൬. അനിച്ചാനുപസ്സീസുത്തവണ്ണനാ

൧൬. ഛട്ഠേ അനിച്ചാതി ഏവം പഞ്ഞായ ഫരന്തോ അനുപസ്സതീതി അനിച്ചാനുപസ്സീ. അനിച്ചാതി ഏവം സഞ്ഞാ അസ്സാതി അനിച്ചസഞ്ഞീ. അനിച്ചാതി ഏവം ഞാണേന പടിസംവേദിതാ അസ്സാതി അനിച്ചപടിസംവേദീ. സതതന്തി സബ്ബകാലം. സമിതന്തി യഥാ പുരിമചിത്തേന പച്ഛിമചിത്തം സമിതം സമുപഗതം ഘട്ടിതം ഹോതി, ഏവം. അബ്ബോകിണ്ണന്തി നിരന്തരം അഞ്ഞേന ചേതസാ അസംമിസ്സം. ചേതസാ അധിമുച്ചമാനോതി ചിത്തേന സന്നിട്ഠാപയമാനോ. പഞ്ഞായ പരിയോഗാഹമാനോതി വിപസ്സനാഞാണേന അനുപവിസമാനോ.

അപുബ്ബം അചരിമന്തി അപുരേ അപച്ഛാ ഏകക്ഖണേയേവ. ഇധ സമസീസീ കഥിതോ. സോ ചതുബ്ബിധോ ഹോതി രോഗസമസീസീ, വേദനാസമസീസീ, ഇരിയാപഥസമസീസീ, ജീവിതസമസീസീതി. തത്ഥ യസ്സ അഞ്ഞതരേന രോഗേന ഫുട്ഠസ്സ സതോ രോഗവൂപസമോ ച ആസവക്ഖയോ ച ഏകപ്പഹാരേനേവ ഹോതി, അയം രോഗസമസീസീ നാമ. യസ്സ പന അഞ്ഞതരം വേദനം വേദയതോ വേദനാവൂപസമോ ച ആസവക്ഖയോ ച ഏകപ്പഹാരേനേവ ഹോതി, അയം വേദനാസമസീസീ നാമ. യസ്സ പന ഠാനാദീസു ഇരിയാപഥേസു അഞ്ഞതരസമങ്ഗിനോ വിപസ്സന്തസ്സ ഇരിയാപഥസ്സ പരിയോസാനഞ്ച ആസവക്ഖയോ ച ഏകപ്പഹാരേനേവ ഹോതി, അയം ഇരിയാപഥസമസീസീ നാമ. യസ്സ പന ഉപക്കമതോ വാ സരസതോ വാ ജീവിതപരിയാദാനഞ്ച ആസവക്ഖയോ ച ഏകപ്പഹാരേനേവ ഹോതി, അയം ജീവിതസമസീസീ നാമ. അയമിധ അധിപ്പേതോ. തത്ഥ കിഞ്ചാപി ആസവപരിയാദാനം മഗ്ഗചിത്തേന, ജീവിതപരിയാദാനം ചുതിചിത്തേന ഹോതീതി ഉഭിന്നം ഏകക്ഖണേ സമ്ഭവോ നാമ നത്ഥി. യസ്മാ പനസ്സ ആസവേസു ഖീണമത്തേസു പച്ചവേക്ഖണവാരാനന്തരമേവ ജീവിതപരിയാദാനം ഗച്ഛതി, അന്തരം ന പഞ്ഞായതി, തസ്മാ ഏവം വുത്തം.

അന്തരാപരിനിബ്ബായീതി യോ പഞ്ചസു സുദ്ധാവാസേസു യത്ഥ കത്ഥചി ഉപ്പന്നോ നിബ്ബത്തക്ഖണേ വാ ഥോകം അതിക്കമിത്വാ വാ വേമജ്ഝേ ഠത്വാ വാ അരഹത്തം പാപുണാതി, തസ്സേതം നാമം. ഉപഹച്ചപരിനിബ്ബായീതി യോ തത്ഥേവ ആയുവേമജ്ഝം അതിക്കമിത്വാ അരഹത്തം പാപുണാതി. അസങ്ഖാരപരിനിബ്ബായീതി യോ തേസംയേവ പുഗ്ഗലാനം അസങ്ഖാരേനേവ അപ്പയോഗേന കിലേസേ ഖേപേതി. സസങ്ഖാരപരിനിബ്ബായീതി യോ സസങ്ഖാരേന സപ്പയോഗേന കിലേസേ ഖേപേതി. ഉദ്ധംസോതോ അകനിട്ഠഗാമീതി യോ ഹേട്ഠാ ചതൂസു സുദ്ധാവാസേസു യത്ഥ കത്ഥചി നിബ്ബത്തിത്വാ തതോ ചുതോ അനുപുബ്ബേന അകനിട്ഠേ ഉപ്പജ്ജിത്വാ അരഹത്തം പാപുണാതി.