൫. സത്തക്ഖത്തുപരമകഥാവണ്ണനാ
൫൪൧-൫൪൫. ഇദാനി സത്തക്ഖത്തുപരമകഥാ നാമ ഹോതി, തത്ഥ യസ്മാ ‘‘സത്തക്ഖത്തുപരമോ’’തി വുത്തം, തസ്മാ ‘‘സത്തക്ഖത്തുപരമോ പുഗ്ഗലോ സത്തക്ഖത്തുപരമതായ നിയതോ’’തി യേസം ലദ്ധി, സേയ്യഥാപി ഉത്തരാപഥകാനം; തേസം ഠപേത്വാ ‘‘അരിയമഗ്ഗം അഞ്ഞോ തസ്സ നിയമോ നത്ഥി, യേന സോ സത്തക്ഖത്തുപരമതായ നിയതോ ഭവേയ്യാ’’തി ഇമം വിഭാഗം ദസ്സേതും പുച്ഛാ സകവാദിസ്സ, പടിഞ്ഞാ ഇതരസ്സ.
മാതാ ജീവിതാതിആദീസു അയമധിപ്പായോ – ദ്വേ നിയാമാ സമ്മത്തനിയാമോ ച മിച്ഛത്തനിയാമോ ച. സമ്മത്തനിയാമോ അരിയമഗ്ഗോ. സോ അവിനിപാതധമ്മതഞ്ചേവ ഫലുപ്പത്തിഞ്ച നിയമേതി. മിച്ഛത്തനിയാമോ ആനന്തരിയകമ്മം. തം അനന്തരാ നിരയൂപപത്തിം നിയമേതി. തത്ഥ സത്തക്ഖത്തുപരമോ സോതാപത്തിമഗ്ഗേന അവിനിപാതധമ്മതായ ച ഫലുപ്പത്തിയാ ച നിയമിതോ. സേസമഗ്ഗനിയാമോ പനസ്സ നത്ഥി അനധിഗതത്താ, ആനന്തരിയമ്പി കാതും സോ അഭബ്ബോ. ത്വം പനസ്സ നിയാമം ഇച്ഛസി, തേന തം വദാമ – ‘‘കിം തേ സോ ഇമിനാ മിച്ഛത്തനിയാമേന നിയമിതോ’’തി.
അഭബ്ബോ അന്തരാതി പഞ്ഹേസു ആനന്തരിയാഭാവം സന്ധായ പടിക്ഖിപതി, സത്തക്ഖത്തുപരമം സന്ധായ പടിജാനാതി. അത്ഥി സോ നിയാമോതി പഞ്ഹേ സത്തക്ഖത്തുപരമതായ നിയാമം അപസ്സന്തോ പടിക്ഖിപതി. അത്ഥി തേ സതിപട്ഠാനാതിആദി നിയാമസങ്ഖാതേ മഗ്ഗധമ്മേ ദസ്സേതും വുത്തം. തസ്സ പന പുന പഠമമഗ്ഗാനുപ്പത്തിതോ തേപി നത്ഥി, തസ്മാ പടിക്ഖിപതി. സേസമേത്ഥ ഉത്താനത്ഥമേവ. നനു സോ സത്തക്ഖത്തുപരമോതി ഏത്ഥ ഭഗവാ ‘‘അയം പുഗ്ഗലോ ഏത്തകേ ഭവേ സന്ധാവിത്വാ പരിനിബ്ബായിസ്സതി, അയം ഏത്തകേ’’തി അത്തനോ ഞാണബലേന ബ്യാകരോതി, ന ഭവനിയാമം നാമ കിഞ്ചി തേന സത്തക്ഖത്തുപരമോ, കോലംകോലോ, ഏകബീജീ വാതി വുത്തം, തസ്മാ അസാധകമേതന്തി.
സത്തക്ഖത്തുപരമകഥാവണ്ണനാ.
൬൪൬-൬൪൭. കോലംകോലഏകബീജികഥായോപി ഇമിനാവുപായേന വേദിതബ്ബാ.
കോലംകോലഏകബീജികഥാവണ്ണനാ.