൫. പരിഭോഗമയപുഞ്ഞകഥാവണ്ണനാ
൪൮൩. ഇദാനി പരിഭോഗമയപുഞ്ഞകഥാ നാമ ഹോതി. തത്ഥ ‘‘തേസം ദിവാ ച രത്തോ ച, സദാ പുഞ്ഞം പവഡ്ഢതീ’’തി (സം. നി. ൧.൪൭) ച ‘‘യസ്സ ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു ചീവരം പരിഭുഞ്ജമാനോ’’തി (അ. നി. ൪.൫൧) ച ഏവമാദീനി സുത്താനി അയോനിസോ ഗഹേത്വാ യേസം പരിഭോഗമയം നാമ പുഞ്ഞം അത്ഥീ’’തി ലദ്ധി, സേയ്യഥാപി രാജഗിരികസിദ്ധത്ഥികസമ്മിതിയാനം; തേ സന്ധായ പരിഭോഗമയന്തി പുച്ഛാ സകവാദിസ്സ, പടിഞ്ഞാ ഇതരസ്സ. അഥ നം ‘‘പുഞ്ഞം നാമ ഫസ്സാദയോ കുസലാ ധമ്മാ, ന തതോ പരം, തസ്മാ ഫസ്സാദീഹി തേ വഡ്ഢിതബ്ബ’’ന്തി ചോദേതും പരിഭോഗമയോ ഫസ്സോതിആദി ആരദ്ധം. തം സബ്ബം ഇതരേന തേസം അവഡ്ഢനതോ പടിക്ഖിത്തം. ലതാവിയാതിആദീനി ‘‘കിരിയായ വാ ഭാവനായ വാ വിനാപി യഥാ ലതാദീനി സയമേവ വഡ്ഢന്തി, കിം തേ ഏവം വഡ്ഢന്തീ’’തി ചോദനത്ഥം വുത്താനി. തഥാ പനസ്സ അവഡ്ഢനതോ ന ഹേവാതി പടിക്ഖിത്തം.
൪൮൪. ന സമന്നാഹരതീതി പഞ്ഹേ പടിഗ്ഗാഹകാനം പരിഭോഗേന പുരിമചേതനാ വഡ്ഢതി, ഏവം തം ഹോതി പുഞ്ഞന്തി ലദ്ധിവസേന പടിജാനാതി. തതോ അനാവട്ടേന്തസ്സാതിആദീഹി പുട്ഠോ ദായകസ്സ ചാഗചേതനം സന്ധായ പടിക്ഖിപതി. തത്ഥ അനാവട്ടേന്തസ്സാതി ദാനചേതനായ പുരേചാരികേന ആവജ്ജനേന ഭവങ്ഗം അനാവട്ടേന്തസ്സ അപരിവട്ടേന്തസ്സ. അനാഭോഗസ്സാതി നിരാഭോഗസ്സ. അസമന്നാഹരന്തസ്സാതി ന സമന്നാഹരന്തസ്സ. ആവജ്ജനഞ്ഹി ഭവങ്ഗം വിച്ഛിന്ദിത്വാ അത്തനോ ഗതമഗ്ഗേ ഉപ്പജ്ജമാനം ദാനചേതനം സമന്നാഹരതി നാമ. ഏവംകിച്ചേന ഇമിനാ ചിത്തേന അസമന്നാഹരന്തസ്സ പുഞ്ഞം ഹോതീതി പുച്ഛതി. അമനസികരോന്തസ്സാതി മനം അകരോന്തസ്സ. ആവജ്ജനേന ഹി തദനന്തരം ഉപ്പജ്ജമാനം മനം കരോതി നാമ. ഏവം അകരോന്തസ്സാതി അത്ഥോ. ഉപയോഗവചനസ്മിഞ്ഹി ഏതം ഭുമ്മം. അചേതയന്തസ്സാതി ചേതനം അനുപ്പാദേന്തസ്സ. അപത്ഥേന്തസ്സാതി പത്ഥനാസങ്ഖാതം കുസലച്ഛന്ദം അകരോന്തസ്സ. അപ്പണിദഹന്തസ്സാതി ദാനചേതനാവസേന ചിത്തം അട്ഠപേന്തസ്സാതി അത്ഥോ. നനു ആവട്ടേന്തസ്സാതി വാരേ ആഭോഗസ്സാതി ആഭോഗവതോ. അഥ വാ ആഭോഗാ അസ്സ, ആഭോഗസ്സ വാ അനന്തരം തം പുഞ്ഞം ഹോതീതി അത്ഥോ.
൪൮൫. ദ്വിന്നം ഫസ്സാനന്തിആദീസുപി ഏകക്ഖണേ ദായകസ്സ ദ്വിന്നം ഫസ്സാദീനം അഭാവാ പടിക്ഖിപതി, ദായകസ്സ ച പരിഭുഞ്ജന്തസ്സ ചാതി ഉഭിന്നം ഫസ്സാദയോ സന്ധായ പടിജാനാതി. അപിചസ്സ പഞ്ചന്നം വിഞ്ഞാണാനം സമോധാനം ഹോതീതി ലദ്ധി, തസ്സാപി വസേന പടിജാനാതി. അഥ നം സകവാദീ പരിയായസ്സ ദ്വാരംപിദഹിത്വാ ഉജുവിപച്ചനീകവസേന ചോദേതും കുസലാദിപഞ്ഹം പുച്ഛതി. തത്രാപി കുസലാകുസലാനം ഏകസ്സേകക്ഖണേ സമ്പയോഗാഭാവം സന്ധായ പടിക്ഖിപതി. പരിഭോഗമയം പന ചിത്തവിപ്പയുത്തം ഉപ്പജ്ജതീതി ലദ്ധിയാ പടിജാനാതി. അഥ നം സകവാദീ സുത്തേന നിഗ്ഗണ്ഹാതി.
൪൮൬. സുത്തസാധനേ ആരാമരോപകാദീനം അനുസ്സരണപടിസങ്ഖരണാദിവസേന അന്തരന്തരാ ഉപ്പജ്ജമാനം പുഞ്ഞം സന്ധായ സദാ പുഞ്ഞം പവഡ്ഢതീതി വുത്തം. അപ്പമാണോ തസ്സ പുഞ്ഞാഭിസന്ദോതി ഇദം അപ്പമാണവിഹാരിനോ ദിന്നപച്ചയത്താ ച ‘‘ഏവരൂപോ മേ ചീവരം പരിഭുഞ്ജതീ’’തി അനുമോദനവസേന ച വുത്തം. തം സോ പരിഭോഗമയന്തി സല്ലക്ഖേതി. യസ്മാ പന പടിഗ്ഗാഹകേന പടിഗ്ഗഹേത്വാ അപരിഭുത്തേപി ദേയ്യധമ്മേ പുഞ്ഞം ഹോതിയേവ, തസ്മാ സകവാദീവാദോവ ബലവാ, തത്ഥ പടിഗ്ഗാഹകേന പടിഗ്ഗഹിതേതി അത്ഥോ ദട്ഠബ്ബോ. സേസം ഉത്താനത്ഥമേവാതി.
പരിഭോഗമയപുഞ്ഞകഥാവണ്ണനാ.