്ഥായ പരിയോസാനേ വേദികാവലയം അകാസിന്തി അത്ഥോ.

൧൧. മണീഹി പരിവാരേത്വാതി മണതി ജോതതി പഭാസതീതി മണി, അഥ വാ ജനാനം മനം പൂരേന്തോ സോമനസ്സം കരോന്തോ ഇതോ ഗതോ പവത്തോതി മണി, ജാതിരങ്ഗമണിവേളുരിയമണിആദീഹി അനേകേഹി മണീഹി കതവേദികാവലയം പരിവാരേത്വാ ഉത്തമം മഹാപൂജം അകാസിന്തി അത്ഥോ. സേസം ഉത്താനത്ഥമേവാതി.

വേദികാരകത്ഥേരഅപദാനവണ്ണനാ സമത്താ.

൪. സപരിവാരിയത്ഥേരഅപദാനവണ്ണനാ

പദുമുത്തരോ നാമ ജിനോതിആദികം ആയസ്മതോ സപരിവാരിയത്ഥേരസ്സ അപദാനം. അയമ്പി പുരിമബുദ്ധേസു കതാധികാരോ അനേകാസു ജാതീസു വിവട്ടൂപനിസ്സയാനി പുഞ്ഞാനി ഉപചിനന്തോ പദുമുത്തരസ്സ ഭഗവതോ കാലേ കുലഗേഹേ നിബ്ബത്തോ വിഞ്ഞുതം പത്തോ മഹദ്ധനോ മഹാഭോഗോ അഹോസി. അഥ പദുമുത്തരേ ഭഗവതി പരിനിബ്ബുതേ മഹാജനോ തസ്സ ധാതും നിദഹിത്വാ മഹന്തം ചേതിയം കാരേത്വാ പൂജേസി. തസ്മിം കാലേ അയം ഉപാസകോ തസ്സുപരി ചന്ദനസാരേന ചേതിയഘരം കരിത്വാ മഹാപൂജം അകാസി. സോ തേനേവ പുഞ്ഞേന ദേവമനുസ്സേസു സംസരന്തോ ഉഭയസമ്പത്തിയോ അനുഭവിത്വാ ഇമസ്മിം ബുദ്ധുപ്പാദേ ഏകസ്മിം കുലഗേഹേ നിബ്ബത്തോ വുദ്ധിമന്വായ കുസലം കത്വാ സദ്ധായ സാസനേ പബ്ബജിത്വാ നചിരസ്സേവ അരഹാ അഹോസി.

൧൫-൮. സോ അപരഭാഗേ അത്തനോ പുബ്ബകമ്മം സരിത്വാ സോമനസ്സജാതോ പുബ്ബചരിതാപദാനം പകാസേന്തോ പദുമുത്തരോ നാമ ജിനോതിആദിമാഹ. തത്ഥ ഓമത്തന്തി ലാമകഭാവം നീചഭാവം ദുക്ഖിതഭാവം വാ ന പസ്സാമി ന ജാനാമി, ന ദിട്ഠപുബ്ബോ മയാ നീചഭാവോതി അത്ഥോ. സേസം പാകടമേവാതി.

സപരിവാരിയത്ഥേരഅപദാനവണ്ണനാ സമത്താ.

൫. ഉമാപുപ്ഫിയത്ഥേരഅപദാനവണ്ണനാ

നിബ്ബുതേ ലോകമഹിതേതിആദികം ആയസ്മതോ ഉമാപുപ്ഫിയത്ഥേരസ്സ അപദാനം. അയമ്പി പുരിമബുദ്ധേസു കതാധികാരോ തത്ഥ തത്ഥ ഭവേ വിവട്ടൂപനിസ്സയാനി പുഞ്ഞാനി ഉപചിനന്തോ സിദ്ധത്ഥസ്സ ഭഗവതോ കാലേ കുലഗേഹേ നിബ്ബത്തോ വുദ്ധിപ്പത്തോ ഘരാവാസം സണ്ഠപേത്വാ വസന്തോ നിബ്ബുതസ്സ ഭഗവതോ ചേതിയമഹേ വത്തമാനേ ഇന്ദനീലമണിവണ്ണം ഉമാപുപ്ഫം ഗഹേത്വാ പൂജേസി. സോ തേന പുഞ്ഞേന സുഗതീസുയേവ സംസരന്തോ ദിബ്ബമാനുസസമ്പത്തിയോ അനുഭവിത്വാ ഉപ്പന്നുപ്പന്നഭവേ ബഹുലം നീലവണ്ണോ ജാതിസമ്പന്നോ വിഭവസമ്പന്നോ അഹോസി. സോ ഇമസ്മിം ബുദ്ധുപ്പാദേ വിഭവസമ്പന്നേ ഏകസ്മിം കുലഗേഹേ നിബ്ബത്തോ വിഞ്ഞുതം പത്വാ സദ്ധാജാതോ പബ്ബജിതോ നചിരസ്സേവ അരഹത്തം പാപുണി.

