൧. കപ്പട്ഠകഥാവണ്ണനാ

൬൫൪-൬൫൭. ഇദാനി കപ്പട്ഠകഥാ നാമ ഹോതി. തത്ഥ യേസം ‘‘സങ്ഘം സമഗ്ഗം ഭേത്വാന, കപ്പം നിരയമ്ഹി പച്ചതീ’’തി ‘‘സകലമ്പി കപ്പം സങ്ഘഭേദകോ നിരയേ തിട്ഠതീ’’തി ലദ്ധി, സേയ്യഥാപി രാജഗിരികാനം; തേ സന്ധായ കപ്പട്ഠോതി പുച്ഛാ സകവാദിസ്സ, പടിഞ്ഞാ ഇതരസ്സ. ബുദ്ധോ ച ലോകേതി ഇദം വിനാ ബുദ്ധുപ്പാദേന സങ്ഘഭേദസ്സ അഭാവദസ്സനത്ഥം വുത്തം. കപ്പോ ച സണ്ഠാതി സങ്ഘോ ച ഭിജ്ജതീതിആദി ‘‘യദി സോ സകലം കപ്പം തിട്ഠതി, സണ്ഠഹനതോ പട്ഠായ തം കമ്മം കത്വാ തത്ഥ ഉപ്പജ്ജിത്വാ തിട്ഠേയ്യാ’’തി ദസ്സേതും വുത്തം. അതീതന്തിആദി ഹേട്ഠാ വുത്താധിപ്പായമേവ. കപ്പട്ഠോ ഇദ്ധിമാതി പഞ്ഹേ ഭാവനാമയം സന്ധായ പടിക്ഖിപതി, പരസമയേ പനസ്സ ജാതിമയം ഇദ്ധിം ഇച്ഛന്തി, തം സന്ധായ പടിജാനാതി. ഛന്ദിദ്ധിപാദോതിആദി ‘‘ജാതിമയായ ഇദ്ധിയാ ഇദ്ധിമാതി ലദ്ധിമത്തമേതം, കിം തേന, യദി പനസ്സ ഇദ്ധി അത്ഥി, ഇമിനാ നയേന ഇദ്ധിപാദാ ഭാവിതാ ഭവേയ്യു’’ന്തി ചോദനത്ഥം വുത്തം. ആപായികോ നേരയികോതി സുത്തം യം സോ ഏകം കപ്പം അസീതിഭാഗേ കത്വാ തതോ ഏകഭാഗമത്തം കാലം തിട്ഠേയ്യ, തം ആയുകപ്പം സന്ധായ വുത്തം, തസ്മാ അസാധകന്തി.

കപ്പട്ഠകഥാവണ്ണനാ.