൧. ആനിസംസദസ്സാവീകഥാവണ്ണനാ
൫൪൭. ഇദാനി ആനിസംസദസ്സാവീകഥാ നാമ ഹോതി. തത്ഥ സകസമയേ സങ്ഖാരേ ആദീനവതോ നിബ്ബാനഞ്ച ആനിസംസതോ പസ്സന്തസ്സ സംയോജനപ്പഹാനം ഹോതീതി നിച്ഛയോ. യേസം പന തേസു ദ്വീസുപി ഏകംസികവാദം ഗഹേത്വാ ‘‘ആനിസംസദസ്സാവിനോവ സംയോജനപ്പഹാനം ഹോതീ’’തി ലദ്ധി, സേയ്യഥാപി അന്ധകാനം; തേ സന്ധായ പുച്ഛാ സകവാദിസ്സ, പടിഞ്ഞാ ഇതരസ്സ. അഥസ്സ ‘‘ഏകംസികവാദോ തയാ ഗഹിതോ, ആദീനവോപി ദട്ഠബ്ബോയേവാ’’തി വിഭാഗദസ്സനത്ഥം സകവാദീ സങ്ഖാരേതിആദിമാഹ.
സങ്ഖാരേ ച അനിച്ചതോ മനസികരോതി, നിബ്ബാനേ ച ആനിസംസദസ്സാവീ ഹോതീതി പഞ്ഹസ്മിം അയമധിപ്പായോ – ആനിസംസദസ്സാവിസ്സ സംയോജനാനം പഹാനം ഹോതീതി തേസം ലദ്ധി. നനു സങ്ഖാരേ അനിച്ചതോ മനസികരോതോ സംയോജനാ പഹീയന്തീതി ച പുട്ഠോ ആമന്താതി പടിജാനാതി. തേന തേ സങ്ഖാരേ ച അനിച്ചതോ മനസികരോതി, നിബ്ബാനേ ച ആനിസംസദസ്സാവീ ഹോതീതി ഇദം ആപജ്ജതി, കിം സമ്പടിച്ഛസി ഏതന്തി. തതോ പരവാദീ ഏകചിത്തക്ഖണം സന്ധായ പടിക്ഖിപതി, ദുതിയം പുട്ഠോ നാനാചിത്തവസേന പടിജാനാതി. സകവാദീ പനസ്സ അധിപ്പായം മദ്ദിത്വാ അനിച്ചമനസികാരസ്സ ആനിസംസദസ്സാവിതായ ച ഏകതോ പടിഞ്ഞാതത്താ ദ്വിന്നം ഫസ്സാനം ദ്വിന്നം ചിത്താനം സമോധാനം ഹോതീതി പുച്ഛതി. ഇതരോ ദ്വിന്നം സമോധാനം അപസ്സന്തോ പടിക്ഖിപതി. ദുക്ഖതോതിആദിപഞ്ഹേസുപി ഏസേവ നയോ. കിം പനേത്ഥ സന്നിട്ഠാനം, കിം അനിച്ചാദിതോ മനസികരോതോ സംയോജനാ പഹീയന്തി, ഉദാഹു നിബ്ബാനേ ആനിസംസദസ്സാവിസ്സ, ഉദാഹു ദ്വേപി ഏകതോ കരോന്തസ്സാതി. യദി താവ അനിച്ചാദിതോ മനസികരോതോ പഹാനം ഭവേയ്യ, വിപസ്സനാചിത്തേനേവ ഭവേയ്യ. അഥ ആനിസംസദസ്സാവിനോ, അനുസ്സവവസേന നിബ്ബാനേ ആനിസംസം പസ്സന്തസ്സ വിപസ്സനാചിത്തേനേവ ഭവേയ്യ, അഥ ദ്വേപി ഏകതോ കരോന്തസ്സ ഭവേയ്യ, ദ്വിന്നം ഫസ്സാദീനം സമോധാനം ഭവേയ്യ. യസ്മാ പന അരിയമഗ്ഗക്ഖണേ അനിച്ചാദിമനസികാരസ്സ കിച്ചം നിപ്ഫത്തിം ഗച്ഛതി പുന നിച്ചതോതിആദിഗഹണസ്സ അനുപ്പത്തിധമ്മഭാവതോ, നിബ്ബാനേ ച പച്ചക്ഖതോവ ആനിസംസദസ്സനം ഇജ്ഝതി, തസ്മാ കിച്ചനിപ്ഫത്തിവസേന അനിച്ചാദിതോ മനസികരോതോ ആരമ്മണം കത്വാ പവത്തിവസേന ച നിബ്ബാനേ ആനിസംസദസ്സാവിസ്സ സംയോജനാനം പഹാനം ഹോതീതി വേദിതബ്ബം.
൫൪൮. നിബ്ബാനേ സുഖാനുപസ്സീതി സുത്തം നിബ്ബാനേ സുഖാനുപസ്സനാദിഭാവമേവ സാധേതി, ന ആനിസംസദസ്സാവിതാമത്തേന സംയോജനാനം പഹാനം. തസ്മാ ആഭതമ്പി അനാഭതസദിസമേവാതി.
ആനിസംസദസ്സാവീകഥാവണ്ണനാ.