൭. ധമ്മകഥാവണ്ണനാ

൮൮൭-൮൮൮. ഇദാനി ധമ്മകഥാ നാമ ഹോതി. തത്ഥ യസ്മാ രൂപാദയോ രൂപാദിസഭാവേന നിയതാ ന തം സഭാവം വിജഹന്തി, തസ്മാ സബ്ബധമ്മാ നിയതാതി യേസം ലദ്ധി, സേയ്യഥാപി അന്ധകാനഞ്ചേവ ഏകച്ചാനഞ്ച ഉത്തരാപഥകാനം; തേ സന്ധായ സബ്ബേ ധമ്മാതി പുച്ഛാ സകവാദിസ്സ, പടിഞ്ഞാ ഇതരസ്സ. അഥ നം ‘‘സചേ തേ നിയതാ, മിച്ഛത്തനിയതാ വാ സിയും സമ്മത്തനിയതാ വാ, ഇതോ അഞ്ഞോ നിയാമോ നാമ നത്ഥീ’’തി ചോദേതും മിച്ഛത്തനിയതാതിആദിമാഹ. തത്ഥ പടിക്ഖേപോ ച പടിഞ്ഞാ ച പരവാദിസ്സ. രൂപം രൂപട്ഠേനാതിആദി യേനത്ഥേന നിയതാതി വദതി, തസ്സ വസേന ചോദേതും വുത്തം. തത്രായം അധിപ്പായോ – രൂപഞ്ഹി രൂപട്ഠേന നിയതന്തി രൂപം രൂപമേവ, ന വേദനാദിസഭാവന്തി അധിപ്പായേന വത്തബ്ബം, ഇതോ അഞ്ഞഥാ ന വത്തബ്ബം. കസ്മാ? രൂപട്ഠതോ അഞ്ഞസ്സ രൂപസ്സ അഭാവാ. രൂപസഭാവോ ഹി രൂപട്ഠോ, രൂപസഭാവോ ച രൂപമേവ, ന രൂപതോ അഞ്ഞോ. വേദനാദീഹി പനസ്സ നാനത്തപഞ്ഞാപനത്ഥം ഏസ വോഹാരോ ഹോതീതി. തസ്മാ ‘‘രൂപം രൂപട്ഠേന നിയത’’ന്തി വദന്തേന രൂപം നിയതന്തി വുത്തം ഹോതി. നിയതഞ്ച നാമ മിച്ഛത്തനിയതം വാ സിയാ സമ്മത്തനിയതം വാ, ഇതോ അഞ്ഞോ നിയാമോ നാമ നത്ഥീതി. അഥ കസ്മാ പടിജാനാതീതി? അത്ഥന്തരവസേന. രൂപം രൂപട്ഠേന നിയതന്തി ഏത്ഥ ഹി രൂപം രൂപമേവ, ന വേദനാദിസഭാവന്തി അയമത്ഥോ. തസ്മാ പടിജാനാതി. ഇതോ അഞ്ഞഥാ പനസ്സ നിയതത്തം നത്ഥീതി പുന തേനേവ നയേന ചോദേതും മിച്ഛത്തനിയതന്തിആദിമാഹ. തം സബ്ബം ഉത്താനത്ഥമേവ. തേന ഹി രൂപന്തി ലദ്ധിപി അയോനിസോ പതിട്ഠാപിതത്താ അപ്പതിട്ഠിതാവ ഹോതീതി.

ധമ്മകഥാവണ്ണനാ.