൨. ദുതിയവഗ്ഗോ

൧. പരൂപഹാരവണ്ണനാ

൩൦൭. ഇദാനി പരൂപഹാരകഥാ നാമ ഹോതി. തത്ഥ യേ അരഹത്തം പടിജാനന്താനം അപ്പത്തേ പത്തസഞ്ഞീനം അധിമാനികാനം കുഹകാനം വാ അരഹത്തം പടിജാനന്താനം സുക്കവിസ്സട്ഠിം ദിസ്വാ ‘‘മാരകായികാ ദേവതാ അരഹതോ അസുചിം ഉപസംഹരന്തീ’’തി മഞ്ഞന്തി; സേയ്യഥാപി ഏതരഹി പുബ്ബസേലിയാ ച അപരസേലിയാ ച; തേ സന്ധായ അത്ഥി അരഹതോതി പുച്ഛാ സകവാദിസ്സ, പടിഞ്ഞാ ഇതരസ്സ. ഇദാനി യസ്മാ സുക്കവിസ്സട്ഠി നാമ രാഗസമുട്ഠാനാ ഹോതി, തസ്മാ അത്ഥി അരഹതോ രാഗോതി അനുയോഗോ ആരദ്ധോ. സോ സബ്ബോപി ഉത്താനത്ഥോയേവ.

മാരകായികാ ദേവതാ അത്തനോതിആദിപഞ്ഹേ യസ്മാ താസം ദേവതാനം സുക്കവിസ്സട്ഠി നാമ നത്ഥി, അഞ്ഞേസമ്പി സുക്കം ഗഹേത്വാ ന ഉപസംഹരന്തി, അരഹതോ പന സുക്കമേവ നത്ഥി, തസ്മാ ന ഹേവന്തി പടിക്ഖിപതി.

നേവ അത്തനോതിപഞ്ഹേ പന നിമ്മിനിത്വാ ഉപസംഹരന്തീതി ലദ്ധിയാ പടിജാനാതി. ലോമകൂപേഹീതിപഞ്ഹേ സപ്പിതേലാനം വിയ ലോമകൂപേഹി ഉപസംഹരണാഭാവം ദിസ്വാ പടിക്ഖിപതി.

൩൦൮. ഹന്ദ ഹീതി വചസായത്ഥേ നിപാതോ. ‘‘അരഹാ നു ഖോ അഹം, നോ’’തി ഏവം വിമതിം ഗാഹയിസ്സാമാതി ഏവം വചസായം കത്വാ ഉപസംഹരന്തീതി അത്ഥോ. അത്ഥി അരഹതോ വിമതീതി പുട്ഠോ അട്ഠവത്ഥുകം വിചികിച്ഛം സന്ധായ പടിക്ഖിപതി, ദുതിയം പുട്ഠോ ഇത്ഥിപുരിസാനം നാമഗോത്താദീസു സന്നിട്ഠാനാഭാവം സന്ധായ പടിജാനാതി.

൩൦൯. അത്ഥി തസ്സ ആസയോതി തസ്സ സുക്കസ്സ ഉച്ചാരപസ്സാവാനം വിയ പതിട്ഠാനോകാസോ അത്ഥീതി പുച്ഛതി.

൩൧൨. സധമ്മകുസലസ്സാതി അത്തനോ അരഹത്തധമ്മമത്തേയേവ കുസലസ്സ. പഞ്ഞാവിമുത്തം സന്ധായേവം വദതി. പരധമ്മകുസലസ്സാതി സധമ്മതോ പരസ്മിം അട്ഠസമാപത്തിധമ്മേപി കുസലസ്സ. ഉഭതോഭാഗവിമുത്തം സന്ധായേവം വദതി. സേസമേത്ഥ പാളിഅനുസാരേനേവ വേദിതബ്ബന്തി.

പരൂപഹാരകഥാവണ്ണനാ.

