൮. സമാധികഥാവണ്ണനാ

൬൨൫-൬൨൬. ഇദാനി സമാധികഥാ നാമ ഹോതി. തത്ഥ യേസം ഏകചിത്തക്ഖണേ ഉപ്പന്നാപി ഏകഗ്ഗതാ സമാധാനട്ഠേന സമാധീതി അഗ്ഗഹേത്വാ ‘‘സത്ത രത്തിന്ദിവാനി ഏകന്തസുഖപടിസംവേദീ വിഹരിതു’’ന്തിആദിവചനം (മ. നി. ൧.൧൮൦) നിസ്സായ ‘‘ചിത്തസന്തതി സമാധീ’’തി ലദ്ധി, സേയ്യഥാപി സബ്ബത്ഥിവാദാനഞ്ചേവ ഉത്തരാപഥകാനഞ്ച; തേ സന്ധായ ചിത്തസന്തതീതി പുച്ഛാ സകവാദിസ്സ, പടിഞ്ഞാ ഇതരസ്സ. അഥ നം ‘‘യദി ചിത്തസന്തതി സമാധി, ചിത്തസന്തതി നാമ അതീതാപി അത്ഥി, അനാഗതാപി അത്ഥി. ന ഹി ഏകം പച്ചുപ്പന്നചിത്തമേവ ചിത്തസന്തതി നാമ ഹോതി, കിം തേ സബ്ബാപി സാ സമാധീ’’തി ചോദേതും അതീതാതിആദിമാഹ, ഇതരോ തഥാ അനിച്ഛന്തോ പടിക്ഖിപതി.

നനു അതീതം നിരുദ്ധന്തിആദി ‘‘ചിത്തസന്തതിയം പച്ചുപ്പന്നമേവ ചിത്തം കിച്ചകരം, അതീതാനാഗതം നിരുദ്ധത്താ അനുപ്പന്നത്താ ച നത്ഥി, കഥം തം സമാധി നാമ ഹോതീ’’തി ദസ്സേതും വുത്തം. ഏകചിത്തക്ഖണികോതി പുച്ഛാ പരവാദിസ്സ. തതോ യാ സകസമയേ ‘‘സമാധിം, ഭിക്ഖവേ, ഭാവേഥാ’’തിആദീസു പച്ചുപ്പന്നകുസലചിത്തസമ്പയുത്താ ഏകഗ്ഗതാ സമാധീതി വുത്താ, തം സന്ധായ പടിഞ്ഞാ സകവാദിസ്സ. ചക്ഖുവിഞ്ഞാണസമങ്ഗീതിആദി ‘‘ഏകചിത്തക്ഖണികോ’’തി വചനമത്തം ഗഹേത്വാ ഛലേന വുത്തം, തേനേവ സകവാദിനാ പടിക്ഖിത്തം. നനു വുത്തം ഭഗവതാതി സുത്തം പുരിമപച്ഛിമവസേന പവത്തമാനസ്സ സമാധിസ്സ അബ്ബോകിണ്ണതം സാധേതി, ന സന്തതിയാ സമാധിഭാവം, തസ്മാ അസാധകന്തി.

സമാധികഥാവണ്ണനാ.