൩. പഞ്ഹാപുച്ഛകവണ്ണനാ

൭൪൭. പഞ്ഹാപുച്ഛകേ പാളിഅനുസാരേനേവ ചതുന്നം പടിസമ്ഭിദാനം കുസലാദിഭാവോ വേദിതബ്ബോ. ആരമ്മണത്തികേസു പന നിരുത്തിപടിസമ്ഭിദാ സദ്ദമേവ ആരമ്മണം കരോതീതി പരിത്താരമ്മണാ. അത്ഥപടിസമ്ഭിദാ കാമാവചരവിപാകകിരിയസങ്ഖാതഞ്ചേവ പച്ചയസമുപ്പന്നഞ്ച അത്ഥം പച്ചവേക്ഖന്തസ്സ പരിത്താരമ്മണാ; വുത്തപ്പഭേദമേവ രൂപാവചരാരൂപാവചരം അത്ഥം പച്ചവേക്ഖന്തസ്സ മഹഗ്ഗതാരമ്മണാ; ലോകുത്തരവിപാകത്ഥഞ്ചേവ പരമത്ഥഞ്ച നിബ്ബാനം പച്ചവേക്ഖന്തസ്സ അപ്പമാണാരമ്മണാ. ധമ്മപടിസമ്ഭിദാ കാമാവചരം കുസലധമ്മം അകുസലധമ്മം പച്ചയധമ്മഞ്ച പച്ചവേക്ഖന്തസ്സ പരിത്താരമ്മണാ; രൂപാവചരാരൂപാവചരം കുസലം ധമ്മം പച്ചയധമ്മഞ്ച പച്ചവേക്ഖന്തസ്സ മഹഗ്ഗതാരമ്മണാ; ലോകുത്തരം കുസലം ധമ്മം പച്ചയധമ്മഞ്ച പച്ചവേക്ഖന്തസ്സ അപ്പമാണാരമ്മണാ. പടിഭാനപടിസമ്ഭിദാ കാമാവചരകുസലവിപാകകിരിയഞാണാനി പച്ചവേക്ഖന്തസ്സ പരിത്താരമ്മണാ; രൂപാവചരാരൂപാവചരാനി കുസലവിപാകകിരിയഞാണാനി പച്ചവേക്ഖന്തസ്സ തേസം ആരമ്മണാനി വിജാനന്തസ്സ മഹഗ്ഗതാരമ്മണാ; ലോകുത്തരാനി കുസലവിപാകഞാണാനി പച്ചവേക്ഖന്തസ്സ അപ്പമാണാരമ്മണാ.

അത്ഥപടിസമ്ഭിദാ സഹജാതഹേതുവസേന സിയാ മഗ്ഗഹേതുകാ, വീരിയജേട്ഠികായ മഗ്ഗഭാവനായ സിയാ മഗ്ഗാധിപതി, ഛന്ദചിത്തജേട്ഠികായ നവത്തബ്ബാ, ഫലകാലേപി നവത്തബ്ബാ ഏവ. ധമ്മപടിസമ്ഭിദാ മഗ്ഗം പച്ചവേക്ഖണകാലേ മഗ്ഗാരമ്മണാ, മഗ്ഗം ഗരും കത്വാ പച്ചവേക്ഖന്തസ്സ ആരമ്മണാധിപതിവസേന മഗ്ഗാധിപതി. പടിഭാനപടിസമ്ഭിദാ മഗ്ഗഞാണം പച്ചവേക്ഖണകാലേ മഗ്ഗാരമ്മണാ, മഗ്ഗം ഗരും കത്വാ പച്ചവേക്ഖന്തസ്സ മഗ്ഗാധിപതി, സേസഞാണം പഞ്ചവേക്ഖണകാലേ നവത്തബ്ബാരമ്മണാ. നിരുത്തിപടിസമ്ഭിദാ പച്ചുപ്പന്നമേവ സദ്ദം ആരമ്മണം കരോതീതി പച്ചുപ്പന്നാരമ്മണാ.