൨൧. സോ പുബ്ബകമ്മം സരിത്വാ സോമനസ്സജാതോ പുബ്ബചരിതാപദാനം പകാസേന്തോ നിബ്ബുതേ ലോകമഹിതേതിആദി വുത്തം. തത്ഥ ലോകമഹിതേതി ലോകേഹി മഹിതോ പൂജിതോതി ലോകമഹിതോ, തസ്മിം ലോകമഹിതേ സിദ്ധത്ഥമ്ഹി ഭഗവതി പരിനിബ്ബുതേതി സമ്ബന്ധോ. ആഹുതീനംപടിഗ്ഗഹേതി ആഹുതിനോ വുച്ചന്തി പൂജാസക്കാരാ, തേസം ആഹുതീനം പടിഗ്ഗഹേതും അരഹതീതി ആഹുതീനംപടിഗ്ഗഹോ, അലുത്തകിതന്തസമാസോ, തസ്മിം ആഹുതീനംപടിഗ്ഗഹേ ഭഗവതി പരിനിബ്ബുതേതി അത്ഥോ.

൨൨. ഉമാപുപ്ഫന്തി ഉദ്ധമുദ്ധം നീലപഭം മുഞ്ചമാനം പുപ്ഫതി വികസതീതി ഉമാപുപ്ഫം, തം ഉമാപുപ്ഫം ഗഹേത്വാ ചേതിയേ പൂജം അകാസിന്തി അത്ഥോ. സേസം ഉത്താനത്ഥമേവാതി.

ഉമാപുപ്ഫിയത്ഥേരഅപദാനവണ്ണനാ സമത്താ.

൬. അനുലേപദായകത്ഥേരഅപദാനവണ്ണനാ

അനോമദസ്സീമുനിനോതിആദികം ആയസ്മതോ അനുലേപദായകത്ഥേരസ്സ അപദാനം. അയമ്പി പുരിമബുദ്ധേസു കതാധികാരോ തത്ഥ തത്ഥ ഭവേ വിവട്ടൂപനിസ്സയാനി പുഞ്ഞാനി ഉപചിനന്തോ അനോമദസ്സിസ്സ ഭഗവതോ കാലേ കുലഗേഹേ നിബ്ബത്തോ മഹദ്ധനോ മഹാഭോഗോ തസ്സ ഭഗവതോ ബോധിരുക്ഖസ്സ വേദികാവലയം കാരേത്വാ സുധാകമ്മഞ്ച കാരേത്വാ വാലുകസന്ഥരണം ദദ്ദള്ഹമാനം രജതവിമാനമിവ കാരേസി. സോ തേന പുഞ്ഞേന സുഖപ്പത്തോ ഉപ്പന്നുപ്പന്നഭവേ രജതവിമാനരജതഗേഹരജതപാസാദേസു സുഖമനുഭവിത്വാ ഇമസ്മിം ബുദ്ധുപ്പാദേ കുലഗേഹേ നിബ്ബത്തോ വിഞ്ഞുതം പത്വാ സത്ഥരി പസന്നോ പബ്ബജിത്വാ വിപസ്സനമനുയുത്തോ നചിരസ്സേവ അരഹാ അഹോസി.