൨-൩-൪. അഞ്ഞാണാദികഥാവണ്ണനാ

൩൧൪. ഇദാനി അഞ്ഞാണം, കങ്ഖാ, പരവിതരണാതി തിസ്സോ കഥാ നാമ ഹോന്തി. തത്ഥ യേസം ‘‘അരഹതോ ഇത്ഥിപുരിസാദീനം നാമഗോത്താദീസു ഞാണപ്പവത്തിയാ അഭാവേന അത്ഥി അഞ്ഞാണം, തത്ഥേവ സന്നിട്ഠാനാഭാവേന അത്ഥി കങ്ഖാ. യസ്മാ ച നേസം താനി വത്ഥൂനി പരേ വിതരന്തി പകാസേന്തി ആചിക്ഖന്തി, തസ്മാ നേസം അത്ഥി പരവിതരണാ’’തി ഇമാ ലദ്ധിയോ, സേയ്യഥാപി ഏതരഹി പുബ്ബസേലിയാദീനം; തേസം താ ലദ്ധിയോ ഭിന്ദിതും തീസുപി കഥാസു പുച്ഛാ സകവാദിസ്സ, പടിഞ്ഞാ ച പടിക്ഖേപോ ച ഇതരസ്സ. തത്ഥ സബ്ബേസുപി പഞ്ഹേസു ചേവ വിസ്സജ്ജനേസു ച പാളിം അനുഗന്ത്വാവ അത്ഥോ വേദിതബ്ബോതി.

അഞ്ഞാണാദികഥാവണ്ണനാ.

൫. വചീഭേദകഥാവണ്ണനാ

൩൨൬. ഇദാനി വചീഭേദകഥാ നാമ ഹോതി. തത്ഥ യേസം ‘‘സോതാപത്തിമഗ്ഗക്ഖണേ പഠമം ഝാനം സമാപന്നസ്സ ദുക്ഖന്തി വാചാ ഭിജ്ജതീ’’തി ലദ്ധി, സേയ്യഥാപി ഏതരഹി പുബ്ബസേലിയാദീനം; തേ സന്ധായ സമാപന്നസ്സ അത്ഥി വചീഭേദോതി പുച്ഛാ സകവാദിസ്സ, ലദ്ധിയം ഠത്വാ പടിഞ്ഞാ പരവാദിസ്സ. പുന സബ്ബത്ഥാതി തയോ ഭവേ സന്ധായ പുട്ഠോ അരൂപം സന്ധായ പടിക്ഖിപതി. സബ്ബദാതി കാലവസേന പുട്ഠോ പഠമമഗ്ഗക്ഖണേ പഠമജ്ഝാനികസമാപത്തിതോ അഞ്ഞം സബ്ബം സമാപത്തികാലം സന്ധായ പടിക്ഖിപതി. സബ്ബേസം സമാപന്നാനന്തി പുട്ഠോ ലോകിയസമാപത്തിയോ സമാപന്നേ സന്ധായ പടിക്ഖിപതി. സബ്ബസമാപത്തീസൂതി പുട്ഠോ ദുതിയജ്ഝാനാദികം ലോകുത്തരം സബ്ബഞ്ച ലോകിയസമാപത്തിം സന്ധായ പടിക്ഖിപതി.