അത്ഥപടിസമ്ഭിദാ അതീതം വിപാകത്ഥം കിരിയത്ഥം പച്ചയസമുപ്പന്നഞ്ച പച്ചവേക്ഖന്തസ്സ അതീതാരമ്മണാ, അനാഗതം പച്ചവേക്ഖന്തസ്സ അനാഗതാരമ്മണാ, പച്ചുപ്പന്നം പച്ചവേക്ഖന്തസ്സ പച്ചുപ്പന്നാരമ്മണാ, ലോകുത്തരം പരമത്ഥം പച്ചവേക്ഖന്തസ്സ നവത്തബ്ബാരമ്മണാ. ധമ്മപടിസമ്ഭിദാ അതീതം കുസലം അകുസലം പച്ചയധമ്മഞ്ച പച്ചവേക്ഖന്തസ്സ അതീതാരമ്മണാ, അനാഗതം പച്ചവേക്ഖന്തസ്സ അനാഗതാരമ്മണാ, പച്ചുപ്പന്നം പച്ചവേക്ഖന്തസ്സ പച്ചുപ്പന്നാരമ്മണാ. പടിഭാനപടിസമ്ഭിദാ അതീതം കുസലഞാണം വിപാകഞാണം കിരിയഞാണഞ്ച പച്ചവേക്ഖന്തസ്സ അതീതാരമ്മണാ, അനാഗതം പച്ചവേക്ഖന്തസ്സ അനാഗതാരമ്മണാ, പച്ചുപ്പന്നം പച്ചവേക്ഖന്തസ്സ പച്ചുപ്പന്നാരമ്മണാ.

നിരുത്തിപടിസമ്ഭിദാ സദ്ദാരമ്മണത്താ ബഹിദ്ധാരമ്മണാ. ഇതരാസു തീസു അത്ഥപടിസമ്ഭിദാ അജ്ഝത്തം വിപാകത്ഥം കിരിയത്ഥം പച്ചയസമുപ്പന്നഞ്ച പച്ചവേക്ഖന്തസ്സ അജ്ഝത്താരമ്മണാ, ബഹിദ്ധാ പച്ചവേക്ഖന്തസ്സ ബഹിദ്ധാരമ്മണാ, അജ്ഝത്തബഹിദ്ധാ പച്ചവേക്ഖന്തസ്സ അജ്ഝത്തബഹിദ്ധാരമ്മണാ, പരമത്ഥം പച്ചവേക്ഖന്തസ്സ ബഹിദ്ധാരമ്മണാ ഏവ. ധമ്മപടിസമ്ഭിദാ അജ്ഝത്തം കുസലാകുസലം പച്ചയധമ്മം പച്ചവേക്ഖണകാലേ അജ്ഝത്താരമ്മണാ, ബഹിദ്ധാ കുസലാകുസലം പച്ചയധമ്മം പച്ചവേക്ഖണകാലേ ബഹിദ്ധാരമ്മണാ, അജ്ഝത്തബഹിദ്ധാ കുസലാകുസലം പച്ചയധമ്മം പച്ചവേക്ഖണകാലേ അജ്ഝത്തബഹിദ്ധാരമ്മണാ. പടിഭാനപടിസമ്ഭിദാ അജ്ഝത്തം കുസലവിപാകകിരിയഞാണം പച്ചവേക്ഖണകാലേ അജ്ഝത്താരമ്മണാ, ബഹിദ്ധാ…പേ… അജ്ഝത്തബഹിദ്ധാ കുസലവിപാകകിരിയഞാണം പച്ചവേക്ഖണകാലേ അജ്ഝത്തബഹിദ്ധാരമ്മണാതി.

ഇധാപി തിസ്സോ പടിസമ്ഭിദാ ലോകിയാ; അത്ഥപടിസമ്ഭിദാ ലോകിയലോകുത്തരാ. ഇമസ്മിഞ്ഹി പടിസമ്ഭിദാവിഭങ്ഗേ സമ്മാസമ്ബുദ്ധേന തയോപി നയാ ലോകിയലോകുത്തരമിസ്സകത്താ ഏകപരിച്ഛേദാവ കഥിതാ. തീസുപി ഹി ഏതാസു തിസ്സോ പടിസമ്ഭിദാ ലോകിയാ, അത്ഥപടിസമ്ഭിദാ ലോകിയലോകുത്തരാതി. ഏവമയം പടിസമ്ഭിദാവിഭങ്ഗോപി തേപരിവട്ടം നീഹരിത്വാവ ഭാജേത്വാ ദസ്സിതോതി.

സമ്മോഹവിനോദനിയാ വിഭങ്ഗട്ഠകഥായ

പടിസമ്ഭിദാവിഭങ്ഗവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.