൭. ഝാനന്തരികകഥാവണ്ണനാ
൮൧൭-൮൧൮. ഇദാനി ഝാനന്തരികകഥാ നാമ ഹോതി. തത്ഥ യേസം സമയേ ‘‘പഞ്ചകനയേ പഞ്ച ഝാനാനി വിഭത്താനി, കേവലം തയോ സമാധീ ഉദ്ദിട്ഠാ’’തി അവിതക്കവിചാരമത്തസ്സ സമാധിനോ ഓകാസം അജാനന്താനം ‘‘പഠമസ്സ ച ദുതിയസ്സ ച ഝാനസ്സ അന്തരേ ഝാനന്തരികാ നാമ ഏസാ’’തി ലദ്ധി, സേയ്യഥാപി സമ്മിതിയാനഞ്ചേവ ഏകച്ചാനഞ്ച അന്ധകാനം; തേ സന്ധായ പുച്ഛാ സകവാദിസ്സ, പടിഞ്ഞാ ഇതരസ്സ. അഥ നം ‘‘ഝാനമ്പി ചേതസികാ ധമ്മാ, ഫസ്സാദയോപി, തസ്മാ യദി ഝാനന്തരികാ നാമ ഭവേയ്യ, ഫസ്സന്തരികാദീഹിപി ഭവിതബ്ബ’’ന്തി ചോദനത്ഥം അത്ഥി ഫസ്സന്തരികാതിആദിമാഹ.
ദുതിയസ്സ ച ഝാനസ്സാതി ‘‘യദി ഝാനന്തരികാ നാമ ഭവേയ്യ, ദുതിയതതിയാദീനിപി ഝാനാനേവ, തേസമ്പി അന്തരികായ ഭവിതബ്ബ’’ന്തി ചോദനത്ഥം വുത്തം. സോ കേവലം ലദ്ധിയാ അഭാവേന പടിക്ഖിപതി ചേവ പടിജാനാതി ച. പഠമസ്സ ചാതി പുട്ഠോ ലദ്ധിവസേന പടിജാനാതി.
൮൧൯. സവിതക്കോ സവിചാരോതിആദി ‘‘തിണ്ണമ്പി സമാധീനം സമാധിഭാവേ സമാനേ അവിതക്കോ വിചാരമത്തോവ സമാധി ഝാനന്തരികോ, ന ഇതരോതി കോ ഏത്ഥ വിസേസഹേതൂ’’തി ചോദനത്ഥം വുത്തം.
൮൨൦-൮൨൨. ദ്വിന്നം ഝാനാനം പടുപ്പന്നാനന്തി പഠമദുതിയാനി സന്ധായ പുച്ഛതി. ഇതരോ ‘‘തേസം പച്ചുപ്പന്നാനംയേവ അന്തരേ അവിതക്കോ വിചാരമത്തോ സമാധി ഝാനന്തരികോ നാമ ഹോതീ’’തി ലദ്ധിയാ പടിജാനാതി. പഠമം ഝാനം നിരുദ്ധന്തി പുട്ഠോ തിണ്ണം ഏകക്ഖണേ പവത്തി ന യുത്താതി പടിജാനാതി. അവിതക്കോ വിചാരമത്തോ സമാധി പഠമം ഝാനന്തി ചതുക്കനയവസേന പുച്ഛതി. സകവാദീ തസ്മിം നയേ തസ്സ അഭാവാ പടിക്ഖിപതി. നനു തയോ സമാധീതി ഏത്ഥായമധിപ്പായോ – യഥാ തേസു തീസു സമാധീസു ദ്വേ സമാധീ ഝാനാനേവ, ന ഝാനന്തരികാ, ഏവം ഇതരേനപി ഝാനേനേവ ഭവിതബ്ബം, ന ഝാനന്തരികായാതി.
ഝാനന്തരികകഥാവണ്ണനാ.