കായഭേദോതി അഭിക്കമാദിവസേന പവത്തകായവിഞ്ഞത്തി. ഇദം ‘‘യാനി ചിത്താനി വചീവിഞ്ഞത്തിം സമുട്ഠാപേന്തി, താനേവ കായവിഞ്ഞത്തിം. ഏവം സന്തേ കസ്മാ കായഭേദോപി ന ഹോതീ’’തി ചോദനത്ഥം പുച്ഛതി. ഇതരോ ലദ്ധിവസേന പടിക്ഖിപതി ചേവ പടിജാനാതി ച. ഇദാനി യദി സോ മഗ്ഗക്ഖണേ ‘‘ദുക്ഖ’’ന്തി വാചം ഭാസതി, ‘‘സമുദയോ’’തിആദികമ്പി ഭാസേയ്യ. യദി വാ തം ന ഭാസതി, ഇതരമ്പി ന ഭാസേയ്യാതി ചോദനത്ഥം ദുക്ഖന്തി ജാനന്തോതിആദയോ പഞ്ഹാ വുത്താ. ഇതരോ പന അത്തനോ ലദ്ധിവസേനേവ പടിജാനാതി ചേവ പടിക്ഖിപതി ച. ലോകുത്തരം പഠമജ്ഝാനം സമാപന്നോ ദുക്ഖദുക്ഖന്തി വിപസ്സതീതി ഹിസ്സ ലദ്ധി.

൩൨൮. ഞാണന്തി ലോകുത്തരം ചതുസച്ചഞാണം. സോതന്തി സോതവിഞ്ഞാണം അധിപ്പേതം, യേന തം സദ്ദം സുണാതി. ദ്വിന്നം ഫസ്സാനന്തി സോതസമ്ഫസ്സമനോസമ്ഫസ്സാനം.

൩൨൯. നോ വത രേ വത്തബ്ബേതി യദി അവിസേസേന യംകിഞ്ചി സമാപന്നസ്സ നത്ഥി വചീഭേദോ, ന അവിസേസേന വത്തബ്ബം ‘‘സമാപന്നസ്സ അത്ഥി വചീഭേദോ’’തി. സേസമേത്ഥ ഉത്താനത്ഥമേവ സദ്ധിം സുത്തസാധനായ. യം പനേതേന ‘‘സിഖിസ്സ ആനന്ദ, ഭഗവതോ’’തി പരിയോസാനേ സുത്തം ആഭതം, തത്ഥ യേന സമാപത്തിചിത്തേന സോ വചീഭേദോ സമുട്ഠിതോ, കായഭേദോപി തേന സമുട്ഠാതിയേവ, ന ച തം ലോകുത്തരം പഠമജ്ഝാനചിത്തം, തസ്മാ അസാധകന്തി.

വചീഭേദകഥാവണ്ണനാ.

൬. ദുക്ഖാഹാരകഥാവണ്ണനാ

൩൩൪. ഇദാനി ദുക്ഖാഹാരകഥാ നാമ ഹോതി. തത്ഥ ‘‘ദുക്ഖം ദുക്ഖന്തി വാചം ഭാസന്തോ ദുക്ഖേ ഞാണം ആഹരതി, തം ദുക്ഖാഹാരോ നാമ വുച്ചതി. തഞ്ച പനേതം മഗ്ഗങ്ഗം മഗ്ഗപരിയാപന്ന’’ന്തി യേസം ലദ്ധി, സേയ്യഥാപി ഏതരഹി പുബ്ബസേലിയാനം; തേ സന്ധായ ദുക്ഖാഹാരോതി പുച്ഛാ സകവാദിസ്സ, പടിഞ്ഞാ പരവാദിസ്സ. യേ കേചീതി പഠമപഞ്ഹേ അവിപസ്സകേ സന്ധായ പടിക്ഖിപതി, ദുതിയപഞ്ഹേ വിപസ്സകേ സന്ധായ പടിജാനാതി, തം പനസ്സ ലദ്ധിമത്തമേവ. തസ്മാ ‘‘സബ്ബേ തേ’’തി വാദസ്സ ഭിന്ദനത്ഥം ബാലപുഥുജ്ജനാതിആദിമാഹ. തം ഉത്താനത്ഥമേവാതി.

ദുക്ഖാഹാരകഥാവണ്ണനാ.