൨൬. സോ അപരഭാഗേ ‘‘കിം നു ഖോ കുസലം കത്വാ മയാ അയം വിസേസോ അധിഗതോ’’തി പുബ്ബേനിവാസാനുസ്സതിഞാണേന പടിപാടിയാ അനുസ്സരിത്വാ പുബ്ബേ കതകുസലം ജാനിത്വാ സോമനസ്സജാതോ പുബ്ബചരിതാപദാനം പകാസേന്തോ അനോമദസ്സീമുനിനോതിആദിമാഹ. തത്ഥ അനോമം അലാമകം ദസ്സനം ദസ്സനീയം സരീരം യസ്സ സോ അനോമദസ്സീ, ദ്വത്തിംസമഹാപുരിസലക്ഖണഅസീതാനുബ്യഞ്ജനബ്യാമപ്പഭാസമുജ്ജലവിരാജിതസരീരത്താ സുന്ദരദസ്സനോതി അത്ഥോ. സുധായ പിണ്ഡം ദത്വാനാതി ബോധിഘരേ വേദികാവലയം കാരേത്വാ സകലേ ബോധിഘരേ സുധാലേപനം കത്വാതി അത്ഥോ. പാണികമ്മം അകാസഹന്തി സാരകട്ഠേന ഫലകപാണിയോ കത്വാ താഹി പാണീഹി മട്ഠകമ്മം അകാസിന്തി അത്ഥോ. സേസം സുവിഞ്ഞേയ്യമേവാതി.

അനുലേപദായകത്ഥേരഅപദാനവണ്ണനാ സമത്താ.

൭. മഗ്ഗദായകത്ഥേരഅപദാനവണ്ണനാ

ഉത്തരിത്വാന നദികന്തിആദികം ആയസ്മതോ മഗ്ഗദായകത്ഥേരസ്സ അപദാനം. അയമ്പി പുരിമജിനവരേസു കതാധികാരോ അനേകേസു ഭവേസു നിബ്ബാനാധിഗമത്ഥായ പുഞ്ഞാനി ഉപചിനന്തോ സിദ്ധത്ഥസ്സ ഭഗവതോ കാലേ ലോകസമ്മതേ കുലേ നിബ്ബത്തോ വുദ്ധിമന്വായ ഘരാവാസം വസന്തോ ഏകദിവസം ഭഗവന്തം ഏകം നദിം ഉത്തരിത്വാ വനന്തരം ഗച്ഛന്തം ദിസ്വാ പസന്നമാനസോ ‘‘ഇദാനി മയാ ഭഗവതോ മഗ്ഗം സമം കാതും വട്ടതീ’’തി ചിന്തേത്വാ കുദാലഞ്ച പിടകഞ്ച ആദായ ഭഗവതോ ഗമനമഗ്ഗം സമം കത്വാ വാലുകം ഓകിരിത്വാ ഭഗവതോ പാദേ വന്ദിത്വാ, ‘‘ഭന്തേ, ഇമിനാ മഗ്ഗാലങ്കാരകരണേന നിബ്ബത്തനിബ്ബത്തട്ഠാനേ പൂജനീയോ ഭവേയ്യം, നിബ്ബാനഞ്ച പാപുണേയ്യ’’ന്തി പത്ഥനം അകാസി. ഭഗവാ ‘‘യഥാധിപ്പായം സമിജ്ഝതൂ’’തി അനുമോദനം വത്വാ പക്കാമി.

൩൨-൩. സോ തേന പുഞ്ഞേന ദേവമനുസ്സേസു സംസരന്തോ സബ്ബത്ഥ പൂജിതോ അഹോസി. ഇമസ്മിം പന ബുദ്ധുപ്പാദേ പാകടേ ഏകസ്മിം കുലേ നിബ്ബത്തോ സത്ഥരി പസന്നോ പബ്ബജിത്വാ വിപസ്സനം വഡ്ഢേത്വാ നചിരസ്സേവ അരഹത്തം പത്വാ അത്തനോ പുബ്ബകമ്മം പച്ചക്ഖതോ ഞത്വാ സോമനസ്സജാതോ പുബ്ബചരിതാപദാനം പകാസേന്തോ ഉത്തരിത്വാന നദികന്തിആദിമാഹ. തത്ഥ നദതി സദ്ദം കരോതി ഗച്ഛതീതി നദീ, നദീയേവ നദികാ, തം നദികം ഉത്തരിത്വാ അതിക്കമിത്വാതി അത്ഥോ. കുദാലപിടകമാദായാതി കു വുച്ചതി പഥവീ, തം വിദാലനേ പദാലനേ ഛിന്ദനേ അലന്തി കുദാലം, പിടകം വുച്ചതി പംസുവാലികാദിവാഹകം, താലപണ്ണവേത്തലതാദീഹി കതഭാജനം, കുദാലഞ്ച പിടകഞ്ച കുദാലപിടകം, തം ആദായ ഗഹേത്വാതി അത്ഥോ. സേസം ഉത്താനത്ഥമേവാതി.

മഗ്ഗദായകത്ഥേരഅപദാനവണ്ണനാ സമത്താ.

