൩. സബ്ബമിദം കമ്മതോതികഥാവണ്ണനാ

൭൮൩. ഇദാനി സബ്ബമിദം കമ്മതോതികഥാ നാമ ഹോതി. തത്ഥ ‘‘കമ്മുനാ വത്തതി ലോകോ’’തി സുത്തം നിസ്സായ ‘‘സബ്ബമിദം കമ്മകിലേസവിപാകവട്ടം കമ്മതോവ ഹോതീ’’തി യേസം ലദ്ധി, സേയ്യഥാപി രാജഗിരികാനഞ്ചേവ സിദ്ധത്ഥികാനഞ്ച; തേ സന്ധായ സബ്ബമിദന്തി പുച്ഛാ സകവാദിസ്സ, പടിഞ്ഞാ ഇതരസ്സ. അഥ നം ‘‘ഏവം സന്തേ കമ്മമ്പി കമ്മതോ ആപജ്ജതീ’’തി ചോദേതും കമ്മമ്പി കമ്മതോതി ആഹ. ഇതരോ യദി കമ്മമ്പി കമ്മതോവ നാമ തം കമ്മം വിപാകോയേവ സിയാതി പടിക്ഖിപതി. പുബ്ബേകതഹേതൂതി ‘‘യദി സബ്ബമിദം കമ്മതോ, പുബ്ബേകതഹേതുനാ തേന ഭവിതബ്ബ’’ന്തി ചോദേതും പുച്ഛതി, ഇതരോ പുബ്ബേകതഹേതുവാദഭയേന പടിക്ഖിപതി.

൭൮൪. കമ്മവിപാകതോതി ‘‘യദി സബ്ബമിദം കമ്മതോ, യം അതീതഭവേ പവത്തസ്സ ഹേതുഭൂതം കമ്മം, തമ്പി പുരിമതരേ ഭവേ കമ്മതോതി കമ്മവിപാകോ സമ്പജ്ജതി, തേന തേ സബ്ബമിദം കമ്മവിപാകതോ ആപജ്ജതീ’’തി ചോദേതും പുച്ഛതി. ഇതരോ ബീജതോ അംകുരസ്സേവ പച്ചുപ്പന്നപവത്തസ്സ കമ്മതോ നിബ്ബത്തിം സന്ധായ പടിക്ഖിപതി. ദുതിയം പുട്ഠോ തസ്സാപി കമ്മസ്സ ബീജസ്സ പുരിമബീജതോ വിയ പുരിമകമ്മതോ പവത്തത്താ പടിജാനാതി. പാണം ഹനേയ്യാതിആദി ‘‘യദി സബ്ബം കമ്മവിപാകതോ, പാണാതിപാതാദീനി കമ്മവിപാകേനേവ കരേയ്യാ’’തി ചോദേതും വുത്തം. ഇതരോ ദുസ്സീല്യചേതനാപി പുരിമകമ്മനിബ്ബത്താ ഏകേന പരിയായേന വിപാകോയേവാതി ലദ്ധിയാ പടിജാനാതി. അഥ നം ‘‘യദി തേ പാണാതിപാതോ കമ്മവിപാകതോ നിബ്ബത്തതി, പാണാതിപാതോ വിയ വിപാകോപി സഫലോ ആപജ്ജതീ’’തി ചോദേതും സഫലോതി ആഹ. ഇതരോ പാണാതിപാതസ്സ നിരയസംവത്തനികാദിഭാവതോ സഫലതം പസ്സന്തോ പടിജാനാതി. കമ്മവിപാകസ്സ പന ഇദം നാമ ഫലന്തി വുത്തട്ഠാനം അപസ്സന്തോ പടിക്ഖിപതി. അദിന്നാദാനാദീസുപി ഏസേവ നയോ. ഗിലാനപച്ചയഭേസജ്ജപരിക്ഖാരോ സഫലോതി ദേയ്യധമ്മവസേന ദാനഫലം പുച്ഛതി. കമ്മുനാ വത്തതീതി സുത്തം ‘‘നത്ഥി കമ്മ’’ന്തി അകമ്മവാദിതം പടിക്ഖിപിത്വാ ‘‘അത്ഥി കമ്മ’’ന്തി കമ്മവാദിതം കമ്മസ്സകതം ദീപേതി. ന സബ്ബസ്സേവ കമ്മതോ നിബ്ബത്തിം, തസ്മാ അസാധകന്തി.

സബ്ബമിദം കമ്മതോതികഥാവണ്ണനാ.