൭. ചിത്തട്ഠിതികഥാവണ്ണനാ

൩൩൫. ഇദാനി ചിത്തട്ഠിതികഥാ നാമ ഹോതി. തത്ഥ യേസം സമാപത്തിചിത്തഞ്ചേവ ഭവങ്ഗചിത്തഞ്ച അനുപ്പബന്ധേന പവത്തമാനം ദിസ്വാ ‘‘ഏകമേവ ചിത്തം ചിരം തിട്ഠതീ’’തി ലദ്ധി സേയ്യഥാപി ഏതരഹി ഹേട്ഠാ വുത്തപ്പഭേദാനം അന്ധകാനം, തംലദ്ധിവിസോധനത്ഥം ഏകം, ചിത്തം ദിവസം തിട്ഠതീതി പുച്ഛാ സകവാദിസ്സ, പടിഞ്ഞാ പരവാദിസ്സ. ഉപഡ്ഢദിവസോ ഉപ്പാദക്ഖണോതി ഏത്ഥ ഠിതിക്ഖണം അനാമസിത്വാ ‘‘അനിച്ചാ വത സങ്ഖാരാ, ഉപ്പാദവയധമ്മിനോ’’തി (സം. നി. ൧.൧൮൬; ൨.൧൪൩) ദേസനാനയേന ഉപ്പാദവയവസേനേവ പുച്ഛാ കതാ.

തേ ധമ്മാ ചിത്തേന ലഹുപരിവത്താതി പുട്ഠോ ചിത്തതോ ലഹുതരപരിവത്തിനോ ധമ്മേ അപസ്സന്തോ പടിക്ഖിപതി. ദുതിയം പുട്ഠോ യസ്സ ചിത്തസ്സ ദീഘട്ഠിതിം ഇച്ഛതി, തം സന്ധായ പടിജാനാതി. യാവതായുകം തിട്ഠതീതി പഞ്ഹേ ‘‘ചുല്ലാസീതിസഹസ്സാനി, കപ്പാ തിട്ഠന്തി യേ മരൂ’’തിആദിവചനവസേന (മഹാനി. ൧൦) ആരുപ്പതോ അഞ്ഞത്ര പടിക്ഖിപതി, ആരുപ്പേ പടിജാനാതി. മുഹുത്തം മുഹുത്തം ഉപ്പജ്ജതീതി പഞ്ഹേ പരവാദിസ്സ ‘‘ഉപ്പാദവയധമ്മിനോ’’തിആദിസുത്തവിരോധഭയേന പടിജാനാതി. ഠിതിം പനസ്സ ലദ്ധിവസേന ഇച്ഛതി. സേസമേത്ഥ ഉത്താനത്ഥമേവാതി.

ചിത്തട്ഠിതികഥാവണ്ണനാ.

൮. കുക്കുളകഥാവണ്ണനാ

൩൩൮. ഇദാനി കുക്കുളകഥാ നാമ ഹോതി. തത്ഥ യേസം ‘‘സബ്ബം, ഭിക്ഖവേ, ആദിത്തം (സം. നി. ൪.൨൮; മഹാവ. ൫൪) സബ്ബേ സങ്ഖാരാ ദുക്ഖാ’’തിആദീനി (ധ. പ. ൨൭൮) സുത്താനി അയോനിസോ ഗഹേത്വാ ‘‘നിപ്പരിയായേനേവ സബ്ബേ സങ്ഖാരാ കുക്കുളാ വീതച്ചിതങ്ഗാരസമ്മിസ്സാ ഛാരികനിരയസദിസാ’’തി ലദ്ധി, സേയ്യഥാപി ഏതരഹി ഗോകുലികാനം; തേസം നാനപ്പകാരസുഖസന്ദസ്സനേന തം ലദ്ധിം വിവേചേതും പുച്ഛാ സകവാദിസ്സ, പടിഞ്ഞാ പരവാദിസ്സ. തത്ഥ അനോധിം കത്വാതി ഓധിം മരിയാദം കോട്ഠാസം അകരിത്വാ, അവിസേസേന സബ്ബേയേവാതി അത്ഥോ. സേസം സബ്ബം പാളിനയേനേവ വേദിതബ്ബം സദ്ധിം സുത്തസാധനായാതി.

