൨. അരിയപുഗ്ഗലസംസന്ദനപരിഹാനിവണ്ണനാ

൨൪൦. ഇദാനി അരിയപുഗ്ഗലസംസന്ദനാ ആരദ്ധാ. തത്ഥ യസ്മാ കേചി അരഹതോവ പരിഹാനിം ഇച്ഛന്തി, കേചി അനാഗാമിനോപി, കേചി സകദാഗാമിസ്സപി. സോതാപന്നസ്സ പന സബ്ബേപി ന ഇച്ഛന്തിയേവ. യേ അരഹത്താ പരിഹായിത്വാ അനാഗാമിസകദാഗാമിഭാവേ ഠിതാ, തേസം പരിഹാനിം ഇച്ഛന്തി, ന ഇതരേസം അനാഗാമിസകദാഗാമീനം. സോതാപന്നസ്സ പന തേപി സബ്ബഥാപി ന ഇച്ഛന്തിയേവ, തസ്മാ പേയ്യാലമുഖേന പുച്ഛാ കതാ. തത്ഥ തേസം ലദ്ധിവസേന പടിഞ്ഞാ ച പടിക്ഖേപോ ച വേദിതബ്ബാ. ‘‘പരിഹായതി അനാഗാമീ അനാഗാമിഫലാ’’തി ഹി പഞ്ഹസ്മിം യേ അനാഗാമിനോ പരിഹാനിം ന ഇച്ഛന്തി, തേസം വസേന പടിക്ഖേപോ. യേ പകതിഅനാഗാമിനോ വാ അരഹത്താ പരിഹായിത്വാ ഠിതഅനാഗാമിനോ വാ പരിഹാനിം ഇച്ഛന്തി, തേസം വസേന പടിഞ്ഞാതി ഇദമേത്ഥ നയമുഖം. തസ്സാനുസാരേന സബ്ബപേയ്യാലാ അത്ഥതോ വേദിതബ്ബാ.

൨൪൧. യം പനേത്ഥ ‘‘സോതാപത്തിഫലസ്സ അനന്തരാ അരഹത്തംയേവ സച്ഛികരോതീ’’തി വുത്തം, തം പരിഹീനസ്സ പുന വായമതോ അരഹത്തപ്പത്തിം സന്ധായ വുത്തം. ഇതരോ സോതാപത്തിഫലാനന്തരം അരഹത്തസ്സ അഭാവാ പടിക്ഖിപതി.

൨൪൨. തതോ പരം ‘‘പരിഹാനി നാമേസാ കിലേസപ്പഹാനസ്സ വാ മന്ദതായ ഭവേയ്യ, മഗ്ഗഭാവനാദീനം വാ അനധിമത്തതായ, സച്ചാനം വാ അദസ്സനേനാ’’തി ഏവമാദീനം വസേന അനുയുഞ്ജിതും കസ്സ ബഹുതരാ കിലേസാ പഹീനാതിആദി വുത്തം. തം സബ്ബം ഉത്താനാധിപ്പായമേവ സുത്താനം പനത്ഥോ ആഗമട്ഠകഥാസു വുത്തനയേനേവ വേദിതബ്ബോ.

൨൬൨. സമയവിമുത്തോ അരഹാ അരഹത്താ പരിഹായതീതി ഏത്ഥ മുദിന്ദ്രിയോ സമയവിമുത്തോ, തിക്ഖിന്ദ്രിയോ അസമയവിമുത്തോതി തേസം ലദ്ധി. സകസമയേ പന അവസിപ്പത്തോ ഝാനലാഭീ സമയവിമുത്തോ, വസിപ്പത്തോ ഝാനലാഭീ ചേവ സബ്ബേ ച അരിയപുഗ്ഗലാ അരിയേ വിമോക്ഖേ അസമയവിമുത്താതി സന്നിട്ഠാനം. സോ പന തം അത്തനോ ലദ്ധിം ഗഹേത്വാ സമയവിമുത്തോ പരിഹായതി, ഇതരോ ന പരിഹായതീ’’തി ആഹ. സേസമേത്ഥ ഉത്താനത്ഥമേവ.

അരിയപുഗ്ഗലസംസന്ദനപരിഹാനിവണ്ണനാ.