൮. ഫലകദായകത്ഥേരഅപദാനവണ്ണനാ

യാനകാരോ പുരേ ആസിന്തിആദികം ആയസ്മതോ ഫലകദായകത്ഥേരസ്സ അപദാനം. അയമ്പി പുരിമബുദ്ധേസു കതാധികാരോ അനേകേസു അത്തഭാവേസു കതപുഞ്ഞസമ്ഭാരോ സിദ്ധത്ഥസ്സ ഭഗവതോ കാലേ വഡ്ഢകികുലേ നിബ്ബത്തോ രതനത്തയേ പസന്നോ ചന്ദനേന ആലമ്ബനഫലകം കത്വാ ഭഗവതോ അദാസി. ഭഗവാ തസ്സാനുമോദനം അകാസി.

൩൭. സോ തേന പുഞ്ഞേന ദേവമനുസ്സേസു സംസരന്തോ സബ്ബത്ഥ കാലേ ചിത്തസുഖപീണിതോ ഉഭയസമ്പത്തിയോ അനുഭവിത്വാ ഇമസ്മിം ബുദ്ധുപ്പാദേ കുലഗേഹേ നിബ്ബത്തോ വിഞ്ഞുതം പത്വാ സത്ഥു ധമ്മദേസനം സുത്വാ സഞ്ജാതപ്പസാദോ പബ്ബജിത്വാ വായമന്തോ നചിരസ്സേവ സഹ പടിസമ്ഭിദാഹി അരഹത്തം പത്വാ അത്തനോ പുബ്ബകമ്മം സരിത്വാ സോമനസ്സജാതോ പുബ്ബചരിതാപദാനം പകാസേന്തോ യാനകാരോ പുരേ ആസിന്തിആദിമാഹ. തത്ഥ യാനകാരോതി യന്തി ഏതേന ഇച്ഛിതിച്ഛിതട്ഠാനന്തി യാനം, തം കരോതീതി യാനകാരോ, പുരേ ബുദ്ധദസ്സനസമയേ അഹം യാനകാരോ ആസിം അഹോസിന്തി അത്ഥോ. ചന്ദനം ഫലകം കത്വാതി ചന്ദതി പരിളാഹം വൂപസമേതീതി ചന്ദനം. അഥ വാ ചന്ദന്തി സുഗന്ധവാസനത്ഥം സരീരം വിലിമ്പന്തി ഏതേനാതി ചന്ദനം, തം ആലമ്ബനഫലകം കത്വാ. ലോകബന്ധുനോതി സകലലോകസ്സ ബന്ധു ഞാതിഭൂതോതി ലോകബന്ധു, തസ്സ ലോകബന്ധുനോ സത്ഥുസ്സ അദാസിന്തി അത്ഥോ. സേസം സുവിഞ്ഞേയ്യമേവാതി.

ഫലകദായകത്ഥേരഅപദാനവണ്ണനാ സമത്താ.

൯. വടംസകിയത്ഥേരഅപദാനവണ്ണനാ

സുമേധോ നാമ നാമേനാതിആദികം ആയസ്മതോ വടംസകിയത്ഥേരസ്സ അപദാനം. അയമ്പി പുരിമമുനിന്ദേസു കതാധികാരോ തത്ഥ തത്ഥ ഭവേ വിവട്ടൂപനിസ്സയാനി പുഞ്ഞാനി ഉപചിനന്തോ സുമേധസ്സ ഭഗവതോ കാലേ കുലഗേഹേ നിബ്ബത്തോ വിഞ്ഞുതം പത്തോ ഘരാവാസം സണ്ഠപേത്വാ തത്ഥ ആദീനവം ദിസ്വാ ഗേഹം പഹായ താപസപബ്ബജ്ജം പബ്ബജിത്വാ മഹാവനേ വിഹാസി. തസ്മിം സമയേ സുമേധോ ഭഗവാ വിവേകകാമതായ തം വനം സമ്പാപുണി. അഥ സോ താപസോ ഭഗവന്തം ദിസ്വാ പസന്നമാനസോ വികസിതം സളലപുപ്ഫം ഗഹേത്വാ വടംസകാകാരേന ഗന്ഥേത്വാ ഭഗവതോ പാദമൂലേ ഠപേത്വാ പൂജേസി. ഭഗവാ തസ്സ ചിത്തപ്പസാദത്ഥായ അനുമോദനമകാസി. സോ തേന പുഞ്ഞേന ദേവമനുസ്സേസു സംസരന്തോ ഉഭയസമ്പത്തിയോ അനുഭവിത്വാ ഇമസ്മിം ബുദ്ധുപ്പാദേ വിഭവസമ്പന്നേ കുലേ ജാതോ വുദ്ധിമന്വായ സദ്ധോ പസന്നോ പബ്ബജിത്വാ നചിരസ്സേവ അരഹാ അഹോസി.