കുക്കുളകഥാവണ്ണനാ.

൯. അനുപുബ്ബാഭിസമയകഥാവണ്ണനാ

൩൩൯. ഇദാനി അനുപുബ്ബാഭിസമയകഥാ നാമ ഹോതി. തത്ഥ യേസം –

‘‘അനുപുബ്ബേന മേധാവീ, ഥോകം ഥോകം ഖണേ ഖണേ;

കമ്മാരോ രജതസ്സേവ, നിദ്ധമേ മലമത്തനോ’’തി. (ധ. പ. ൨൩൯) –

ആദീനി സുത്താനി അയോനിസോ ഗഹേത്വാ ‘‘സോതാപത്തിഫലസച്ഛികിരിയായ പടിപന്നോ ഏകച്ചേ കിലേസേ ദുക്ഖദസ്സനേന പജഹതി, ഏകച്ചേ സമുദയനിരോധമഗ്ഗദസ്സനേന, തഥാ സേസാപീതി ഏവം സോളസഹി കോട്ഠാസേഹി അനുപുബ്ബേന കിലേസപ്പഹാനം കത്വാ അരഹത്തപടിലാഭോ ഹോതീ’’തി ഏവരൂപാ നാനാഭിസമയലദ്ധി ഉപ്പന്നാ, സേയ്യഥാപി ഏതരഹി അന്ധകസബ്ബത്ഥികസമ്മിതിയഭദ്രയാനികാനം; തേസം ലദ്ധിവിവേചനത്ഥം അനുപുബ്ബാഭിസമയോതി പുച്ഛാ സകവാദിസ്സ, പടിഞ്ഞാ ഇതരസ്സ. അനുപുബ്ബേന സോതാപത്തിമഗ്ഗന്തി പുട്ഠോ പന ഏകസ്സ മഗ്ഗസ്സ ബഹുഭാവാപത്തിഭയേന പടിക്ഖിപതി. ദുതിയം പുട്ഠോ ദുക്ഖദസ്സനാദിവസേന പടിജാനാതി. താനി വാ ചത്താരിപി ഞാണാനി ഏകോ സോതാപത്തിമഗ്ഗോയേവാതി പടിജാനാതി, ഫലം പന ഏകമേവ ഇച്ഛതി, തസ്മാ പടിക്ഖിപതി. സകദാഗാമിമഗ്ഗാദീസുപി ഏസേവ നയോ.

൩൪൪. മഗ്ഗേ ദിട്ഠേ ഫലേ ഠിതോതി പഞ്ഹേ യസ്മാ ദുക്ഖദസ്സനാദീഹി ദസ്സനം അപരിനിട്ഠിതം, മഗ്ഗദസ്സനേന പരിനിട്ഠിതം നാമ ഹോതി, തദാ സോ ഫലേ ഠിതോതി സങ്ഖം ഗച്ഛതി, തസ്മാ പടിജാനാതി.

൩൪൫. ദുക്ഖേ ദിട്ഠേ ചത്താരി സച്ചാനീതി പുച്ഛാ പരവാദിസ്സ, ഏകാഭിസമയവസേന പടിഞ്ഞാ സകവാദിസ്സ. പുന ദുക്ഖസച്ചം ചത്താരി സച്ചാനീതി അനുയോഗേ ചതുന്നമ്പി നാനാസഭാവത്താ പടിക്ഖേപോ തസ്സേവ.

രൂപക്ഖന്ധേ അനിച്ചതോ ദിട്ഠേതി പുച്ഛാ സകവാദിസ്സ, സമുദ്ദതോ ഏകബിന്ദുസ്സ രസേ പടിവിദ്ധേ സേസഉദകസ്സ പടിവേധോ വിയ ഏകധമ്മേ അനിച്ചാദിതോ പടിവിദ്ധേ സബ്ബേപി പടിവിദ്ധാ ഹോന്തീതി ലദ്ധിയാ പടിഞ്ഞാ പരവാദിസ്സ.

ചതൂഹി ഞാണേഹീതി ദുക്ഖേ ഞാണാദീഹി. അട്ഠഹി ഞാണേഹീതി സാവകാനം സാധാരണേഹി സച്ചഞാണേഹി ചേവ പടിസമ്ഭിദാഞാണേഹി ച. ദ്വാദസഹി ഞാണേഹീതി ദ്വാദസങ്ഗപടിച്ചസമുപ്പാദഞാണേഹി. ചതുചത്താരീസായ ഞാണേഹീതി ‘‘ജരാമരണേ ഞാണം, ജരാമരണസമുദയേ ഞാണ’’ന്തി ഏവം നിദാനവഗ്ഗേ വുത്തഞാണേഹി. സത്തസത്തതിയാ ഞാണേഹീതി ‘‘ജരാമരണം, ഭിക്ഖവേ, അനിച്ചം സങ്ഖതം പടിച്ചസമുപ്പന്നം ഖയധമ്മം വയധമ്മം വിരാഗധമ്മം നിരോധധമ്മ’’ന്തി (സം. നി. ൨.൨൦) ഏവം തത്ഥേവ വുത്തഞാണേഹി. സേസമേത്ഥ പാളിനയേനേവ വേദിതബ്ബം സദ്ധിം സുത്തസാധനേനാതി.

അനുപുബ്ബാഭിസമയകഥാവണ്ണനാ.

൧൦. വോഹാരകഥാവണ്ണനാ

൩൪൭. ഇദാനി വോഹാരകഥാ നാമ ഹോതി. തത്ഥ ബുദ്ധോ ഭഗവാ ലോകുത്തരേന വോഹാരേന വോഹരതീതി യേസം ലദ്ധി, സേയ്യഥാപി ഏതരഹി അന്ധകാനം; തേ സന്ധായ പുച്ഛാ സകവാദിസ്സ, ലദ്ധിവസേന പടിഞ്ഞാ പരവാദിസ്സ. ലോകുത്തരേ സോതേതിആദീനി തസ്സ അയുത്തവാദീഭാവദീപനത്ഥം വുത്താനി. അയഞ്ഹേത്ഥ അധിപ്പായോ – ‘‘സദ്ദായതനമേവ തേ ലോകുത്തരം, ഉദാഹു സോതാദീനിപീ’’തി.

ഹഞ്ചി ബുദ്ധസ്സ ഭഗവതോ വോഹാരോ ലോകിയേ സോതേ പടിഹഞ്ഞതീതി ഏത്ഥ യദി സോ ലോകുത്തരേ പടിഹഞ്ഞേയ്യ. ലോകുത്തരോ സിയാതി ഏവമത്ഥോ ന ഗഹേതബ്ബോ. ലോകിയേ പടിഹഞ്ഞമാനസ്സ പന ലോകുത്തരതാ നാമ നത്ഥീതി അയമേത്ഥാധിപ്പായോ. ലോകിയേന വിഞ്ഞാണേനാതി ഏത്ഥാപി ലോകിയേനേവാതി അത്ഥോ. ഇതരഥാ അനേകന്തതാ സിയാ. ലോകുത്തരഞ്ഹി ലോകിയേനപി ഞാണേന ഞായതീ. ഏവം സബ്ബം യഥാനുരൂപതോ വേദിതബ്ബം. സബ്ബേ തേ മഗ്ഗം ഭാവേന്തീതി പഞ്ഹേസു യേ മഗ്ഗം നപ്പടിലഭന്തി, തേ സന്ധായ പടിക്ഖിപതി. യേ പടിലഭന്തി, തേ സന്ധായ പടിജാനാതി.