൪൩. സോ അപരഭാഗേ പുബ്ബകമ്മം സരിത്വാ സോമനസ്സജാതോ പുബ്ബചരിതാപദാനം പകാസേന്തോ സുമേധോ നാമ നാമേനാതിആദി വുത്തം. വിവേകമനുബ്രൂഹന്തോതി ജനാകിണ്ണതം പഹായ ജനവിവേകം ചിത്തവിവേകഞ്ച അനുബ്രൂഹന്തോ വഡ്ഢേന്തോ ബഹുലീകരോന്തോ മഹാവനം അജ്ഝോഗാഹി പാവിസീതി അത്ഥോ. സേസം ഉത്താനത്ഥമേവാതി.

വടംസകിയത്ഥേരഅപദാനവണ്ണനാ സമത്താ.

൧൦. പല്ലങ്കദായകത്ഥേരഅപദാനവണ്ണനാ

സുമേധസ്സ ഭഗവതോതിആദികം ആയസ്മതോ പല്ലങ്കദായകത്ഥേരസ്സ അപദാനം. അയമ്പി പുരിമബുദ്ധേസു കതാധികാരോ അനേകേസു ഭവേസു നിബ്ബാനാധിഗമത്ഥായ കതപുഞ്ഞൂപചയോ സുമേധസ്സ ഭഗവതോ കാലേ ഗഹപതികുലേ നിബ്ബത്തോ വുദ്ധിമന്വായ മഹാഭോഗസമ്പന്നോ സത്ഥരി പസീദിത്വാ ധമ്മം സുത്വാ തസ്സ സത്ഥുനോ സത്തരതനമയം പല്ലങ്കം കാരേത്വാ മഹന്തം പൂജം അകാസി. സോ തേന പുഞ്ഞേന ദേവമനുസ്സേസു സംസരന്തോ സബ്ബത്ഥ പൂജിതോ അഹോസി. സോ അനുക്കമേന ഇമസ്മിം ബുദ്ധുപ്പാദേ വിഭവസമ്പന്നേ ഏകസ്മിം കുലേ നിബ്ബത്തോ വിഞ്ഞുതം പത്തോ ഘരാവാസം സണ്ഠപേത്വാ സത്ഥു ധമ്മദേസനം സുത്വാ പസന്നോ പബ്ബജിത്വാ നചിരസ്സേവ അരഹത്തം പത്വാ പുബ്ബേ കതപുഞ്ഞനാമേന പല്ലങ്കദായകത്ഥേരോതി പാകടോ അഹോസി. ഹേട്ഠാ വിയ ഉപരിപി പുബ്ബേ കതപുഞ്ഞനാമേന ഥേരാനം നാമാനി ഏവമേവ വേദിതബ്ബാനി.

൪൭. സോ ഏകദിവസം അത്തനോ പുബ്ബകമ്മം സരിത്വാ സോമനസ്സജാതോ പുബ്ബചരിതാപദാനം പകാസേന്തോ സുമേധസ്സ ഭഗവതോതിആദിമാഹ. പല്ലങ്കോ ഹി മയാ ദിന്നോതി പല്ലങ്കം ഊരുബദ്ധാസനം കത്വാ യത്ഥ ഉപവീസന്തി നിസീദന്തി, സോ പല്ലങ്കോതി വുച്ചതി, സോ പല്ലങ്കോ സത്തരതനമയോ മയാ ദിന്നോ പൂജിതോതി അത്ഥോ. സഉത്തരസപച്ഛദോതി സഹ ഉത്തരച്ഛദേന സഹ പച്ഛദേന സഉത്തരസപച്ഛദോ, ഉപരിവിതാനം ബന്ധിത്വാ ആസനം ഉത്തമവത്ഥേഹി അച്ഛാദേത്വാതി അത്ഥോ. സേസം പാകടമേവാതി.

പല്ലങ്കദായകത്ഥേരഅപദാനവണ്ണനാ സമത്താ.

പന്നരസമവഗ്ഗവണ്ണനാ സമത്താ.