൩൫൧. സോവണ്ണമയായാതി സുവണ്ണമയായ. ഇദം പരവാദിസ്സ ഉദാഹരണം.

ഏളണ്ഡിയായാതി ഏളണ്ഡമയായ. ഇദം സകവാദിസ്സ ഉദാഹരണം. ലോകിയം വോഹരന്തസ്സ ലോകിയോതി അയമ്പി ഏകാ ലദ്ധി. സാ ഏതരഹി ഏകച്ചാനം അന്ധകാനം ലദ്ധി. സേസമേത്ഥ ഉത്താനത്ഥമേവാതി.

വോഹാരകഥാവണ്ണനാ.

൧൧. നിരോധകഥാവണ്ണനാ

൩൫൩. ഇദാനി നിരോധകഥാ നാമ ഹോതി. തത്ഥ യേസം അപ്പടിസങ്ഖാനിരോധഞ്ച പടിസങ്ഖാനിരോധഞ്ച ദ്വേപി ഏകതോ കത്വാ നിരോധസച്ചന്തി ലദ്ധി, സേയ്യഥാപി ഏതരഹി മഹിസാസകാനഞ്ചേവ അന്ധകാനഞ്ച; തേ സന്ധായ ദ്വേ നിരോധാതി പുച്ഛാ സകവാദിസ്സ, പടിഞ്ഞാ പരവാദിസ്സ. ദ്വേ ദുക്ഖനിരോധാതി പഞ്ഹേസു യസ്മാ ദ്വേ ദുക്ഖസച്ചാനി ന ഇച്ഛതി, തസ്മാ പടിക്ഖിപതി. യസ്മാ ദ്വീഹാകാരേഹി ദുക്ഖം നിരുജ്ഝതീതി ഇച്ഛതി, തസ്മാ പടിജാനാതി. ദ്വേ നിരോധസച്ചാനീതിപഞ്ഹേസു ദ്വിന്നം ദുക്ഖസച്ചാനം നിരോധവസേനഅനിച്ഛന്തോ പടിക്ഖിപതി. ദ്വീഹാകാരേഹി ദുക്ഖസ്സ നിരുജ്ഝനതോ പടിജാനാതി. ദ്വേ താണാനീതിആദീസുപി ഏസേവ നയോ.

അത്ഥി ദ്വിന്നം നിബ്ബാനാനന്തിആദീസു പുച്ഛാസു ഉച്ചനീചതാദീനി അപസ്സന്തോ പടിക്ഖിപതി.

അപ്പടിസങ്ഖാനിരുദ്ധേതി യേ പടിസങ്ഖായ ലോകുത്തരേന ഞാണേന അനിരുദ്ധാ സുദ്ധപകതികത്താ വാ ഉദ്ദേസപരിപുച്ഛാദീനം വാ വസേന ന സമുദാചരണതോ നിരുദ്ധാതി വുച്ചന്തി, തേ സങ്ഖാരേ. പടിസങ്ഖാ നിരോധേന്തീതി. ലോകുത്തരഞാണേന നിരോധേന്തി അനുപ്പത്തിഭാവം ഗമേന്തി. നനു അപ്പടിസങ്ഖാനിരുദ്ധാ സങ്ഖാരാതി പുച്ഛാ പരവാദിസ്സ. തത്ഥ ഭഗ്ഗാനം പുന അഭഞ്ജനതോ അപ്പടിസങ്ഖാനിരുദ്ധാനം വാ അരിയമഗ്ഗേ ഉപ്പന്നേ തഥാ നിരുജ്ഝനതോവ സകവാദീ അച്ചന്തഭഗ്ഗതം പടിജാനാതി. സേസമേത്ഥ ഉത്താനത്ഥമേവാതി.

നിരോധകഥാവണ്ണനാ.

ദുതിയോ വഗ്ഗോ.